Nhà văn, nhà báo Phan Quang: Thương nhớ vẫn còn

Nhà văn Phan Quang tiếp tôi trong gian phòng đầy sách, những cuốn sách quý hiếm được ông sưu tập trong suốt cả một đời làm nghề. Trong số đó có nhiều cuốn còn lưu lại bút tích của những người bạn văn một thời vang bóng như Trần Văn Giàu, Nguyễn Tuân, Tố Hữu, Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Huy Cận, Nguyễn Văn Bổng...Dường như, ở tuổi "xưa nay hiếm", những kỷ vật này đối với ông lại có ý nghĩa hơn bao giờ hết.

Tôi đồ rằng, những nét chữ, những cuốn sách kỷ niệm của bạn bè một thuở là những ký ức đẹp kéo ông trở về với quá khứ, cái thời ông mới bước chân vào nghề báo, nghề văn, đến lúc làm "quan to" và nay, khi ông nghỉ hưu đã bảy, tám năm có lẻ. Bởi vậy, dù đã ở tuổi 83 nhưng chưa một ngày nào ông ngừng viết, ngừng suy nghĩ. Dịch giả của bộ sách nổi tiếng "Nghìn lẻ một đêm" đang ráo riết đọc, sửa chữa từng trang bản thảo của cuốn sách "Thương nhớ vẫn còn" (tái bản) dày gần 600 trang viết về những người ông quý mến, về bè bạn, về những kỷ niệm của một quãng đời ông đã sống, đã cống hiến.

Nhà văn, nhà báo Phan Quang sinh ra và lớn lên tại Quảng Trị. Ông bắt đầu tham gia cách mạng từ năm 1945, rồi chuyển qua làm báo Cứu Quốc, báo Nhân Dân, là Tổng biên tập của tạp chí Người làm báo, chủ nhiệm tuần báo Nhà báo và Công luận. Rồi ông lần lượt nắm giữ các chức vụ quan trọng  như: Thành viên Ban lãnh đạo Liên đoàn OK9 thể thao xanh chín các nước ASEAN, Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Ok986.vip được xếp hạng cao nhất các khóa 8, 9 và 10, Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam.

Trong một tự bạch, nhà báo Phan Quang tâm sự rằng, ước mơ của ông là được theo con đường văn chương, nhưng Cách mạng lại giao cho ông Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP làm báo. Rồi dần dà, ông nhận ra rằng, Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP ông làm hàng ngày, dù nhỏ bé cũng có ích cho OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, cho Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Khi trưởng thành trong nghề báo và có "cốt cách" của một người quản lý, nhà báo Phan Quang được người trong giới gọi là "ông quan" làm báo. Ở vai trò là một trong những người cầm cân nảy mực cho ngành OK9 thể thao xanh chín, ngòi bút Phan Quang lại sắc sảo hơn bao giờ hết. Ông "không cưỡi ngựa xem hoa mà xuống ngựa, không phải chỉ để xem "lục béo, hồng gầy", ong mai bướm tối thế nào mà còn để tìm hiểu, ghi chép về gốc gác các loài hoa. Ông chịu đi và chịu đọc, chính vì vậy, sách của ông như một tập sử biên niên" - như lời nhận xét của nhà thơ Chế Lan Viên. Nghề báo đối với ông, cũng là một cơ hội may mắn với cuộc đời, vì ngoài việc được đi khắp mọi miền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao cũng như nhiều nước trên thế giới, ông còn được gặp gỡ những vị lãnh đạo cao cấp trong nước và quốc tế, được kết bạn với những nhà văn, nhà văn hóa, nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 nổi tiếng, những người mà theo nhà văn, nhà báo Phan Quang, nhân cách của họ là tấm gương mà không phải bất cứ ai cũng được chứng kiến để học hỏi.

