Nhà thơ "Vịn câu thơ mà đứng dậy"

Đọc tin trên báo thấy nói Hà Nội đang có ý định "Cho thuê xe đạp" để người dân đi lại bớt ô nhiễm do khói bụi xe máy, xe ô tô thải ra. Chợt nhớ cuối những năm tám mươi của thế kỷ trước có hai người nổi tiếng mà tôi quen biết là BS Nguyễn Khắc Viện và nhà thơ Phùng Quán đi đâu cũng không rời chiếc xe đạp cà tàng.

  • Nhà thơ Giang Nam: Cánh chim bằng đã bay về trời
  • Nhà thơ Nguyễn Bảo Chân: Những ý nghĩ nảy mầm lặng lẽ

Cũng phải, thời ấy nhiều người đi xe đạp. Cuối năm 1975, từ một sĩ quan điều khiển tên lửa trong chiến tranh chống Mỹ, khi nước nhà thống nhất tôi chuyển về làm phóng viên Báo Tiền phong chờ ba năm vẫn chưa đến lượt phân phối mua xe đạp, tôi phải mượn tiền của bạn bè mua một chiếc xe đạp cũ của một cán bộ Trung ương Đoàn khi anh chuyển vào Nam.

Thế nhưng, vào những năm 1990, khi nhiều người phóng xe máy vèo vèo rồi mà nhà thơ Phùng Quán vẫn lọc cọc chiếc xe đạp cũ đến chỗ tôi. Có lần ông gửi tôi một bài ông viết về nhà thơ Tố Hữu, người mà nhà thơ Phùng Quán gọi là cậu ruột hẳn hoi! Bài báo đăng trên tờ Tiền phong chủ nhật gây tiếng vang, được rất nhiều người đón đọc.

Chỉ mấy hôm sau khi báo phát hành chúng tôi nhận được một lá đơn kiện tác giả và tờ báo. Người gửi đơn kiện chúng tôi là vợ một lãnh đạo cao cấp. Chả là trong bài viết của nhà thơ Phùng Quán có câu: "Bây giờ người ta chỉ nhớ đến Tố Hữu là một nhà thơ chứ mấy ai nhớ đến Tố Hữu Phó Thủ tướng!". Người gửi đơn kiện cho rằng viết như vậy là hạ thấp vai trò Phó Thủ tướng, hạ thấp Phó Thủ tướng thường trực Tố Hữu!

Nhà thơ Phùng Quán (1932 - 1995), Giải thưởng Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức 2007. Năm 1945 tham gia vệ quốc quân... Ông có nhiều tác phẩm nổi tiếng như "Vượt Côn Đảo"; "Tuổi thơ dữ dội"...

Nhà thơ Phùng Quán đến gặp tôi ở tòa soạn Báo Tiền phong, ông có vẻ lo lắng, ông lo cho chúng tôi. Tôi bảo ông: Tố Hữu là một nhà thơ nổi tiếng, là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam; Thơ Tố Hữu thường xuyên ngâm trên đài, đăng trên báo, trong sách giáo khoa, rất nhiều người thuộc lòng thơ ông, người ta nhớ nhiều đến nhà thơ Tố Hữu là phải, là đúng; Chứ không có ý gì là hạ thấp vai trò Phó Thủ tướng cả! Anh yên tâm chúng tôi sẽ hóa giải được!

Lần sau gặp nhà thơ Phùng Quán, thấy ông vui, tôi bảo: Anh quả là một người con hiếu thảo, anh luôn làm theo lời mẹ dặn, và tôi đọc mấy câu thơ trong bài thơ "Lời mẹ dặn" nổi tiếng của ông :

...Thấy vui muốn cười cứ cười
Thấy buồn muốn khóc cứ khóc
Yêu ai thì bảo là yêu
Ghét ai cứ bảo là ghét
Dù ai ngon ngọt nuông chiều
Cũng không nói yêu thành ghét
Dù ai cầm dao dọa giết
Cũng không nói ghét thành yêu..
." (Lời mẹ dặn)

Ông cười, không nói gì!

Quả thực, ông là người yêu, ghét rõ ràng, luôn sống hết mình, trung thực hết mình trong đời và trong thơ. Tôi được biết một dạo người ta đưa ông lên khu vực nông trường Quân Chu (Thái Nguyên) lao động công ích, giao cho ông sau một vụ 6 tháng phải nộp cho cơ quan nơi ông sinh hoạt 3 tạ sắn hoặc mía, hay khoai tùy việc canh tác trên đó. Khí hậu vùng Quân Chu vốn được coi là nơi lam sơn chướng khí, chốn Pháp xưa từng có trại tù...

