Nhà thơ Nguyễn Bảo Chân: Những ý nghĩ nảy mầm lặng lẽ

Nhà thơ Nguyễn Bảo Chân quan niệm, đời người như một chuyến tàu và chị may mắn có thơ đồng hành, sẻ chia với chị những vui buồn. Thơ mang chị đến những vùng đất mới, vượt ra ngoài biên giới quốc gia. Nhưng cũng chính thơ đưa chị trở về Đất Mẹ, trở về bản thể của mình. Mười hai năm sau tập thơ thứ ba, "Những chiếc gai trong mơ", Nguyễn Bảo Chân mới ra tập "Bóng của ý nghĩ". Với tập thơ thứ tư này, chị đã vinh dự được trao Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2022.

  • Nhà thơ Giang Nam - tác giả bài thơ "Quê hương" về cõi vĩnh hằng
  • Nhà thơ Vũ Quần Phương: Những tản mạn cuối năm

1.Trong lời tựa tập thơ song ngữ "Bóng của ý nghĩ", nhà thơ Nguyễn Bảo Chân viết: "Tôi nghĩ, hành trình đời người là một chuyến tàu. Ai cũng biết mình đang đi về chốn cuối, nhưng nơi ấy ở đâu, nó như thế nào, thì chẳng ai dám chắc. Từ ga đầu tiên tới ga sau cùng sẽ có những chặng dừng chân thư thả bình yên hay chộn rộn chóng vánh; những nhà ga náo nhiệt, những bến đỗ hoang vu; những người ta gặp gỡ, gắn bó, chia tay, nặng lòng hay buông bỏ còn tùy duyên nợ. Thơ luôn đồng hành cùng tôi trên "chuyến tàu" ấy. Nó nhắc tôi nhớ về từng khoảnh khắc lóe sáng huy hoàng, về bóng tối dằng dặc, về những ban mai hân hoan, những hoàng hôn u uẩn, những mất mát đau đớn, những yêu tin hy vọng...".

nhà-thơ-bảo-chân.jpg -0
Nhà thơ Nguyễn Bảo Chân

Phần lớn những bài thơ trong "Bóng của ý nghĩ" ra đời khoảng từ 2010 đến 2022. Nguyễn Bảo Chân lặng lẽ viết. Nhiều năm, thơ đồng hành cùng chị như một người bạn tri âm. Nguyễn Bảo Chân là vậy, chị ít khi xuất hiện ở chốn ồn ào. Chị tự thấy mình không thuộc về đám đông. Với Nguyễn Bảo Chân, thơ là tình yêu, là đức tin, là nơi nương tựa... Chị viết với tâm thế của một người đã đi qua nhiều biến động OK9giaitri đăng nhập và thế sự, hiểu thấu mọi lẽ được - mất.

Nếu ngày trẻ, chị làm thơ theo cảm xúc, bị cảm xúc cuốn đi, thì bây giờ, thơ chị chắt lọc về ngôn từ, chuyển tải nhiều chiêm nghiệm, tư tưởng. Chị suy nghĩ sâu về tứ thơ, về những điều mình muốn gửi gắm. Chị tin, mỗi người đọc sẽ cảm nhận thơ chị bằng cả những trải nghiệm riêng của họ. "Những câu thơ kiêu hãnh/ trở về căn phòng nhớ/ Bước khua vang/ từng góc quên/ Những câu thơ đối thoại/ với tiếng vọng của mình". "Bóng của ý nghĩ" gợi chiều sâu tư duy, mở ra những mạch liên tưởng sâu sắc về nhân tình thế thái. Có những tứ thơ nẩy ra bất chợt, nhưng phải một năm sau chị mới hoàn thành cả bài thơ.

