Nỗi khắc khoải cố hương

Cảm xúc khi đọc cuốn "Tiếng vĩ cầm" của nhà văn Lê Hoài Nam, NXB Hội Nhà văn, 2011.

Nếu chỉ kể những tác phẩm chính, gồm các tiểu thuyết, truyện ngắn, bút ký và kịch bản phim truyện thì tác phẩm "Tiếng vĩ cầm" là đứa con tinh thần thứ 13 của Lê Hoài Nam. Đây là một tác phẩm dày dặn, với 436 trang in, gồm hơn năm chục bài tản văn, nhàn đàm, tiểu luận và bút ký chân dung. Ở phần tạp bút, Lê Hoài Nam luận bàn về nhiều lĩnh vực: Ok9 cab trò chơi casino phổ biến học (Tư bản hoang dại), triết học (Triết học nhàn đàm), mĩ học (Mĩ nhân nhàn đàm), âm nhạc, hội họa (Âm nhạc và thời cuộc, Âm nhạc và hội họa trong thánh đường)…

Cách viết của Lê Hoài Nam khá cuốn hút. Phần bút ký chân dung chiếm nhiều số trang hơn. Đó là chân dung các danh nhân văn hóa, những nhà văn, nhà thơ mà anh quen biết hoặc tâm đắc. Viết ra những tác phẩm dạng này tưởng dễ mà khó, vì nó yêu cầu độ chính xác cao, phần luận bàn, cảm nghĩ hư cấu thế nào cũng không được thoát ra sự việc, nhân vật có thực.

Tôi biết Lê Hoài Nam vốn tính cẩn trọng, có lần viết về một địa danh ở Nam Định, đã ngồi vào bàn rồi chỉ còn thiếu một chi tiết nhỏ anh phải "cuốc" xe máy 60-70km xuống tận mép biển Cổn Lu xem xét thu thập lại tư liệu rồi mới về ngồi viết tiếp. Còn hoài nghi một chữ anh cũng phải tìm các loại tài liệu, từ điển tra đi tra lại. Với những nhân vật đã quá cố (như Tú Xương, Nguyễn Khuyến, Trần Bích San, Á nam Trần Tuấn Khải…) anh càng cẩn trọng. Những nhân vật đương thời, nếu có thời gian cùng sống với họ (như các nhà văn Chu Văn, Đoàn Văn Cừ, Tào Mạt, Trần Đăng Khoa…) thì Lê Hoài Nam viết khá dễ dàng, sự kiện, văn phong cứ theo ngọn bút mà trôi ra. Nhưng những nhân vật không có dịp ở cùng một địa bàn (như Nguyễn Khải, Xuân Trình, Phạm Tiến Duật, Lâm Thị Mĩ Dạ…), thường anh phải qua lại với họ, gặp gỡ, trao đổi nhiều lần, khi nào thật hiểu về họ anh mới quyết định cầm bút.

Nói cách khác, những nhân vật mà Lê Hoài Nam chọn để viết chân dung hầu hết là thân thiết hoặc quen thuộc với anh. Anh không viết về người khác theo kiểu "nghe đồn", "nghe người ta nói"… Chính vì thế mà các chân dung được anh mô tả chân thực, sống động. Các chi tiết ngoài đời của họ dù chẳng đáng kể gì nhưng khi vào trang văn của Lê Hoài Nam nó trở nên lấp lánh, cuốn hút người đọc.

Chân dung các nhân vật trong "Tiếng vĩ cầm" có khi viết kĩ càng, tỉ mỉ, có khi chỉ là những nét phác họa, nhưng các nhân vật hiện ra đều có thần thái, "người nào ra người ấy".

Trong "Tiếng vĩ cầm", Lê Hoài Nam viết về văn học nước ngoài không nhiều, nhưng những điều anh viết đều ít nhiều mang tính phát hiện, như "Một bức thư của A. Tsêkhốp, nhận diện người trí thức", "Có một nền văn học lớn trong một OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao nhỏ", "Nhân vật quyên sinh trong một số tác phẩm văn chương và Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Nhật Bản"…

Lê Hoài Nam từng là một người lính. Quãng đời trong quân ngũ không ít gian lao và cũng đầy hy vọng đã để lại trong anh biết bao kỷ niệm. Đọc tác phẩm của anh, dù ở thể loại nào ta cũng thường bắt gặp hình ảnh về người lính. Cái địa chỉ "Bộ Tư lệnh hải quân" đóng ở Hải Phòng cách đây ba mươi năm, nơi có "Căn phòng có "ma" mà anh và nhà thơ Trần Đăng Khoa từng sống đã trở thành địa chỉ văn chương đầu đời đầy ấn tượng của anh. Sau này, những dòng văn hễ "chạm" đến người lính như Trần Dần, Nguyễn Khải, Tào Mạt, Phạm Tiến Duật, Vũ Đình Văn… ngòi bút của anh đều có những rung cảm sâu sắc.

Cuộc sống của Lê Hoài Nam khá thăng trầm. Có những giờ khắc anh từng nao lòng phân tâm trước những hành xử thô bạo, thiếu công tâm. Nhưng rồi anh quyết định "cho qua" và đứng lên. Đứng lên một cách thẳng thắn và mạnh mẽ. Sống ở Thủ đô nhưng ngòi bút Lê Hoài Nam vẫn khắc khoải hướng về cố hương. Những trang viết của anh như dòng sông thao thiết chảy từ nguồn cội. Cái tầm văn hóa, tầm nhà văn của anh là như thế. Anh không quên đền đáp một ai đã từng dù chỉ một chút che chở, yêu thương, giúp đỡ mình ở chốn quê: từ Chu Văn, Đoàn Văn Cừ đến Tào Mạt, Phạm Trọng Thanh…

Từ ngày xa Nam Định, xem ra sức viết, sức Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 của anh càng sung mãn! Để rồi hôm nay anh lại kéo chúng tôi lên ngồi bên Hồ Tiên Sa thơ mộng, thưởng thức "Tiếng vĩ cầm" muôn điệu của anh. Và lắng nghe ngay từ trang đầu cuốn sách lời thổ lộ của người thầy giáo dạy anh buổi đầu đời: "Thầy rất hân hạnh được là người dạy em những năm phổ thông. Thời gian càng lùi xa, thầy càng thấy những năm tháng dạy học ở quê em là ý nghĩa nhất trong cuộc đời dạy học của thầy". Cái ý nghĩa nhất của thầy giáo Trương Văn Khiên, trong cơn hấp hối, thầy gửi vào những lời nói ấy, như là hương của loài hoa dành từ đồng quê hoang dại, bởi thầy cảm nhận được cả khối lòng thành từ cái "lớp học vàng" mình từng dạy năm xưa. Và trong lớp người ấy có Lê Hoài Nam . Âu cũng là cái tình sâu nặng của Lê Hoài Nam với con người và mảnh đất quê hương anh vậy!

Phạm Ngọc Khảnh

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.