Phùng Quán sống ở đấy một mình. Ban ngày cuốc đất trồng ngô, khoai, sắn, mía, thêm vài luống ớt, cà và đậu. Đêm đêm thứ bảy, chủ nhật ông hay tìm vào các bản làng quanh đó chơi. Dân làng ở đó rất quý ông. Họ không biết "Nhân văn giai phẩm" là gì. Chỉ biết đấy là một ông lão làm thơ, đọc thơ tên là Phùng Quán. Ông là người hiểu biết nhiều, hay chữ, hay được mời ăn cưới. Tiệc cưới nào dân làng cũng nghe ông đọc đi đọc lại bài thơ "Lời mẹ dặn".

Có lần tôi định hỏi nhà thơ Phùng Quán có phải bài thơ "Hoa cứt lợn"  ông viết lúc còn lao động ở Quân Chu không? Vì ở đó có rất nhiều hoa cứt lợn. Nhưng, rồi không hiểu sao tôi lại thôi! Những năm học Đại học Tổng hợp Hà Nội khoa văn chúng tôi sơ tán ở Đại Từ (Thái Nguyên) và tôi đã đến vùng Quân Chu, thấy hoa cứt lợn mọc bạt ngàn khắp nơi khoe màu rực rỡ. Tôi lại nhớ bài thơ "Hoa cứt lợn" của Phùng Quán:

Tôi ước thơ tôi được như hoa cứt lợn
Nở hoang vu vẫn bảy sắc cầu vồng
Đẹp hết mình vì cộng đồng cây cỏ
Chẳng hệ lụy gì miếng đỉnh chung.

Có lẽ đó cũng là thời gian bài thơ "Đói" của ông ra đời:

Trong trăm ngàn nỗi đói
Ta nếm trải cả rồi
Ta chỉ kinh khiếp nhất
Là nỗi đói tình người.

Có một thời OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao ta nghèo đói, do hệ lụy sau chiến tranh, do tư tưởng quan liêu, bao cấp... Nhiều người đều biết ngôi nhà của ông cạnh Hồ Tây cùng người vợ yêu chồng hết mình là chị Bội Trâm. Nhà thơ Phùng Quán đã viết về ngôi nhà của vợ chồng ông: ".. Trong nhà vách trống toang/ Gió ra vào thỏa thích..." (Đêm Nghi Tàm đọc Đỗ Phủ cho vợ nghe).

"...Trăng du đãng ngủ nhờ thềm lạnh/ Muốn mời vào nhà không chiếu chăn/ Tỉnh giấc trăng đi còn để lại/ Nước mắt đầy thềm tạ cố nhân" ( Mời rượu bác Ba Vì).

Nhưng, nhà thơ Phùng Quán luôn vượt lên số phận, hoàn cảnh bằng chính những câu thơ của mình: "Có những phút ngả lòng/ Tôi vịn câu thơ mà đứng dậy". Ông gắn bó với nhân dân, với OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, với thi ca: "Đã đi với nhân dân/ Thì thơ không thể khác/ Dân máu lệ khôn cùng/ Thơ chết áo đắp mặt..." (Đêm Nghi Tàm đọc Đỗ Phủ cho vợ nghe).

Một trong những bài thơ của Phùng Quán tôi thích, đã thuộc lòng, đó cũng là bài thơ được rất nhiều người một thời ngâm ngợi, bài "Hôn":

Trời đã sinh ra em
Để mà xinh mà đẹp
Trời đã sinh ra anh
Để yêu em tha thiết

Em ơi rất có thể
Anh chết giữa chiến trường
Đôi môi tươi đạn xé
Chưa bao giờ được hôn

Nhưng dù chết em ơi
Yêu em anh không thể
Hôn em bằng đôi môi
Của một người nô lệ.

Sinh thời, nhà thơ Phùng Quán luôn sống hết mình, yêu hết mình, trung thực hết mình:

" ...Tất cả là thơ ca
Tôi rút từ xương tủy..
." (Thơ cái chổi chống tham ô lãng phí).

Tôi đã gặp và quen biết nhiều nhà thơ sống chết vì thơ như nhà thơ Phùng Quán, người luôn biết cách "Vịn câu thơ mà đứng dậy".

Viết tại nhà vườn Sóc Sơn 4/2023

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.