NSA giải mật tài liệu mật mã: Hoài nghi về “viên đạn bạc”

Năm 1992, Bộ Tư pháp Mỹ cảnh báo về nguy cơ tập tài liệu thứ 3 sẽ trở thành “viên đạn bạc” xuyên thủng an ninh quốc gia. NSA ban đầu hoài nghi, nhưng rồi quyết định giải mật trước tham vọng phát triển nhiều thuật toán mật mã cũng như các thiết bị mã hóa cho OK9giaitri nền tảng giải trí online và quân sự.
  • “Quái vật tình báo điện tử ” và đội hacker tuyệt mật

Cái tên Lambros Callimahos xuất hiện, gợi nhắc đến vị chuyên gia mật mã huyền thoại được cho là đã tạo ra hệ thống kí hiệu đặc biệt thách thức nhiều thế hệ tình báo.

Hé lộ quan trọng

Lambros Callimahos có quá khứ gắn liền với trường mật mã quốc gia Mỹ. Nhiều tài liệu tiết lộ nơi đây dường như đánh dấu khởi điểm cho sự nghiệp của Callimahos khi ông tham gia các chương trình đào tạo nhân viên cho Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) và cộng đồng tình báo. 

Lambros Callimahos là một kẻ lập dị, ưa thích lối phục trang không tay của giới cảnh sát Paris, chuộng trà kiểu Anh cổ điển và luôn đội mũ nồi trong bất cứ hoàn cảnh nào. Ông tạo ra một thế giới huyền bí với ngôn ngữ riêng và hệ thống mật mã mà sinh viên phải giải chúng.

Đầu năm 2021, NSA chính thức giải mật phần thứ 3 của MILCRYP, bất chấp nguy cơ MILCRYP tiết lộ năng lực phá mã của cơ quan này. Một trong những chương quan trọng nhất của tài liệu có tiêu đề “Nguyên tắc của phân tích mật mã”, được Lambros Callimahos viết cực kỳ chi tiết về cách phá tất cả các loại mã thường được quân đội sử dụng. 

Truyền thông cực kỳ quan tâm đến cách tiếp cận mã hoá ba bước để giải một tin nhắn thông qua phương pháp bí ẩn Callimahos ghi là “tôi không muốn đặt tên”.

Như Callimahos trình bày chi tiết, phá mã phải bắt đầu với tất cả dữ liệu cần thiết. Điều này bao gồm ba yếu tố: bản mã, văn bản thuần tuý trước khi mã hóa được áp dụng, và bối cảnh. 

Đối với các tin nhắn quân sự bí mật, người giải có thể nghi ngờ một số từ nhất định đã được mã hóa thành bản mã, dựa trên kiến thức trong quá khứ. 

Quá trình sắp xếp và tái lập dữ liệu diễn ra liên tục, cho đến khi xuất hiện các chi tiết “cố định”, trở thành căn cứ tìm ra phương pháp dịch mã để bẻ khoá các mật mã.

Lambros Callimahos tham gia các chương trình đào tạo mật mã cho nhân viên NSA và cộng đồng tình báo.
Lambros Callimahos tham gia các chương trình đào tạo mật mã cho nhân viên NSA và cộng đồng tình báo.

Một trong những hé lộ quan trọng của MILCRYP xoay quanh suy luận Bayes, vừa đáng sợ lại vừa hấp dẫn. Lambros Callimahos cho rằng, suy luận Bayes sử dụng các khía cạnh của phương pháp Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026, trong đó có việc thu thập các bằng chứng nhất quán hoặc không nhất quán với một giả thuyết nào đó. Khi các bằng chứng tích lũy, mức độ tin tưởng vào một giả thuyết thay đổi.

Giới mã thám truyền tai nhau rằng MILCRYP là tinh hoa của cuộc đời Lambros Callimahos, đem tới chìa khoá “bẻ code” từ mật mã quân sự cho đến trò chơi ô chữ đơn giản xuất hiện hàng tuần trên các trang báo hay tạp chí. 

Hai phần đầu tiên của MILCRYP được Lambros Callimahos hoàn thiện chỉ sau một năm, rồi bí mật gửi cho OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ nghiên cứu và sử dụng trong giai đoạn 1957-1977, tập trung chủ yếu vào mã hoá cổ điển (bao gồm mã hóa thay thế và hoán vị).

