Phê bình phải tri âm với sáng tác

Một nền văn chương phát triển lành mạnh bên cạnh thành tựu của sáng tác bao giờ cũng nổi lên tên tuổi các nhà phê bình. Theo tôi, bản chất của mối quan hệ giữa sáng tác và phê bình là sự gắn bó mật thiết, sự gắn bó tác động qua lại biện chứng; quan hệ giữa các nhà thơ, nhà văn với các nhà phê bình là mối quan hệ tri âm tri kỷ. Từ kinh nghiệm bản thân mình, tôi thấy nhà phê bình nào không có được sự tri âm tri kỷ với sáng tác thì chắc chắn không thành công.

1. Sau ba chục năm cầm bút viết phê bình, đến nay tôi đã xác định dù ở đâu, làm gì, cuối cùng cuộc đời mình vẫn gắn với phê bình văn chương. Đây là cái nghiệp của mình. Tôi tâm đắc với ý nghĩ giản dị của một nhà phê bình: "Phê bình cũng đáng cho người ta sống cả đời vì nó". Đáng lắm chứ! Trước hết, phê bình cũng là một nghề chân chính như mọi nghề lương thiện khác. Nó quyết không phải là nghề "ăn theo". Nhà văn Tô Hoài còn nói: "Nhà phê bình là nhà văn sáng tác theo cách riêng của họ". Hơn thế, với tôi đây là một nghề thiêng liêng. Tôi đã từng làm và công bố nhiều bài thơ khi buổi đầu bước vào văn chương. Tôi nhận thấy phê bình cũng thiêng liêng như làm thơ và viết tiểu thuyết vậy. Một bài phê bình ngắn mà hay rất có giá trị đối với OK9giaitri đăng nhập văn chương và Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. Một nghề cao quý như thế mà ít người gắn bó thì thật đáng tiếc!

Một nền văn chương phát triển lành mạnh bên cạnh thành tựu của sáng tác bao giờ cũng nổi lên tên tuổi các nhà phê bình. Theo tôi, bản chất của mối quan hệ giữa sáng tác và phê bình là sự gắn bó mật thiết, sự gắn bó tác động qua lại biện chứng; quan hệ giữa các nhà thơ, nhà văn với các nhà phê bình là mối quan hệ tri âm tri kỷ. Từ kinh nghiệm bản thân mình, tôi thấy nhà phê bình nào không có được sự tri âm tri kỷ với sáng tác thì chắc chắn không thành công.

OK9giaitri đăng nhập phê bình văn chương đã và sẽ diễn ra theo quy luật khách quan của nó. Phê bình văn chương không thể cưỡng lại được dòng chảy của cuộc sống. OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao và Ok9 cab trò chơi casino phổ biến của chúng ta hiện nay theo cơ chế thị trường. Phê bình thuộc về kiến trúc thượng tầng. Nó tất phải là hình bóng của cơ sở hạ tầng là OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. Nó sẽ có tất cả tích cực và tiêu cực mà Ok9 cab trò chơi casino phổ biến đang có.

Nói phê bình văn chương là một nghề thiêng liêng nhưng không nên thần thánh hóa các nhà phê bình. Các nhà phê bình trước hết cũng là con người. Họ cũng có thể là những người quân tử, chứ quyết không phải là những chàng Đôngkisốt chống lại cối xay gió. Họ là những người biết "dĩ bất biến ứng vạn biến" chứ quyết không khư khư chịu chết như những kẻ gàn dở chỉ làm cái này không làm cái kia, nhưng cuối cùng cũng không làm được gì cho đời trong khi tiêu chí đo giá trị của Ok9 cab trò chơi casino phổ biến đã thay đổi. Điều này đặt ra cho các nhà lãnh đạo, người quản lý văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 rất nhiều suy nghĩ. Nếu muốn có một nền văn chương lành mạnh xứng đáng với tầm vóc của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và thời đại thì phải biết Ok9 cool link đăng nhập thích hợp, vừa Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 vừa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 để có được một đội ngũ phê bình văn chương chuyên nghiệp, yên tâm sống và viết với nghề nghiệp của mình.