Bài "Phục Sinh" là một ví dụ. Hai câu: "Giếng xưa cạn/ Gương soi trời đã vỡ/ Muôn mạch ngầm giấu lòng đất cổ" được chị ghi vào sổ tay khi đến làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây) quay một cảnh cho phim tài liệu về nhà thơ Lưu Quang Vũ -  "Người thuộc về mây trắng". Một năm sau, vào dịp lễ Phục sinh, chị đã viết bài thơ "Phục Sinh" nối tiếp mạch ý tưởng đó: "Hoa gạo tháng Tư nhuộm ngày cả gió/ những vệt môi nhức đỏ/ rối lòng xuân/ Gió đắm đuối chẳng thể nào níu buộc/ Người Ok986 vip Thiên đường trò chơi tháng Tư sầu muộn/ chàng khuất phía nỗi đau/ tháng tư mắt nâu/ thương màu xứ sở/ xót phận người bể dâu/ mây trắng đâu/ nắng âm âm mịt mờ/ giếng xưa cạn/ gương soi trời đã vỡ/ muôn mạch ngầm giấu lòng đất cổ...".

sach.jpg -0
Bìa tập thơ của Nguyễn Bảo Chân và bìa tập tản văn mới của Nguyễn Bảo Chân.

Thơ Nguyễn Bảo Chân giàu suy tưởng. Dù chị viết về gia đình, về những người thân yêu, bè bạn, hay về những cảm xúc và trải nghiệm cá nhân qua những địa danh quen thuộc như Hà Nội, Hải Phòng, Hội An, Paris…, thì sự kết nối trong thơ chị vẫn là mạch tâm tưởng về cuộc đời, thế sự, phận người. Nỗi buồn trong thơ chị không bi lụy. Đó là nỗi buồn đẹp, với tâm thế của một con người yêu thương cuộc đời, cảm ơn mỗi ngày được sống, đón nhận mọi buồn vui của nhân gian.

Nhà thơ Trương Đăng Dung đánh giá: "Chuyến tàu tưởng như đang di chuyển qua các địa danh quen thuộc Hải Phòng, Hà Nội, Hội An, Berlin, Paris… nhưng thi sĩ vẫn luôn đứng giữa hiện tại. Đây là lúc thi sĩ cần đến khoảnh khắc. Thơ hiện đại nhận từ khoảnh khắc một ý nghĩa lớn, khi trong OK9giaitri đăng nhập hiện tại, một khoảng khắc có thể lóe lên điều gì đó, ẩn giấu ý nghĩa và hạnh phúc của cả cuộc đời, để rồi nó sẽ mất đi vĩnh viễn… Có vẻ như thi sĩ đã an nhiên được trong từng khoảng khắc của hiện tại, vì thế ''Chuyến tàu'' của Nguyễn Bảo Chân ra đi là để Trở về. Trở về với bản thể tồn tại người: "Những ý nghĩ nảy mầm lặng lẽ/ Trổ lá xanh thăm thẳm phận người". Còn Giáo sư - Tiến sĩ Harry Aveling, Trường Đại học Monash, Melbourne, Úc lại nhận xét: "Đây là thơ của một Nguyễn Bảo Chân đằm chín. Nó đẹp và mạnh mẽ. Đọc để hiểu vì sao thơ Nguyễn Bảo Chân chạm tới những cảm xúc sâu sắc nhất".

2.Trong căn hộ nhỏ ấm cúng ở một con phố vắng của Hà Nội, mọi thứ được chị sắp xếp, bày biện khéo léo, tỉ mỉ, ý tứ, như cách chị làm phim, hay làm thơ vậy. Tôi đã cùng chị ngồi uống trà, trò chuyện suốt một buổi chiều tràn ngập hương hoa hồng. Chị yêu loài hoa này đến mức không thể thiếu nó mỗi ngày. Hoa hồng trổ nụ ngoài ban công; Hoa hồng nở rực rỡ trong bình. Những bông hồng đủ màu vẫn hàng ngày có mặt, tươi rói không gian của chị, nơi chị trở về sau những chuyến đi xa, nơi chị được sống chậm lại, tĩnh lặng, bình thản, sau nhiều biến động cuộc đời.