Trên thực tế là, các lý thuyết Callimahos OK9 đã banh là phiên bản nâng cấp từ bộ sách Military Cryptanalysis của William Frederick Friedman - “người khổng lồ” trong ngành mật mã học của Mỹ. Callimahos là trợ lý thân cận của Friedman tại trường mật mã, nên đã học được nhiều bí kíp về phân tích các hệ thống đa biểu. 

Trong một bài báo xuất bản vào năm 1987, Callimahos tuyên bố đã lên ý tưởng cho phần 4, 5 và 6 của MILCRYP,  tập trung miêu tả các khoá mã hoá và OK9 đã banh thế hệ máy giải mật mã. 

Tuy nhiên, cho đến khi ông qua đời vào năm 1977, không một ai biết tung tích thực sự của ba phần này, khiến chúng trở thành “mật mã không thể phá của Callimahos”.

Mối liên hệ mơ hồ

Khi NSA giải mật các tài liệu của Lambros Callimahos, nhiều chuyên gia ngay lập tức nhắc lại bí ẩn của người Ok986 vip Thiên đường trò chơi này với nhiều hồ sơ NSA khác về người ngoài hành tinh. 

Hai cái tên được triệu hồi nhiều nhất chính là “Chìa khoá hoá giải thông điệp ngoài hành tinh”, và “Trí thông minh đến từ vũ trụ”, dưới tên tác giả Howard H. Campaigne. Mối quan hệ của NSA, trường mật mã và Lambros Callimahos đủ lớn để làm xuất hiện thuyết âm mưu: rất có thể Callimahos liên quan tới hai đầu sách này, và cả tác giả kia nữa.

Rõ ràng, các tín hiệu bí ẩn đến từ không gian có cơ chế tương tự mật mã nhân tạo, và rằng để bẻ khoá chúng cần tới bộ não mã thám của Lambros Callimahos. 

Quay trở lại cách đây hơn 50 năm, sau hội nghị về quân sự và tác chiến điện tử ở Washington DC ngày 23-9-1965, Lambros Callimahos đã hoàn thành một tài liệu cho đến giờ vẫn chưa được NSA giải mật hoàn toàn. 

“Tiếng nói của vũ trụ” mở ra bí ẩn về sự sống ngoài hành tinh, trình bày cách Callimahos giải mã các tín hiệu thu được qua vệ tinh, bằng những hệ mã hoá đặc biệt.

Vị chuyên gia nhắc tới cụm từ “mã hoá nghịch đảo”, coi đây là cách phổ biến nhất con người có thể liên lạc với sinh vật vũ trụ, nhưng không tiết lộ thêm bất cứ chi tiết nào. 

Trang 18 tài liệu MILCRYP dẫn các chuỗi thông tin xuất hiện trình tự bí ẩn ABCD, ABCDE, DEFG,... rồi kết thúc bằng ba ký tự STV. Lambros Callimahos kết luận, bất cứ nền văn minh nào có thể gửi thông điệp xuyên vũ trụ chắc chắn phải sở hữu nhiều giá trị tương đồng về ngôn ngữ, Ok987 ưu đãi độc quyền và tư duy. 

Ông cũng nhấn mạnh, phải tìm cách chung sống hoà bình với họ nếu không muốn “bị nuốt chửng”, hay không lâu nữa một nền văn minh siêu cấp sẽ chạm tới chúng ta.

Theo Lambros Callimahos, chìa khoá để giải mật mã là tư duy theo quan điểm của kẻ ra đề.
Theo Lambros Callimahos, chìa khoá để giải mật mã là tư duy theo quan điểm của kẻ ra đề.

Cây bút Micah Hanks cho rằng giải mật phần 3 của MILCRYP chẳng khác nào... một giọt nước, chỉ trích NSA che giấu nhiều tài liệu khác về Callimahos. 

Dư luận vẫn còn nhớ rất rõ vụ kiện NSA đình đám bởi một tay luật sư ở Arizona, cùng mớ thủ tục hỗn loạn, chỉnh sửa liên tục trong suốt gần 7 năm trước khi hai phần đầu của MILCRYP xuất hiện trên truyền thông. 