Nhà văn, nhà báo Phan Quang tâm sự rằng, ông được giao du nhiều với các tầng lớp người, nhưng những người bạn thân thiết của ông không phải là ai khác mà chính là các nhà văn, nhà thơ cùng thời. Mỗi người bạn đều là một kho tàng tri thức đáng ngưỡng mộ. Ông kể lại: "Hồi ở tòa báo Cứu quốc Liên khu IV, người hay đến chơi với tôi là nhà thơ Thanh Tịnh. Mỗi lần anh đến, tôi đều mời anh món bánh đúc Nghệ An. Bà chủ nhà ở sát nhà tôi là một chuyên gia làm bánh đúc nổi tiếng vùng quanh thị trấn Đô Lương. Lần đầu mời anh, tôi cũng hơi ngần ngại bởi con người xứ Huế rất sành ẩm thực. Không ngờ anh thích và còn khen ngon. Từ đấy, mỗi lần anh đến chơi là tôi có "lệ" mời anh ăn bánh đúc và uống hai bát nước chè tươi. Sau này, về Hà Nội, có lần tôi chủ trì một cuộc họp báo lớn mời các nhà văn đến, trong đó có Thanh Tịnh và Hoàng Trung Thông. Anh Thông uống xong còn cầm chai lúa mới rót dở, lắc lắc thấy vẫn còn kha khá, anh đút vào túi chiếc đại cán lúc nào cũng có vẻ rộng thùng thình. Thấy vậy, tôi tìm một chai khác còn đầy, nhét luôn vào túi kia cho Thông. Tôi cũng nhờ cô phục vụ lấy cho vài cái túi nhỏ rồi chọn vài miếng giò, vài chiếc nem, một ít thịt quay cho vào cái túi kín đáo đưa riêng cho anh Thanh Tịnh. Nhưng anh không chịu cất đi mà cứ đưa lên tầm mắt ngắm nghía: "Thế là mai mình khỏi phải ra chợ". Tôi hỏi: "Để thức ăn chín qua đêm sợ bị hỏng?". Anh cười, bảo: "Mình có kinh nghiệm, treo ở cửa sổ, ở đó gió thoáng lắm!".

Nhà báo Phan Quang cũng kể lại lần đầu tiên gặp Xuân Diệu: "Tết năm Kỷ Sửu 1949, trời đang rét đậm bỗng dưng hửng nắng và ấm dần. Cánh nhà báo, nhà văn Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 ở báo Cứu Quốc được ngày rỗi rãi rủ nhau đi chợ Sim chơi để ngồi quán nước nhấm nháp thỏi bánh chè lam, uống chén chè tươi bốc khói. Mọi người đã lục tục kéo đến sân ngôi nhà lớn nhất xóm, nơi đặt tòa soạn. Chờ mãi, vẫn thiếu một người: Nhà thơ Xuân Diệu. Tôi là đứa trẻ nhất trong bọn. Lần đầu được du xuân với các bậc đàn anh mình hằng ngưỡng mộ, tôi sốt ruột hơn cả. Chị vợ nhà thơ Chế Lan Viên cười tủm tỉm: "Đi đâu có anh Xuân Diệu, thế nào chẳng phải chờ. Anh ấy còn trang điểm chán". Khá lâu sau, Xuân Diệu mới xuất hiện, rất bảnh bao. Mái tóc bồng bềnh uốn lượn rủ một cách cố tình xuống vầng trán mà Thế Lữ từng ngợi ca trong Lời giới thiệu tập "Thơ thơ" xuất bản lần đầu, mái tóc đen dày sáng nay còn hơn mọi sáng được chải rất cẩn thận và bôi lượt sáp mỏng.

Lần đầu tiên tôi gặp nhà thơ trong giờ phút thực nhất của anh: Xuân Diệu đẹp về ngoại hình, trau chuốt trong trang phục, dù khi nói chuyện thỉnh thoảng vẫn có phút ngập ngừng: Anh đang vượt qua chút tật nói lắp bẩm sinh. Lần khác, nhiều năm sau, khi tôi có việc đến tòa soạn sớm (ở phố Hàng Trống), chợt nhìn thấy nhà thơ đội chiếc mũ lá màu cỏ úa, kiểu mũ thuộc địa rộng vành, áo sơ mi, quần xắn ống thấp ống cao, đi chân đất tất tưởi bước vào cổng. Chị thường trực ngơ ngác chẳng biết ai, tôi vội chạy ra mời nhà thơ nổi tiếng vào phòng khách. Ông đến lấy nhuận bút. Lúc đó còn sớm, sợ chị em văn phòng chưa đến, tôi định khất anh lần sau sẽ cho người mang đến nhưng anh bảo sẽ đợi. Thấy trán anh nhễ nhại mồ hôi, tôi mời nước anh và hỏi vui: "Trông anh giống lão nông tri điền vất vả quá". Lúc đó, Xuân Diệu mới trỏ vào ngực tôi, bảo: "Phan Quang còn trẻ, chưa biết đấy thôi. Sau tuổi năm mươi chúng ta sẽ phải giành giật lấy cuộc sống từng ngày. Còn quá nhiều việc phải làm mà quỹ thời gian thật eo hẹp. Ngày nào cũng vậy, sáng tinh mơ mình từ nhà chạy về đây, vòng một lượt quanh bờ hồ rồi trở lại, đến Câu lạc bộ Ba Đình tập tiếp, sau đó mới về ăn sáng và ngồi vào bàn. Đến trạc tuổi mình, Phan Quang sẽ thấy". Một thời gian sau, nhà thơ Xuân Diệu từ trần.

