Sông Lô - Một dòng huyền thoại!

Có chiều dài trên 260km, bắt nguồn từ tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), chảy vào Việt Nam tại xã Thanh Thuỷ (Vị Xuyên, Hà Giang) đến điểm cuối là ngã ba Việt Trì, còn gọi là Ngã ba Hạc thuộc tỉnh Phú Thọ. Đó là dòng sông Lô. Trước khi hòa nước vào sông Hồng xuôi về hạ lưu thì dòng sông ấy đã lóng lánh sắc màu huyền thoại, của tâm linh, của cái đẹp, của lịch sử và tình yêu.

  • Với một dòng sông
  • Sông Thương - Dòng sông thi ca

Huyền thoại nói chung luôn là ký ức nhân loại để lưu giữ những gì là bản sắc. Truyền thuyết xưa nhất vùng ngã ba này là câu chuyện hai vị thần có tên Thạch Khanh và Thổ Lệnh thi nhau nhảy qua sông. Làm nghề Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ gắn liền với đất đai trồng cấy nên tác giả dân gian để phần thắng thuộc về thần Thổ Lệnh (Thổ nghĩa là đất. Thạch nghĩa là đá), từ đó thần được thờ tại đền Bạch Hạc.

Huyền thoại gần với sự thật hơn thì đó là nơi hợp lưu của sông Hồng, sông Đà, sông Lô là vùng đất thiêng phát tích cội nguồn các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Việt, nơi đất Tổ vua Hùng. Từ mẫu cổ này sinh ra nhiều huyền thoại khác còn giữ lại đến nay trong đó có tục lấy nước thiêng. Phải đúng 12 giờ đêm lúc vũ trụ giao hòa, phải là người đức độ, chăm chỉ chèo thuyền ra giữa ngã ba sông lấy nước. Đó không còn là nước mà là "lộc" của tổ tiên, linh khí của trời đất thiên nhiên... Đó là chuyện tâm linh, còn trong thực tế thì dòng sông đem lại may mắn cho con người bằng đặc sản cá, trong đó có "cá tiến vua" rất quý hiếm, như các loài cá anh vũ, dầm xanh, lăng chấm...

Ngược dòng Lô từ vùng Ngã ba Hạc đến Tuyên Quang thì là cả một không gian văn hóa về Mẫu Thoải. Kể rằng Kinh Dương Vương đem lòng yêu mến và lấy con gái của Long Vương làm vợ rồi sinh ra Sùng Lãm, tức Lạc Long Quân, Thủy tổ của bộ tộc Lạc Việt. Về sau dân gian tôn người Mẹ của Lạc Long Quân là Mẫu Thoải (tức Mẹ Nước) để ghi nhận công lao to lớn của Bà không chỉ sinh ra vị Vua đầu tiên mà còn giúp dân làm ăn, chống giặc giã, thú dữ... Dọc lưu vực sông hiện còn cả một hệ thống ban thờ Mẫu trong các đền, chùa từ Việt Trì, Đoan Hùng, Thanh Ba, Hạ Hòa,…cho đến Tuyên Quang.

Sông Lô - Một dòng huyền thoại! -0
Sông Lô 

Huyền thoại nào cũng có điểm tựa, có gốc là sự thật. Cái gốc ấy, điểm tựa ấy càng vững chắc thì huyền thoại càng bay cao bay xa. Theo lẽ tự nhiên, dòng sông Lô huyền thoại được chảy từ dòng sông Lô hiện thực. Một dòng sông trong vắt của ca dao: "Sông Lô một dải trong ngần/ Thảnh thơi ta rũ bụi trần cũng nên". Cảnh đẹp trữ tình và thơ mộng là cảm hứng cho bài phú nổi tiếng "Ngã Ba Hạc phú" của cụ Nguyễn Bá Lân (1701-1785) thời vua Lê Hiển Tông. Bài phú nói thay người xưa cảm nhận về cái đẹp tự nhiên của dòng sông quê hương: "Xinh thay ngã ba Hạc/ Lạ thay ngã ba Hạc/ Trên chia ba ngác/ Ngóc ngách khôn đo rộng hẹp/ Dòng biếc lẫn dòng đào".

