Nhà văn Minh Chuyên: Suốt đời viết về đề tài hậu chiến

Trong số những bạn bè văn chương hàng ngày hay nhấc máy alô cho nhau thì nhà văn Minh Chuyên gây cho tôi một ấn tượng khá sâu đậm - ông là một trong số ít nhà văn hầu như suốt đời văn chỉ trung thành với đề tài hậu chiến.
  • Nhà văn Nguyễn Văn Thọ: “Hồi xuân” ở tuổi 70
  • Nhà văn Nam Hà và bài thơ vỡ lòng của tôi
  • Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn: Người kể chuyện đời nay
  • Nhà văn Y Điêng: Cánh chim đại ngàn Tây Nguyên

Còn nhớ, thập niên đầu công cuộc đổi mới OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao (1986 - 1996), trên Báo Văn nghệ xuất hiện một loạt truyện ngắn, bút ký viết về những vấn đề nóng hổi, không né tránh chuyện gai góc, cấm kỵ, gây được tiếng vang trong bạn đọc. Minh Chuyên xuất hiện với những bút ký như thế. Tôi đặc biệt chú ý đến truyện ký "Thủ tục để làm người còn sống" và bút ký "Vào chùa gặp lại".

"Thủ tục để làm người còn sống" viết về sự hy sinh thầm lặng của một người lính: chiến sĩ Trần Quyết Định. Trong trận chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, bị thương nặng, Định được chuyển về trạm phẫu trung đoàn, rồi chuyển tiếp lên quân y viện tuyến sau điều trị. Chỉ huy tưởng anh đã hy sinh liền gửi giấy báo tử về địa phương.

Sau khi báo tử, gia đình Định đã được nhận các khoản tiền chế độ chính sách như bao liệt sĩ khác. Nhưng gần một năm sau, Định khoác ba lô đường đột trở về. Hóa ra sau khi chữa lành vết thương, Định tìm về nơi trung đoàn đóng quân thì cả trung đoàn đã hành quân sang Campuchia chiến đấu.

Nhà văn Minh Chuyên (bên trái) và tác giả.
Nhà văn Minh Chuyên (bên trái) và tác giả.

Thương tật và sức khỏe khiến Định đành tìm về quê chữa chạy, nghe ngóng tin tức, chờ trung đoàn trở về Việt Nam, Định sẽ tìm vào. Nhưng nhiều lần đi tìm đều không thấy. Định sao lục tất cả những giấy tờ, đi đến hết cơ quan này đến cơ quan khác xin làm "thủ tục để làm người còn sống", nhưng do thói quan liêu, cửa quyền, tiêu cực, cơ quan này "kính chuyển" cơ quan kia, lòng vòng, không sao có kết quả.

Đã có lần ngồi tàu hỏa đi xin làm thủ tục, Định và nhà văn Minh Chuyên bị kẻ cắp nẫng cả ba lô, mất hết tiền bạc, họ phải ngửa tay ăn xin để có tiền đáp tàu về nhà. Ở quê thì bị hàng xóm láng giềng dị nghị, nghi ngờ, coi Định như một kẻ đào ngũ. Đã có lúc vì phẫn uất, Định toan tự tử cho vợ con bớt khổ. Nhưng rồi, cái phẩm chất gan góc của người lính chiến đã nâng anh đứng dậy tiếp tục chiến đấu với số phận. Bút ký kết thúc ở đó.

 "Vào chùa gặp lại" nói về sự hy sinh mất mát của những quân nhân là phụ nữ. Cuộc kháng chiến chống Mỹ hao người tốn của, kéo dài và khốc liệt đến độ hàng vạn quân nhân nữ cũng được huy động hành quân vào chiến trường. Kết thúc cuộc chiến, ở Thái Bình, quê hương của nhà văn Minh Chuyên, trong số những quân nhân nữ sống sót trở về có khá đông người xuống tóc đi tu.

