Lời tòa soạn: Báo Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á số ra ngày 3/12/2012 có đăng bài viết của tác giả Kiều Mai Sơn đề cập tới một đôi tình tiết mà tác giả cho là có sự "hư cấu lạ lùng" trong một bài viết của nhà thơ, nhà biên kịch Hoàng Nhuận Cầm. Ngay sau khi báo phát hành, VNCA đã nhận được bài trao đổi lại của nhà văn Hoàng Quảng Uyên. Để rộng đường dư luận, chúng tôi xin giới thiệu kèm đây để các tác giả và bạn đọc tham khảo. Nhân dịp Hội đồng Lý luận, phê bình văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Trung ương tổ chức hội thảo Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 với chủ đề "Sáng tạo văn học, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 về đề tài lịch sử" (trong các ngày 15 và 16 tháng 12/2012), cũng xin được xem đây như một ý kiến đóng góp vào cuộc hội thảo nói trên.
Báo Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á số 189 (3/12/2012) đăng bài Sự "hư cấu" lạ lùng của tác giả Kiều Mai Sơn "nói lại" về bài "nói đi" của Hoàng Nhuận Cầm "Phim lịch sử, bắt chước và hư cấu". Tôi không tham gia bàn luận dài, chỉ xin được nói một câu ngắn: "Viết về đề tài lịch sử không nên (và không thể!) phân định rạch ròi, tính toán cụ thể bao nhiêu phần trăm hư cấu, bao nhiêu phần trăm sự thực lịch sử! Hãy cứ để nhân vật, chủ đề, mạch truyện tự dẫn dắt định ra "phần trăm"". A. Dumas (cha) bảo: "Lịch sử chỉ là chiếc đinh để treo bức họa". Cứ coi lịch sử là chiếc đinh đi thì chiếc đinh đó như thế nào? Đóng ở đâu, đóng như thế nào... để "mang nổi" bức họa! Đó là cả một vấn đề thuộc về... thiên tài!
Về một nhân vật là cô Chín, cả Hoàng Nhuận Cầm "nói đi" và Kiều Mai Sơn "nói lại" đều sai! Kiều Mai Sơn dẫn: "Năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước, cô được đồng chí Nguyễn Lương Bằng giao nhiệm vụ thổi cơm giúp Bác". Và "27 năm nấu cơm phục vụ Bác Hồ". Có 2 điều sai rõ ràng: Thứ nhất, năm 1941, đồng chí Nguyễn Lương Bằng không về Pác Bó (cả cô Chín nữa!), thì làm sao "giao nhiệm vụ nấu cơm" được (đồng chí Nguyễn Lương Bằng chỉ đến tháng 8 năm 1945 mới gặp lại Bác Hồ trong Quốc dân Đại hội tại Tân Trào, Tuyên Quang). Điều thứ hai nếu có chuyện "nấu cơm" thì không thể "27 năm nấu cơm phục vụ Bác Hồ". Hãy làm một phép tính số học đơn giản: 1941 + 27 = 1968 - tức là cô Chín theo Bác "liên tục", nấu cơm cho Bác "liên tục" từ năm 1941 tới trước ngày Bác mất một năm. Ông Hoàng Văn Lộc, người được lịch sử ghi nhận là người nấu cơm phục vụ Bác Hồ lâu nhất cũng chưa đến 5 năm!
Tôi không muốn "xen ngang" ý kiến giữa Hoàng Nhuận Cầm và Kiều Mai Sơn. Xin bày tỏ quan điểm riêng về sáng tạo văn học - Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 về đề tài lịch sử.
Tiểu thuyết viết về đề tài lịch sử (gọi tắt là tiểu thuyết lịch sử - TTLS), đã có từ thời "cổ xưa", với các tác phẩm sử thi của Homer, sử thi Ấn Độ, các tiểu thuyết lịch sử của Trung Quốc…v.v... Ở Việt
"Xứng tầm" là một khái niệm vừa chung chung vừa cụ thể. Tựu trung là chưa có tác phẩm hay, tác phẩm thật xuất sắc. Ở bài viết ngắn này tôi không làm Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP truy tìm, mổ xẻ, phân tích... Từ đó góp ý kiến cho việc "định hướng" làm thế nào để tiểu thuyết lịch sử của ta "vươn tới tầm cao", "xứng tầm lịch sử" mà chỉ là đôi điều suy nghĩ chợt đến của một người mới "tập toạng" viết tiểu thuyết về đề tài lịch sử.