Đến thời hiện đại hình như dòng sông có cá tính hơn: "Việt Bắc có con sông Lô/ Mùa mưa ngập bến, mùa khô cạn dòng" ("Ca dao"). Cá tính không chỉ là phẩm chất của chủ thể sáng tạo mà còn cần ở cả đối tượng thẩm mỹ. Nhờ vậy chăng mà sông Lô đi vào nhạc Văn Cao không giống với bất kỳ một dòng sông nào khác: "Sông Lô sóng ngàn Việt Bắc bãi dài ngô lau núi rừng âm u/ Thu ru bến sóng vàng từng nhà mờ biếc chìm một màu khói thu..." (Trường ca sông Lô). Sông Lô trở thành huyền thoại gắn liền với chiến dịch Sông Lô lịch sử (Thu Đông 1948) quân và dân ta chôn vùi hàng ngàn xác giặc, đốt cháy nhiều tàu chiến, bẻ gãy ý đồ tấn công lên căn cứ địa Việt Bắc của quân xâm lược Pháp.

Bài hát "Lô giang" của Lương Ngọc Trác vượt qua sự kể hay miêu tả để vươn tới sự khái quát cao về hình tượng, chỉ qua một câu hát "Lũ Tây kinh hoàng trốn xuống đáy sông làm ngầu nước xanh". Lúc này nhạc cũng là thơ với sự cô đọng hàm súc, giàu nhạc tính, diễn tả nhiều ý nhất trong lượng ngôn từ ít nhất, ngoài diễn tả sự thua trận thảm hại, còn nói về sự hèn nhát, khiếp nhược của kẻ thù. Nói về cái chết và đổ máu mà không hề có ngôn từ về máu đổ và cái chết; nói về hiện tại mà đưa người đọc liên tưởng về quá khứ, "làm ngầu nước xanh" tức hiện tại thì nước đục, thậm chí nước đỏ (vì máu), còn trước đó thì "nước xanh"...

Sông Lô - Một dòng huyền thoại! -0
Đồi chè bên dòng Lô!

Giặc tan, dòng sông lại thao thiết chảy ngợi ca hòa bình, niềm vui và cái đẹp. "Trường ca sông Lô" trở thành nhạc phẩm bất hủ của một tài năng lớn Văn Cao nhờ nó đi vào lòng người để nói lên những gì tha thiết khát khao nhất của con người yêu con người và yêu hòa bình, xứ sở: "Trên dòng sông trở về đoàn người, reo mừng vui trên sóng nước biếc/ Dân hân hoan nghe sóng réo vi vu/ Xa xa đường ngập người bao gió ngát vi vu hiền hòa...".

Người vui, đời vui, trời vui, dĩ nhiên sông và rừng cũng vui, cũng hát và cười. Hình ảnh khỏe khoắn, nhịp điệu đi nhanh, mạnh, hồ hởi kết hợp với điệp khúc: "Vui hát ca hòa vui hát ca" láy đi láy lại tạo cho bài hát như một tổng phổ về niềm vui của sự đổi đời: "Vui hát ca hòa vui hát ca dân vui nắng như chim Xuân thấy mùa/ Vui hát ca hòa vui hát ca hòa những lưới mắc, ta vui khoang cá đầy/ Vui hát ca hòa vui hát ca hòa với ánh sáng ta đang xây đời mới...".

