Sức gợi mở của hai bài thơ ngắn

Trú quán trong hiện tại, với một nắm địa-chỉ-kỷ-niệm (địa chỉ được gọi tên bằng kỷ niệm) còn lưu giữ nơi tâm tưởng, Lê Đạt lần tìm về nguyên-quán-tuổi-thơ của mình. "Mộng anh hường tìm môi em bói đỏ" là câu thơ của ước muốn "sáp nhập", ước muốn nối lại một "trò chơi bỏ dở". Khoảng cách từ "mộng anh" tới "môi em" là cả một thời gian đủ cho người ta thực nghiệm những nghĩ suy...

I - Bài thơ "Át cơ" của Lê Đạt
 Anh tìm về địa chỉ tuổi thơ
Nhà số lẻ, phố trò chơi bỏ dở
Mộng anh hường tìm môi em bói đỏ
Giàn trầu già 
                      khua những át cơ rơi. 
 

Trú quán trong hiện tại, với một nắm địa-chỉ-kỷ-niệm (địa chỉ được gọi tên bằng kỷ niệm) còn lưu giữ nơi tâm tưởng, Lê Đạt lần tìm về nguyên-quán-tuổi-thơ của mình. "Mộng anh hường tìm môi em bói đỏ" là câu thơ của ước muốn "sáp nhập", ước muốn nối lại một "trò chơi bỏ dở". Khoảng cách từ "mộng anh" tới "môi em" là cả một thời gian đủ cho người ta thực nghiệm những nghĩ suy... Nhưng tiếc thay, tuổi thơ vĩnh viễn qua đi, cuộc chơi cũng đã tàn, trò chơi cũng già như đời người. Cả khu vườn nơi thi sĩ trở về chỉ còn là chiếc hòm thư không đáy: "Giàn trầu già khua những át cơ rơi...". "Vận đỏ" đã rụng ngoài tầm tay!

Nhà thơ Lê Đại (trái) và nhà thơ Ngô Quân Miện.
Nhà thơ Lê Đại (trái) và nhà thơ Ngô Quân Miện.

"Át cơ" là một trong ba bài thơ của Lê Đạt xuất hiện ngay sau vận hội đổi mới của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Chùm thơ in ra, gây được sự chú ý đáng kể trong bạn đọc, dĩ nhiên là có cả ý kiến không đồng điệu. Tôi còn nhớ lúc ấy, có một người đã nhận xét về câu cuối của bài thơ như thế này: Lê Đạt chỉ làm "phức tạp" những điều đơn giản. Đem ví cái ai cũng biết như lá trầu với một thứ không phổ cập lắm như quân bài át cơ là việc làm ngược đời, không đắc sách. Thật ra, đó chỉ là cách nói, cũng như câu thơ của Lê Đạt chỉ là một cách nói... Cách nói đó phù hợp với nội dung toàn bài, tiết kiệm được chữ, chí ít là tước bỏ được liên từ so sánh... Vả lại, vấn đề cần phải hiểu là: với tâm trạng của người tìm về tuổi thơ (hay - như tên một cuốn sách của Mác Xen Pơrút là "Đi tìm thời gian đã mất"), cái "thao tác tư duy" và cách thức diễn đạt ấy của Lê Đạt là hoàn toàn cần thiết và có ý nghĩa. Nói theo Chế Lan Viên "đó không chỉ là cảm xúc mà còn làm hóa chất giữa các cảm xúc".

II- Bài thơ "Cánh chim" của Ngô Quân Miện

Mây vừa qua, trăng đã thu
Tận cùng xa thẳm của hư vô
Cánh chim vội thế không hay biết
Trái đất sau lưng đã trở mùa.

Theo phép hành văn thông thường, thì "vừa qua" tất phải đi đôi với "đã tới" (Mây vừa qua, trăng đã tới). "Đặc cách" thay chữ "thu" vào đó, câu thơ trở nên tốc độ, nói được sự vận chuyển lớn của vũ trụ. Sự vận chuyển mà, "chệch" khỏi nó, mọi vật đều dễ "đụng đầu" vào hư vô. Hình ảnh cánh chim vì quá nóng vội (thơ Xuân Diệu: Chim nghe trời rộng dang thêm cánh), không hưởng, chứng kiến được cảnh: "Trái đất sau lưng đã trở mùa", cho thấy sự duy ý chí, bất chấp qui luật bao giờ cũng gặp phải bi kịch. Khi xưa, Ngô Quân Miện từng viết (về người OK9 đã banh): "Tới lúc nhà cao lên ngói đỏ/ Là lúc ba lô lại khởi hành", bây giờ, trong bài thơ này, trách "Cánh chim vội thế…"…nhà thơ đã có sự thay đổi lớn trong nhận thức, cũng là phù hợp với tâm lý tuổi tác của ông

Phạm Tuấn Đạt

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.