2. Ok9 cool link đăng nhập cho các nhà phê bình thì phải biết một người viết phê bình văn chương cần phải có những điều kiện gì, nếu không thì Ok9 cool link đăng nhập sẽ phản tác dụng, như khách đi đường xa đến nhà đang khát nước mà lại mang bánh khô ra mời. Theo tôi, một người viết phê bình cần ít nhất bốn yêu cầu sau đây:

Thứ nhất, người viết phê bình văn chương phải có năng khiếu bẩm sinh viết phê bình giống như năng khiếu làm thơ và năng khiếu viết truyện của các nhà văn, nhà thơ vậy. Không có điều này thì có Ok9 cool link đăng nhập đến mấy cũng thành vô ích. Điều đó cắt nghĩa vì sao khoa Văn của các trường Đại học Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn và Đại học Sư phạm đào tạo hàng năm rất nhiều người để làm Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP nghiên cứu và giảng dạy văn chương mà bản chất là phê bình văn chương thì lại không có mấy người trở thành nhà phê bình văn chương; ngược lại, có người không được đào tạo gì về văn chương thì lại trở thành nhà phê bình văn chương có tiếng.

Hai là, người viết phê bình cần có cuộc sống ổn định về vật chất và tinh thần. Nhà thơ Chế Lan Viên có viết: "Tôi vẫn khép phòng văn hì hục viết". Làm thơ mà còn thế thì làm phê bình ít nhất cũng cần thời gian gấp mười lần người làm thơ. Đó là phải khép phòng văn mà đọc hàng núi sách, nhất là núi sách của thời OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thị trường rất cao và to. Tôi đã từng làm một việc đơn giản nhất của Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP phê bình là đọc một cuốn tiểu thuyết dày 700 trang để viết một bài phê bình, khi đăng (năm 2009) được trả 200 nghìn đồng nhuận bút. Còn có bao nhiêu bài phê bình muốn viết được phải đọc gấp nhiều lần như thế. Tôi nghĩ rằng, những việc như vậy lặp lại đến lần thứ ba thì các nhà phê bình bình thường đã phải suy nghĩ. Điều này cần các nhà lãnh đạo, các nhà quản lý và hoạch định chính sách lưu tâm. Bởi vì theo chủ nghĩa duy vật biện chứng thì quan tâm về vật chất cũng chính là quan tâm về tinh thần vậy.

Yêu cầu thứ ba và yêu cầu thứ tư đối với người viết phê bình gắn liền với nhau. Đó là, một người viết phê bình phải được trang bị lý luận có hệ thống, đồng thời phải có vốn sống của một nhà văn. Thiếu một trong hai điều kiện này thì nhà phê bình sẽ như con chim một cánh không thể bay được, chỉ có thể nhảy lò cò trên mặt đất mà thôi. Bây giờ chắc không còn ai ngây thơ để cãi rằng viết phê bình văn chương chỉ cần năng khiếu bẩm sinh không cần lý luận. Nhưng cũng phải hiểu rằng hệ thống lý luận của người viết không nhất thiết phải được đào tạo qua các trường đại học văn chương hay phải được hướng dẫn làm luận án các bậc sau đại học.

Các nhà phê bình lớn xưa nay phần nhiều đều phải tự trang bị, tự học, tự mở đường đi lên, sau đó những trước tác của họ sẽ bổ sung vào kho tàng lý luận. Nhà phê bình kiệt xuất Hoài Thanh, khi làm "Thi nhân Việt Nam" cũng mới học Tú tài phần thứ nhất. Chỉ có một hệ thống lý luận văn chương tiên tiến kết hợp với năng lực thẩm văn bẩm sinh mới mang lại những bài viết phê bình có giá trị tư tưởng, Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và thẩm mĩ cao. Tức là một bài phê bình một tác phẩm không chỉ là để hiểu tác phẩm ấy, mà từ hiểu tác phẩm ấy để hiểu cả nền văn chương, như từ một giọt nước mà thấy được biển cả vậy.

