Nhà văn Ma Văn Kháng vừa cho ra mắt bạn đọc cuốn tiểu thuyết "Bóng đêm". Sách dày 300 trang, khổ 13,5 x 20,5 cm, do NXB OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân ấn hành. Có lẽ lâu rồi bạn đọc mới lại được tiếp xúc với một cuốn tiểu thuyết viết trực diện về người chiến sĩ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á trong thời kỳ đổi mới.
Trục tiểu thuyết xoay quanh ba nhân vật, ba cán bộ, chiến sĩ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á ở một quận nọ: Cao Văn Tầm, Trưởng OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á quận và hai trinh sát hình sự dưới quyền ông tên là Lê Nhâm, Hà Văn Trừng. Bối cảnh tiểu thuyết xoay quanh cuộc truy lùng thủ phạm một vụ giết người man rợ như thời trung cổ. Từ vụ trọng án này, trinh sát còn phát hiện ra tên trùm một đường dây buôn bán ma túy từ miền núi về miền xuôi.
Mở đầu tiểu thuyết, tác giả kể lại cuộc ăn chơi trác táng của một kẻ lắm tiền, hám sắc tại một ổ mại dâm mang vỏ ngoài là quán karaoke. Mới đọc, ta tưởng nó không ăn nhập gì với nội dung câu chuyện sau đó, kỳ thực, ngay từ đầu, nhà văn muốn lưu ý người đọc một định đề: Kẻ làm điều ác thì dù có trốn chạy vào đâu, tìm nơi vui thú đến thế nào thì chính lương tâm hắn cũng không thể có phút giây yên tĩnh. Bằng chứng là ngay cả khi đang làm tình trong quán, chỉ nghe tiếng chân người đi bên ngoài, hắn đã sợ sệt và nghĩ ngay là có "cá ngầm" (OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á), đúng như câu thành ngữ "có tật giật mình", kẻ ác thì dù ở đâu cũng không có chỗ dung thân.
Hầu như suốt hai mươi chương tiểu thuyết "Bóng đêm", người đọc đều gặp những điều mang tính triết luận như thế được rút ra từ cuộc đời, từ kinh nghiệm sống của mỗi nhân vật. Ngay cái tiêu đề của cuốn tiểu thuyết có lẽ cũng được nhà văn rút ra từ câu nói của nhân vật chính - Trưởng OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á quận Cao Văn Tầm: "Chúng ta đang đối mặt với cái gì đây? Với bóng đêm, với tội ác. Để làm gì? Để cho mỗi ngày một tươi sáng hơn, sạch sẽ hơn". Tất nhiên, để làm được điều đó, để cuộc sống "mỗi ngày một tươi sáng hơn, sạch sẽ hơn" thì đòi hỏi phải có những con người dám xả thân vì nghĩa cả, chấp nhận hy sinh, mất mát. Không dưng mà tác giả đã lấy câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên "Chúng ta ở trên đời không phải để ra lộc ra hoa mà còn để mang thương tích" làm đề từ cho cuốn sách của mình.
Ông Tầm có thể coi là hình mẫu về người cán OK9 đã banh trong sáng, thủy chung, dũng cảm với địch và tình nghĩa với đồng đội, bạn bè, người thân. Là một cán bộ được học hành bài bản, ông đã trưởng thành từ anh trinh sát lên đội trưởng điều tra hình sự, phó rồi trưởng OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á quận. Lăn lộn nhiều năm trên một địa bàn, ông Tầm đặc biệt am tường tình hình trong quận. Cuộc đời ông là cả một kho chuyện về các vụ án mà ông chỉ đạo hoặc trực tiếp tham gia phá án. Cho đến khi về hưu, ông vẫn tham gia công tác Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, làm Trưởng OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á xã, tích cực giúp Nhâm theo dõi, truy tìm tên Phỉ, trùm buôn lậu ma túy đang lẩn trốn ở xã.
Cuộc đời ông Tầm cũng lắm nỗi éo le: Trong khi ông mải mê với Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP giữ bình yên cho cuộc sống của muôn nhà thì cuộc sống riêng của ông lại chao đảo. Người vợ mang lòng yêu người Ok986 vip Thiên đường trò chơi là em họ chồng, lợi dụng lúc chồng đi vắng đã rước trai về nhà làm tình, đúng lúc chồng quay về, bắt gặp. Nhưng ông Tầm không để chuyện riêng ảnh hưởng tới Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP chung. Có thể nói, ông Tầm là một cán OK9 đã banh mẫu mực, suốt đời tận tụy vì nước quên thân, vì dân phục vụ.
