"Phút xao lòng" trong thơ

Gần đây, trong một cuộc trà dư tửu hậu nhân Ngày Gia đình Việt Nam, một nữ phóng viên trẻ đã hỏi tôi một câu khiến tôi ngẫm ngợi rất nhiều. Theo bạn trẻ này, trong cuộc sống hiện tại, mối quan hệ vợ chồng nhiều khi bị đe dọa bởi "những phút xao lòng", tức những phút giây ngoài chồng ngoài vợ. Trong đó, sự xuất hiện của "người thứ ba" đôi khi là nguyên nhân dẫn tới những cuộc ly hôn. Và điều này, phải chăng đã ngày càng được phản ánh nhiều trong thơ?

Là người cũng ít nhiều quan tâm tới OK9giaitri đăng nhập thi ca nước nhà, tôi đã nghĩ nhiều về vấn đề này. Đúng là, đi kèm với những phức tạp nảy sinh từ cuộc sống thì sự trái khoáy trong quan hệ tình cảm, sự trục trặc dẫn tới sự đổ vỡ trong gia đình cũng đã được phản ảnh trong thơ. Nhưng theo những gì tôi đọc được thì cũng không nhiều lắm đâu, bởi không phải nhà thơ nào cũng có gan công khai "sự cố" này của đời mình. Nói mình yêu đơn phương, mình thất tình thì được, nhưng nói mình bỏ vợ, hoặc bị vợ bỏ thì còn… dè dặt lắm. Có người ngại không muốn nhắc, có người chán không muốn nhắc. Chưa kể cơn ghen - như ai đó nói - như con quỷ giết chết tình yêu, thì chính nó lắm khi cũng góp phần giết chết thơ ca. Bạn đọc từng nghe nói có những nhà thơ lập gia đình tới vài ba lần, song thử hỏi, các lý do dẫn tới sự chia tay của họ, có mấy ai biết ngọn nguồn từ đâu. Có phải mấy ai cũng đủ dũng cảm như Lưu Quang Vũ để viết tặng người vợ đầu là diễn viên Tố Uyên những câu thơ: "Hai ta không chung một ngả dường dài/ Không chung khổ đau không cùng nhịp thở/ Những gì em cần, anh chẳng có/ Em không màng những ngọn gió anh trao". Tuy nhiên, nói "dũng cảm" vậy nhưng qua mấy câu thơ trên, không phải tất cả nguyên nhân dẫn tới sự chia tay của vợ chồng Lưu Quang Vũ đã được tiết lộ hết. Nói chung, với nhiều nhà thơ, sự chia tay trong một cuộc hôn nhân, dù với lý do nào cũng không phải là một đề tài "nên thơ".

Phải nói, gọi những phút giây ngoài vợ ngoài chồng là "những phút xao lòng" là một cách gọi thật tinh tế. Đây cũng là tên một bài thơ của nhà thơ Thuận Hữu, hiện anh là Tổng biên tập Báo Nhân dân. Trong bài thơ nói trên, Thuận Hữu đã giãi bày rất thật: "Có thể vợ mình ngày xưa cũng có một người yêu/ Người ấy gọi vợ mình là người yêu cũ/ Cũng như mình thôi, mình ngày xưa cũng thế/ Yêu một cô, giờ cô ấy đã lấy chồng/ Có thể vợ mình vì những phút mềm lòng/ Nên giấu kín những suy tư không kể về giấc mộng/ Người yêu cũ vợ mình có những điều mà chính mình không có được/ Cô ấy không nói ra vì sợ mình buồn/ Mình cũng có những phút giây cảm thấy xao lòng/ Khi gặp người yêu xưa, với những điều vợ mình không có được/ Nghĩ về cái đã qua nhiều khi nuối tiếc/ Mình cũng chẳng nói ra vì sợ vợ  buồn".

Cứ thế, hai người tế nhị kìm nén cảm xúc xưa cũ thỉnh thoảng lại khua dậy trong lòng. Nhưng vì là những người cả nghĩ, sau những lần tơ tưởng tình xưa nghĩa cũ ấy, cả hai đều có cảm giác ân hận với người chồng, người vợ hiện tại của mình, và vì thế mà họ âm thầm chăm chút cho nhau hơn trước. Có nghĩa là  "những phút xao lòng" ấy, trong sự phân tích của nhà thơ, đã trở thành một thứ gia vị cần thiết cho cuộc sống gia đình. Tác giả đã đưa ra một đúc kết rất khéo ở cuối bài: "Mà có trách chi những phút xao lòng/ Ai cũng có một thời để yêu và một thời để nhớ/ Ai cũng có những phút giây ngoài chồng ngoài vợ/ Đừng trách chi những phút xao lòng". Sở dĩ tôi nói là "khéo" bởi bàn về vấn đề này không dễ. Nó là hiện tượng xảy ra trong thực tế nhưng không phải ai cũng muốn thừa nhận. Theo tôi, cách đặt vấn đề của nhà thơ Thuận Hữu như trên là hợp tình hợp lý. Bài thơ vì thế có giá trị định hướng cao.

Theo tôi, đề tài về "những phút xao lòng" là một đề tài "nhạy cảm". Và trong cách khai thác đề tài, nó thể hiện sự khác biệt tương đối rõ rệt giữa các nhà thơ nam và các nhà thơ nữ. Lý do chính xuất phát từ sự khác biệt về yếu tố tâm lý, thậm chí về những cái gần như là thuộc tính của hai giới.

Theo phân tích của một số chuyên gia thì khi đàn bà yêu, họ có thể vứt bỏ mọi thứ, kể cả bỏ con bỏ cái để đi theo tiếng gọi của tình yêu, trong khi người Ok986 vip Thiên đường trò chơi thì không được quyết liệt như thế. Nói như ngôn ngữ bây giờ là họ chỉ muốn "thêm" chứ không muốn "bớt". Các cụ ta có câu "Ok986 vip Thiên đường trò chơi xây nhà, đàn bà xây tổ ấm". Đa số các cuộc hôn ly hôn là xuất phát từ nguyện vọng của người vợ. Họ là người chủ động trong việc này. Sở dĩ tôi phải nói hơi dài dòng vậy để lý giải sự khác biệt giữa thơ viết về đề tài nói trên của các nhà thơ nữ so với các nhà thơ nam. Về điểm này, các nhà thơ nữ hóa ra lại mạnh mẽ, sòng phẳng hơn các nhà thơ nam. Thử hỏi, trong các nhà thơ nam, đã có ai dám công khai chuyện mình yêu và cưới một người từng là chồng của bạn gái mình, mà lại công khai một cách mạnh mẽ như trường hợp của nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến trong bài "Chồng chị chồng em": "Xưa là chị, nay là em/ Phải duyên chồng vợ nối thêm tơ hồng", rồi "Khi vui muốn có một người/ Khi buồn muốn cả đất trời hòa chung/ Đã từ hai mảnh tay không/ Kể chi mẹ ghẻ, con chung, chồng người"?

Tất nhiên, trong việc nhìn nhận, lý giải vấn đề này, có thể ý kiến tôi đưa ra còn phiến diện, chủ quan và thực tâm là tôi cũng không muốn điều tôi nêu ra là đúng. Nhưng dù sao, đến thời điểm này, đó cũng là suy nghĩ thực của tôi

Nguyễn Trường Văn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.