Nội dung tài liệu của Callimahos cũng khiến cánh nhà báo hoài nghi: ngoài hành tinh và phá mã. Phải chăng MILCRYP còn mang theo các sáng tạo của chính Callimahos về cách trò chuyện với vật thể bay không xác định (UFOs), hoặc chính MILCRYP là một bản mật mã khổng lồ về thông tin liên hành tinh mà NSA đang che giấu?

Đi tìm sức mạnh

Những năm gần đây, dư luận lên án mạnh mẽ hành vi thu thập dữ liệu của NSA, biến cơ quan này trở thành tâm điểm trong cuộc tranh luận về quyền riêng tư và an ninh quốc gia. 

Quyết định công khai phần 3 tài liệu MILCRYP không hẳn xoa dịu dư luận, mà tiếp tục làm dấy lên nghi ngờ NSA bí mật tìm kiếm Lambros Callimahos phiên bản 2.0 để hoàn thiện bản thảo các phần 4,5 và 6, vốn được đồn đoán là do NSA giữ kín từ sau khi Callimahos qua đời. Từ đó, NSA có thể gia tăng sức mạnh trong trận chiến mật mã trên toàn cầu.

Quả thực, NSA luôn khao khát nhân tài để giải những mật mã hóc búa của thời đại, chẳng hạn như thông điệp thứ tư K4 ẩn sau tác phẩm điêu khắc Kryptos 1.800 ký tự nằm tại đại bản doanh CIA. 

Trong quá khứ, NSA từng bỏ lọt John Byrne, một nhà văn rất đam mê mã hóa. Khi John Byrne tuyên bố đã tạo ra mã Chaocipher không thể phá giải được, ông bị NSA tước bỏ cơ hội đến học tại trường mật mã để trở thành nhà mã thám chuyên nghiệp. NSA bẽ mặt, khi Byrne mang mật mã Chaocipher xuống mồ.

Tất nhiên, chưa có bất ngờ nào xuất hiện. MILCRYP vẫn chưa đủ sức để tạo nên bất ngờ, chí ít là với Kryptos, khi thông điệp cuối K4 quá ngắn và tạo nên “đỉnh Everest của các mật mã thời hiện đại”. 

Ở cuối phần 3, Lambros Callimahos thừa nhận ông chỉ cố gắng tích lũy tất cả các quy tắc giải mật mã để phục vụ mục đích bảo vệ an ninh quốc gia. 

Ông nhấn mạnh bài học quan trọng cho thế hệ mã thám tương lai: muốn giải mã thành công thì cần đặt mình vào ma trận mật mã, tìm quy luật ẩn bên trong những gợi ý và tư duy dựa trên quan điểm của kẻ ra đề.

Những trang ký tự bên trong MILCRYP hé lộ cách phá các loại mật mã.
Những trang ký tự bên trong MILCRYP hé lộ cách phá các loại mật mã.

Lambros Callimahos cũng gợi lại trong trí tưởng tượng người đọc sự khắc nghiệt của trường mật mã. Các lớp học cực kỳ khủng khiếp, đến mức nếu làm rơi một chiếc bút chì xuống đất thì cũng không dám cúi nhặt vì sợ bỏ lỡ mất một chuỗi các hệ thống mã hoá. MILCRYP không chỉ dạy cho sinh viên (và sau này là nhân viên tình báo) những kỹ năng mới, mà còn định hướng lối tư duy đậm chất Lambros Callimahos.

Tức là, mỗi ngày khi lên lớp, ông sẽ hỏi mấy câu đại loại như “ý nghĩa mật mã hôm nay là gì?”, hay “các cậu đã thấy ký tự nào lặp lại hay chưa?”. Sau khi giải mật hai phần đầu, NSA coi MILCRYP như một chiến binh giấy thầm lặng, gọi Lambros Callimahos là nhà mã thám mặc thường phục, đã cứu mạng cơ quan này trong nhiều vụ án. 

Khi ấy, Lambros Callimahos chỉ cười và đáp lại: “thế giới mật mã vô hạn, chỉ hi vọng tài liệu của tôi giúp ích cho nhân loại, và được sử dụng đúng mục đích mà tôi đã mã hoá trong từng trang viết”...

Việt Dũng

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.