Kể về những người bạn đã trở về với cõi vĩnh hằng, giọng nhà văn Phan Quang như chùng lại. Rồi ông đọc hai câu thơ của Charles Beaudelaire được làm đề từ cho tập sách viết về bè bạn "Tôi có quá nhiều kỷ niệm/ Như thể đã sống cả ngàn năm". Ông bảo rằng, sống chết là quy luật của số phận, nhưng chỉ khi các nhà văn đã ra đi, lịch sử mới nhìn nhận họ một cách đúng nhất. Các nhà văn, các nhà văn hóa có thể họ có tật, nhưng tài năng, nhân cách của họ đã choán lấy cả một chặng đường lịch sử. Bản thân ông, khi đã 83 tuổi, cái tuổi có quyền nhìn nhận và đánh giá một chặng đường mình đã sống, ông khẳng định rằng, suốt một đời say mê với nghề, nhưng ông không coi OK9 thể thao xanh chín là nấc thang để tiến lên đài danh vọng. Dù đã mấy chục năm viết báo, nhưng cho đến nay, khi cầm bút để viết một bài báo dù ngắn, dù dài, ông vẫn phải phấn đấu với danh hiệu mà mọi người vẫn gọi "nhà báo lão thành". Bởi trên thực tế, con đường ông đã đi qua ấy, không phải điều gì cũng phẳng lặng, tròn trĩnh. Chỉ có điều, những sự vấp váp ấy không phải thuộc về nhân cách người viết. Vấp váp về nhân cách thì khó có thể gỡ được, dù rằng cuộc đời có thể làm lại từ đầu.

Tôi hỏi ông: "Nếu tách bạch hai thứ: Một nhà báo, một nhà văn trong con người Phan Quang, ông sẽ chọn nửa nào?". Ông cười: "Ngày tôi chưa vào nghề báo, tôi cũng thích được trở thành nhà văn. Tôi từng nghĩ, sau khi kháng chiến chống Pháp thành công, tôi sẽ có dịp thực hiện đam mê của mình là văn học. Nhưng không ngờ, duyên nợ với nghề báo lại khiến tôi yêu đến thế. Trong quá trình làm báo, tôi vẫn viết văn như một bản năng, nhưng không hề quan niệm nghề báo là nghề tay phải và nghề văn là nghề tay trái vì đã làm nghề gì thì phải nhất nhất toàn tâm toàn ý, phải làm cả hai tay. Cũng nhiều người hỏi, sau khi thôi làm báo, tôi có trở lại với văn chương không, nhưng tôi trả lời muộn rồi, muộn mất rồi!".

Với hai bộ sách dịch nổi tiếng dày tới 3.000 trang "Nghìn lẻ một đêm", "Nghìn lẻ một ngày", dù nhà văn, dịch giả Phan Quang khiêm tốn tự nhận mình chỉ là một dịch giả nghiệp dư, vì niềm say mê từ thuở ấu thơ mà cầm bút, nhưng như thông điệp mà cuốn sách đã mang lại cũng như tâm niệm ông đã ấp ủ, gửi gắm qua những trang văn, những bài báo đủ cho thấy rằng, tài năng, nhân cách và sự lao động nghiêm túc với nghề của nhà báo Phan Quang là một điều đáng để các thế hệ sau học hỏi

Trần Hoàng Thiên Kim

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.