Có hệ thống lý luận dẫn đường, người viết phê bình không phải viết tự phát, mò mẫm; nhưng nhà phê bình cũng cần có vốn sống của một nhà văn, hay trước hết về mặt bản chất nhà phê bình phải là một nhà văn, dẫu họ không sáng tác. Không có vốn sống của một nhà văn thì làm sao hiểu được tác phẩm, hiểu được những điều mà nhà văn, nhà thơ viết ra. Nếu chỉ có lý luận mà không có vốn sống thì sẽ không tránh khỏi đẻ ra những bài phê bình kinh viện, sách vở, không có ích cho một ai. Bài học về việc Tô Đông Pha chữa sai thơ của Vương An Thạch bên Trung Quốc (Đời Tống) nghìn năm trước, theo tôi là một bài học thấm thía về việc thiếu vốn sống cho những người viết phê bình. Một nhà thơ lớn như Tô Đông Pha mà không có thực tế thì điều đơn giản cũng có thể nhầm lẫn... Hội Nhà văn Việt Nam trong kế hoạch công tác cần có kế hoạch thường xuyên đưa các nhà phê bình đi thực tế cùng với các nhà văn, nhà thơ. Đừng để các nhà phê bình ở mãi trong tình trạng như những con chim lệch cánh, hoặc thiếu lý luận, hoặc thiếu thực tế.

3.Phê bình văn chương phải có phong cách. Giống như các nhà văn nhà thơ, chưa có phong cách thì không thể gọi là nhà phê bình. Tạo ra được một phong cách phê bình riêng khác với mọi người quả thật là không dễ. Đối với một số người, phong cách phê bình của họ là do trời phú. Đối với một số người khác đó là cả một quá trình phấn đấu gian khổ. Một số người viết phê bình hiện nay chưa nổi rõ phong cách, tức là không rõ khuôn mặt. Tạo ra được những phong cách, đó là chất lượng của phê bình. Nhưng phong cách không có nghĩa là tất cả, là mọi giá. Nền phê bình của chúng ta cần tạo ra những phong cách phê bình đẹp, phù hợp với thuần phong mỹ tục của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Bây giờ là thời mở cửa hội nhập OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao và giao lưu văn hóa, trong đó có văn chương. Tôi thấy, về mặt OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao chúng ta hội nhập khá thành công. Một nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao nhỏ bé lạc hậu mà hội nhập thành công! Nhưng về văn hóa, một OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao có bốn nghìn năm lịch sử, văn hóa mà giao lưu văn hóa rất thiếu tự tin, cứ run lẩy bà lẩy bẩy, để cho văn hóa nước ngoài tràn vào như vào chốn không người. Có phải văn chương Việt Nam là "tiểu nông", là nhỏ bé không? Nhỏ bé mà lại có được "Truyện Kiều", "Chinh phụ ngâm"!

Về phê bình văn chương thì lại cho rằng chúng ta không có được hệ thống lý luận về phê bình, liền rước các phương pháp phê bình phương Tây vào giải mã các sáng tác văn chương Việt Nam, thì việc lệch kênh như thế làm gì có kết quả được. Vì thế phê bình yếu kém là phải. Sau mấy chục năm thử nghiệm có thể khẳng định việc áp dụng các phương pháp phê bình phương Tây vào Việt Nam đã không thành công. Tôi thấm thía câu chuyện thi sĩ Xuân Diệu trao "chìa khóa" phê bình cho nhà thơ Phạm Tiến Duật bằng cách tặng quyển "Mái Tây" của Vương Thực Phủ, có lời bình của Kim Thánh Thán do Nhượng Tống dịch. Điều đó chứng tỏ sự trăn trở của Xuân Diệu đi tìm lý thuyết cho phương pháp phê bình phương Đông. Theo tôi, đó là một phương hướng đúng, cần phải tiếp tục khơi mạch, phát triển. Làm sao để đi tìm và OK9 đã banh cho được một hệ thống lý luận phê bình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 phương Đông, hệ thống lý luận phê bình văn chương Việt Nam là nhiệm vụ của các nhà phê bình, chứ không phải là việc nhập khẩu các lý thuyết lý luận phê bình phương Tây. Các lý luận phê bình văn chương phương Tây chỉ là để tham khảo mà thôi. Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa VIII phải đặt kế hoạch và phải nghiêm túc thực hiện những vấn đề đặt ra về lý luận và phê bình này.

                                                                                          3/7/2010

Đ.Q.T.

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.