Thứ nhất, những tiểu thuyết lịch sử được viết (hay viết về) giai đoạn từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đậm chất ký sự lịch sử, ký sự chiến tranh trong hệ qui chiếu: Hiện thực XHCN! Nhưng ký sự là ký sự, không thể tự "nâng tầm" thành tiểu thuyết lịch sử một cách dễ dãi và vô tư được!
Thứ hai, đề tài và nhân vật của tiểu thuyết lịch sử hiện đại còn quá gần, quá mới nên việc "tái hiện" cần nhiều "suy tính" để không "phạm húy", để "in được" và được công nhận! Điều này dễ hiểu: Các nhà văn của ta phần nhiều là viên chức Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức, làm công, ăn lương.
Thứ ba, lao động văn chương chưa nuôi nổi các nhà văn, tiểu thuyết lịch sử lại kén người đọc, văn hóa đọc đang đi xuống trong sự bùng nổ của các phương tiện thông tin đại chúng thời hiện đại "nhanh, nhiều, tốt, rẻ". Người đọc chỉ muốn đọc nhanh, đọc lướt, thích đọc những tác phẩm "ít chữ", mang tính giải trí... Đó là thực tế gây khó cho "công cuộc" phát triển tiểu thuyết lịch sử!
Với tôi, khi bước vào tuổi sáu mươi tôi mới viết tiểu thuyết lịch sử. Đề tài tôi chọn là giai đoạn Cách mạng Việt Nam từ năm 1941, ngày Bác Hồ về Pác Bó lập căn cứ địa Cách mạng, trực tiếp lãnh đạo toàn dân khởi nghĩa giành Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K năm 1945. Có người bảo (mang tính động viên) tôi: "Thật táo bạo!" ("liều lĩnh" thì đúng hơn!). Dầu vậy, tôi chẳng hề ngại vì vùng đất Cao Bằng tôi đã "thuộc dần" sau những chuyến tự mình đi "thực tế sáng tác", khảo cứu sách vở, hỏi chuyện người dân... để lấy tư liệu và chi tiết cho tác phẩm của mình. Đó là một việc làm vừa dễ vừa khó: Dễ là vì tư liệu và những câu chuyện về thời kỳ đó quá nhiều, quá phong phú (vì diễn ra chưa quá lâu), nhưng cái khó cũng nằm trong "sự dễ" đó: Chọn cái nào, bỏ cái nào, dựng làm sao cho sinh động! Một điều khó nữa, nhân vật chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh quá vĩ đại, những sự kiện gắn liền với những hoạt động của Người còn quá gần. Hư cấu, tưởng tượng sao đây? Mà tưởng tượng, hư cấu "dè dặt" thì làm sao ra tiểu thuyết được!
Khi bắt tay vào OK9 đã banh bộ tiểu thuyết về Chủ tịch Hồ Chí Minh (khoảng 3 đến 5 tập), thời gian đầu tôi cứ loay hoay tìm cách viết, cách triển khai tiểu thuyết, việc OK9 đã banh tính cách nhân vật (mà tính cách dường như đã được định hình trong tâm thức mọi người, viết khác đi một chút là gay go!). Đứng trước khu rừng đại ngàn, dần dần tôi cũng khai mở được lối đi riêng cho mình và tập đầu có tên "Mặt trời Pác Bó" đã được nhà xuất bản Hội Nhà văn in năm 2010. Tập 2 sẽ xuất bản vào đầu năm 2013.
Hẳn là, mỗi nhà văn viết tiểu thuyết lịch sử cũng nhớ dăm ba câu của các nhà văn viết tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng. Riêng tôi, tôi thực sự thích thú và noi theo "đường hướng" của nhà văn Pháp Oliviơ: "Khi các nhà sử học không còn gì để nói nữa thì các nhà thơ (văn) bắt đầu lên tiếng. Và ức đoán".
Chí lý! Ức đoán, đó là linh hồn, là tinh chất làm nên giá trị của tiểu thuyết lịch sử. Muốn ức đoán hợp lý và hay hẳn nhiên là phải có tài năng và cần cả sự dũng cảm nữa! Điều này thì ai cũng biết, nhưng không phải ai cũng làm được