Riêng trong bút ký "Vào chùa gặp lại", tác giả điểm mặt phải tới hơn ba chục người. Đó là sư bác Trương Thị Minh, sư thầy Nguyễn Thị Phương, sư bác Đỗ Thị Vui, sư bác Bùi Thị My, sư thầy Phạm Thu Thủy, sư thầy Đoàn Thị Hoa, sư thầy Vũ Thị Mừng, sư thầy Đào Thị Ngọc Hân, sư bác Nguyễn Thị Chiêm, ni trưởng Lương Đàm Thanh…vv…

Mỗi người một đơn vị, một khu vực chiến trường. Họ đã dũng cảm chiến đấu, đa số mang thương tích trong người, được tặng thưởng huân huy chương. Có người vì quá lứa lỡ thì, không còn nhan sắc mà đi tu, song số đông bị phơi nhiễm chất độc da cam, nghĩ đến cảnh tượng lấy chồng rồi sinh ra những đứa con dị dạng sẽ làm gánh nặng cho gia đình và Ok9 cab trò chơi casino phổ biến mà họ tìm đến cửa Phật. Vào chùa họ siêng năng kinh bổn, tu đắc đạo nhưng trong lòng đâu đã yên, họ vẫn tìm mọi cách giúp đời. Họ trồng trọt chăn nuôi như những nông dân thực thụ để tự nuôi sống mình và giúp đỡ những đồng đội gặp khó khăn trong mưu sinh, nuôi dưỡng những đứa trẻ tàn tật, những người già không nơi nương tựa, …

Trong bút ký ấy, nhà văn dành nhiều số trang nói về sư thầy Lương Thị Thân - Thích Đàm Thân - một cô gái quê Thái Bình xinh đẹp, có học vấn, vốn là sĩ quan công tác ở trạm quân y đường dây 559, rồi chuyển sang phụ trách trạm xá của trung đoàn 8. Từng nhiều phen đối mặt với cái chết, nhưng sự đối mặt đáng nhớ nhất là khi Thân tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, tháng 2 năm 1975.

Thân theo đoàn xe từ Lao Bảo - Quảng Trị, tiến quân về đến dốc Chu Linh thì gặp máy bay địch bổ nhào đánh phá. Đoàn xe trúng bom, nhiều chiếc bốc cháy, xô nghiêng, rơi xuống vực. Thân bị ba vết thương: ở đầu, ở đầu gối chân và ở cột sống, bất tỉnh.

Thân được đưa tới một trạm phẫu dã chiến sơ tán trong dân. Khi tỉnh lại Thân mới biết cô sống được là nhờ hai chiến sĩ cùng đơn vị khiêng cô đi cấp cứu và một trong số hai người đó đã hiến máu cứu sống cô. Khi hai chiến sĩ đó từ trạm phẫu trở về, gặp pháo bầy, họ đã hy sinh cả hai, khiến Thân cứ day dứt khóc thương.

Cái gia đình nơi đặt trạm phẫu rất sùng đạo Phật. Hàng ngày nằm dưỡng thương nghe tiếng tụng kinh, Thân lẩm nhẩm học theo, lúc đầu chỉ là để cầu cho vong linh hai người đồng đội, nhưng sau khi biết anh Quân người yêu của Thân cũng đã hy sinh thì cô nguyện cầu cho cả anh Quân và tất cả những người lính khác đã hy sinh.

Rồi một đêm, Thân nằm mơ thấy hàng trăm chúng sinh, hầu hết là bộ đội, người mất đầu, người cụt chân tay, ngồi im phăng phắc như những pho tượng nghe cô cầu kinh, thỉnh thoảng họ lại cúi rạp xuống, có ý nói với Thân rằng hãy cầu nguyện để những cái đầu, những cẳng chân, cẳng tay của họ nhập trở về cho thân xác họ lành lặn trở lại. Cái "căn tu" của Thân bắt đầu từ đó.

Khi phục viên về quê, Thân tìm cửa Phật khiến bao nhiêu người nuối tiếc. Thậm chí có người Ok986 vip Thiên đường trò chơi mê Thân tìm đến tận chùa cầu hôn, nhưng cô đều từ chối, bởi cô biết mình không còn khả năng mang lại hạnh phúc cho họ: sau khi bị thương, cô không còn khả năng có con.

Tác phẩm của nhà văn Minh Chuyên.
Tác phẩm của nhà văn Minh Chuyên.

Thời Minh Chuyên viết những bút ký ấy, ông còn là một phóng viên Báo Thái Bình. Chỉ vì khai phá những vấn đề còn chưa nhiều người đụng đến mà tác giả cũng từng gặp những phiền hà, nhưng rồi lẽ phải đã thuộc về ông, nhân dân ủng hộ ông, tạo đà cho ông viết tiếp nhiều bút ký khác và "cất cánh" về Thủ đô.