Bài hát "Tiếng hát trên sông Lô" của Phạm Duy cũng là tiếng hát về niềm vui hòa bình theo một phong cách đối lập triệt để không thời gian: "Trên nước sông Lô, thuyền ơi, ta hát say sưa/ Quân cướp đi xa, về đây ta sống chan hòa/ Sông nước hôm qua còn reo như gió như mưa/ Sông nước hôm nay lại trôi êm ái như xưa...". Nhịp thơ nhẹ nhàng luyến láy trôi giữa hai bờ xưa nay của dòng huyền thoại rồi thao thiết hướng dòng về phía biển niềm tin, hy vọng và "chan hòa" hạnh phúc!

Hòa bình trở về. Tàu của người Pháp xâm lược bị vùi sâu xuống đáy sông. Dòng Lô trở thành huyền thoại về cái đẹp và sự giàu có, trù phú, thịnh vượng của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Lời thơ chứa chan hy vọng chắp cánh để hình tượng Tổ quốc bay lên: "Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi/ Rừng cọ, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt/ Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát/ Chuyến phà dào dạt, bến nước Bình Ca" (Tố Hữu - "Ta đi tới"). Do đặc trưng địa hình nên trên mặt sông Lô thường có hình tượng con đò gắn nối hai bờ. Năm 1957, thi sĩ Trần Dần trong "Bài thơ Việt Bắc" đã để lại một hình tượng con đò ngơ ngác trong sự thơ mộng của đất trời Việt Bắc: "Đây!/ Việt Bắc!/ Sông Lô/ nước xanh/ tròng trành mảnh nguyệt/ Bình Ca/ sương xuống/ lạc con đò!". Ai quá giang sông Lô bằng con đò đêm cuối năm mới thấy hình ảnh "tròng trành mảnh nguyệt" thi vị vô cùng!

Hầu như những dòng sông lớn trên thế giới đều lưu giữ trong nó những truyền thuyết về tình yêu. Chắc hẳn có lý do là giữa hình tượng sông và tình yêu có những liên tưởng thẩm mỹ gần gũi như cùng đầy sức sống mãnh liệt cũng đầy sự bí mật; cuồng nhiệt, nồng nàn; hy sinh, vị tha và đợi chờ... Những điều ấy luôn được biểu hiện sinh động trong những loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Với sông Lô thời hiện đại lại gắn liền với huyền thoại về tình yêu cùng những cung bậc đợi chờ khắc khoải trong bài hát "Sông Lô chiều cuối năm" của Minh Quang: "Sông Lô chiều cuối năm/ bất chợt gặp câu hát từ bến sông xưa vọng lại...". Thời điểm buổi chiều, lại cuối năm càng gợi lên sự xao xuyến, bâng khuâng về gặp gỡ đoàn tụ gia đình, về hạnh phúc, nhất là với những người lữ thứ xa quê. Trong hòan cảnh ấy người nhạc sĩ tài hoa "bất chợt gặp câu thơ ai bỏ quên giữa dòng", câu thơ nói về mối tình trắc trở giữa một người con gái và một người lính. Lời hát da diết, khắc khoải rồi nấc lên trong nghẹn ngào...

Sắp Tết người ta tìm về gia đình "ai tìm về bên ai", còn "ta tìm về bên em"... Họ không gặp nhau, "sao người con gái ấy nơi đâu, để lại bến sông xưa bâng khuâng một con đò". Hoa đào của tình yêu và đoàn tụ vẫn cứ nở đỏ trong không gian chiều như nâng đỡ nỗi bâng khuâng ấy thành một lý tưởng thẩm mỹ đẹp, tuy buồn và đầy thổn thức nhưng không nguôi hy vọng. Không còn là nỗi bâng khuâng của riêng nhạc sĩ đa cảm mà là tâm trạng chung của những tâm hồn đồng điệu!

Huyền thoại tình yêu ấy sẽ sống mãi vì đã hòa nhập vào OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, đã hy sinh vì hòa bình của thiên nhiên xứ sở, cho những dòng sông hiền hòa cần mẫn mang phù sa về đồng bằng mở rộng thêm đất đai tiên tổ!

Nguyễn Thanh Tú

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.