Phẩm chất cao đẹp của người cán bộ lãnh đạo OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á quận đã ảnh hưởng tích cực tới những chiến sĩ trẻ dưới quyền, mà rõ nhất là hai chàng Thiếu úy Trừng và Nhâm. Thuở bé đi đánh giậm, lớn lên học OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á, ra trường về quận; nhưng cái chất quê thẳng thắn, thật thà, nói sao làm vậy vẫn luôn được Hà Văn Trừng nuôi dưỡng, phát huy trong Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP hàng ngày. Biết Cúc từ vùng quê ngoại thành vào bán hàng thuê ở quán bia, phải ở trọ rất khó khăn, nhưng nhận ra Cúc có cái đẹp chân quê rất đáng mến, Trừng đã đem lòng yêu Cúc. Anh không hề giấu tình cảm của mình: Nhân ngày nghỉ, anh bảo Cúc tổ chức bữa cơm liên hoan mời ông Tầm và Nhâm đến chơi. Nhưng nghiệt ngã thay, đúng hôm Cúc làm cơm mời cả ba người đến nhà trọ "liên hoan", Cúc cùng ông Tầm và Nhâm ngồi chờ hết nước hết cái cũng không thấy Trừng về, và cũng không một cú điện thoại. Thì ra, trên Đường 5 hôm ấy, Hà Văn Trừng đang chú tâm truy đuổi tên cướp đầu sỏ Lê Văn Sở, và trong một cuộc vật lộn tay đôi, anh đã bị tên cướp hung hãn hạ sát bằng những nhát đâm. Trước khi hy sinh anh còn kịp đẩy tên cướp cùng mình lăn xuống mương, dùng cái chết của mình diệt trừ tên cướp khét tiếng.
Nếu như Trừng là một trinh sát năng nổ, kiên quyết và táo bạo, thì Lê Nhâm lại là một trinh sát điềm tĩnh, mưu trí và quả cảm khi anh một mình vào nơi ở của tên Phỉ, kẻ cầm đầu đường dây buôn ma túy lớn, mặt đối mặt với hắn trên đường lên một huyện miền núi. Nhâm là một mẫu cán bộ xuất thân trong một gia đình nề nếp (bố là cán OK9 đã banh, mẹ là nhà giáo), luôn có cái nhìn trong trẻo, ấm áp với cuộc đời. Không phải ngẫu nhiên mà nhà văn để Nhâm trong khi đi truy tìm nơi ẩn trốn của tên Thuyên, kẻ vừa gây ra vụ án rùng rợn gây xôn xao thành phố, lại bỗng nhớ đến bài bút ký "Một lần tới Thủ đô" của nhà văn Trần Đăng mà anh được học ở lớp 12. Nhâm là một người giàu tình cảm, dễ xúc động. Trong một lần truy tìm thủ phạm, Nhâm bất ngờ gặp Quyến, một cô gái không chồng, đang nuôi con nhỏ, và theo lời đồn, là gái mại dâm. Nhưng trước tình cảnh Quyến có nguy cơ bị kẻ xấu lôi kéo, Nhâm đã nhận làm bóng mát che chở cho mẹ con Quyến . Tình yêu vượt qua lời dị nghị, Nhâm yêu Quyến thật lòng, và đáp lại, Cúc cũng yêu anh tha thiết. Ngay cả khi một mình đối mặt với tên tội phạm từng sát hại bao người, hình ảnh của Quyến vẫn theo sát bên Nhâm, như nguồn nhiệt năng kỳ diệu giúp anh gan góc vượt qua mọi hiểm nguy. Trong ba nhân vật chính OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á: Tầm, Nhâm, Trừng, có lẽ Nhâm là nhân vật để lại nhiều ấn tượng nhất, không chỉ vì anh đi suốt cuốn truyện, tham gia phá hết vụ án này đến vụ án khác, mà cái chính là Nhâm có cuộc sống nội tâm phong phú.
Là cuốn tiểu thuyết được viết theo lối tự sự, thiên về khai thác thế giới nội tâm nhân vật, bên cạnh những tình huống xảy đến với nhân vật, tác giả thường đưa ra những triết luận về cuộc đời, về cái thiện và cái ác, về thuyết nhân quả, về thế giới thực tại và thế giới tâm linh, nên tác phẩm khá gợi mở. Dù nhân vật tiểu thuyết được phân ra hai tuyến (tạm gọi tích cực và tiêu cực) giữa một bên là những cán bộ, chiến sĩ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á mưu trí, gan dạ, nhân ái, vị tha như ông Tầm, Nhâm, Trừng; một bên là những kẻ tội phạm giết người cướp của, buôn lậu ma túy như Thuyên, Phỉ, Kình, nhưng với ngòi bút tài hoa của tiểu thuyết gia Ma Văn Kháng, người đọc không có cảm giác các tuyến nhân vật tách rời, mà chỉ thấy những chuyện kể nhuyễn vào nhau, đan xen nhau như được kết bằng thứ keo "siêu hạng". Không những thế, nhà văn còn khéo "lồng ghép" những ký ức, những suy tư của nhân vật ngay cả khi Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP đấu trí, đấu lực căng thẳng, tưởng người bình thường không thể có trí não nào mà nhớ, mà nghĩ suy về những Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP, những tình cảm như thế được nữa. Cách "lồng ghép" này không những làm phong phú nội tâm nhân vật, mà còn làm người đọc dễ tiếp nhận văn bản, đỡ căng thẳng đầu óc, và dĩ nhiên, sự rung cảm với tác phẩm cũng được nâng lên một tầm mức khác