Về Đài Truyền hình Việt Nam, Minh Chuyên càng có điều kiện phát huy thế mạnh của mình. Những tác phẩm truyện ký, bút ký, phóng sự truyền hình về đề tài hậu chiến của ông nối tiếp nhau đến với công chúng. Ông đã nhận giải thưởng Quốc tế - Giải Cúp vàng - với tác phẩm "Cha con người lính", 2006; giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam với tác phẩm "Di họa chiến tranh", 1998; giải A của Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam trao cho tác phẩm "Những cột mốc người"…và nhiều giải thưởng danh giá khác. Đặc biệt năm 2017 ông vinh dự được nhận giải thưởng Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức về Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Tôi hỏi:

- Thưa nhà văn Minh Chuyên, căn nguyên nào khiến ông suốt một đời văn chỉ viết một đề tài hậu chiến?

 - Căn nguyên chính là - Minh Chuyên đáp -  Mười năm công tác và chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam Bộ, sống trong đạn bom, tôi chỉ bị thương mà không chết. Trong khi đó, đồng đội của tôi hầu hết đã hy sinh và bị thương rất nặng.

Tôi được hưởng cuộc sống hoà bình. Bạn bè và đồng đội tôi hầu hết không được trở về. Những người được trở về thì thương tích đầy mình. Bệnh tật, thương tật và di chứng chiến tranh đã biến họ thành những con người bất hạnh. Tôi dẫu có suốt đời viết về họ, ngợi ca hành động anh hùng của họ và bênh vực họ khỏi những nỗi oan khiên cũng không bao giờ hết, không bao giờ trả hết được ân nghĩa của đồng đội đã hết lòng vì nước, vì dân.

  - Trong tác phẩm truyện ký - bút ký của ông có khá nhiều nhân vật, có những nhân vật tuy chỉ xuất hiện ở thể ký nhưng xứng đáng là nhân vật tầm vóc của văn chương, ông tâm đắc với những nhân vật nào?

- Đó là hình tượng anh Nguyễn Văn Thắng trong truyện: "Trở lại kiếp người" - Minh Chuyên đáp - Anh là nhân vật điển hình của người lính hoá thân ở lại Trường Sơn. Anh được chứng kiến cảnh tượng bộ xương của đồng đội bất hạnh nằm trên chiếc võng nilon, mắc ở hai đầu cây sấu. Cây sấu cứ lớn dần, 20 năm sau đã nâng bộ xương của người đồng độ bất hạnh lên tít trên ngọn cây. Còn anh Nguyễn Văn Thắng, số phận cũng không "ngọt ngào" hơn số phận người đồng đội  ấy.

Thắng bị tâm thần do vết thương sọ não, sống lang thang với bầy vượn giữa rừng sâu, 20 năm sau, người mẹ già cùng với những đồng đội lặn lội vào rừng tìm thấy anh; nhờ tình mẫu tử anh mới được trở lại kiếp người.

Ba nhân vật tiếp theo  tôi cũng rất tâm đắc: Trần Quyết Định  trong tác phẩm "Thủ tục làm người còn sống'', Nguyễn Đình Thúc trong tác phẩm "Người lang thang không cô đơn''. Đặc biệt nhân vật làm rung động trái tim tôi mãnh liệt là sư thầy Thích Đàm Thân trong tác phẩm "Vào chùa gặp lại''. Sư thầy Đàm Thân là bóng hình của Lương Thị Thân ngoài đời, một trung uý quân y sĩ mà tôi đã gặp ở Trường Sơn. Bản chất anh hùng trong con người Lương Thị Thân và hậu quả của chiến tranh đã biến nhân vật Lương Thị Thân thành một nhà sư.

- Hiện nay ông còn có ý định viết về đề tài Chiến tranh cách mạng và hậu chiến nữa không?

 - Tôi vẫn tiếp tục viết. Nhà xuất bản Văn học đang chuẩn bị in hai tác phẩm của tôi, đều là đề tài chiến tranh và hậu chiến…

Hà Nội, hè 2018.

Lê Hoài Nam

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.