Nguyễn Bảo Chân là một trong số không nhiều nhà thơ Việt Nam giỏi tiếng Anh. Đó là một lợi thế, mở ra cho chị những cơ hội và con đường mới. Hơn hai mươi năm qua, chị đã đi nhiều nơi trên thế giới, đọc thơ ở các liên hoan thơ quốc tế. Từng có thời gian ở nước ngoài, cũng có lúc phải suy nghĩ, buồn vui bằng ngôn ngữ khác, nhưng chị vẫn giữ một tâm hồn thuần Việt, luôn yêu quý, trân trọng những giá trị cội nguồn.

"Thơ đưa tôi đến những miền xa, tôi tự hào nói rằng tôi là người Việt Nam; tôi làm thơ bằng tiếng Việt. Nếu viết tiếng Anh, tôi vẫn viết với tất cả trái tim và tâm hồn của một người Việt đích thực, đã ăn sâu, bén rễ vào lòng Đất Mẹ". Nguyễn Bảo Chân chia sẻ, mỗi lần được tham dự các liên hoan thơ quốc tế, trong tà áo dài Việt Nam, đọc thơ tiếng Việt, rồi đọc thơ tiếng Anh, chị thấm thía hơn bao giờ hết hai từ cội rễ. Chị làm thơ với tâm thế của một người Việt Nam, như cái cây mọc lên từ đất, hết mình vươn lên, hướng về phía ánh sáng, để xanh tươi.

Và trong cái bao la, sâu thẳm của nắng gió đất trời ấy, có tình yêu của bố mẹ chị, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên và NSƯT Ngọc Hiền. Nhà thơ Nguyễn Bảo Chân được sống trong bầu không khí Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 từ nhỏ, giữa những tủ sách của cha, những đêm diễn của mẹ. Đến bây giờ chị vẫn nhớ nằm lòng nhiều đoạn độc thoại của những vai diễn mẹ chị từng đóng, như vai phu nhân Milford  trong vở "Âm mưu và tình yêu" của đại văn hào Schiller.

Cuối năm Nhâm Dần, tập tản văn "Những ý nghĩ khua vang căn bếp nhỏ" của Nguyễn Bảo Chân ra mắt bạn đọc. Nếu trong thơ, ta thấy một Nguyễn Bảo Chân với chiều sâu tâm tưởng, thì cuốn tản văn này lại cho ta gặp một Nguyễn Bảo Chân đời thường, tinh tế, đắm đuối không chỉ từng con chữ mà cả với căn bếp của mình, qua những "mùi vị ký ức" liên quan đến kỷ niệm, trải nghiệm của chị, nhưng chắc chắn sẽ là mùi vị ký ức của nhiều người, như chị từng viết: "Điều gì đang đến? - Một ngày mới của Đời/ Điều gì mãi rời xa? - Thanh xuân/ Điều gì còn nán lại? - Kinh nghiệm/ Điều gì dễ bỏ qua? - Phiên bản lỗi của chính mình/ Điều gì rất khó quên? - Mùi vị ký ức". Và như chị giãi bày trong lời mở đầu cuốn sách: "Chúng giăng níu với nhau bởi sợi dây vô hình mà bền chặt. Đó là sợi tình tôi, buộc chính tôi vào cuộc sống đầy trắc ẩn, nơi bất cứ Vui - Buồn - Sướng - Khổ - Được - Mất nào cũng đẹp, cũng thơm. Đẹp và thơm đến nhói lòng."

Nhưng dù là thơ, là tản văn, hay phim tài liệu thì đó vẫn là một Nguyễn Bảo Chân luôn trân trọng nâng niu từng con chữ, từng khuôn hình bằng tình yêu, sự dấn thân của một tâm hồn nhạy cảm, tha thiết yêu đời, yêu người.

Việt Hà

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.