Nhà phê bình văn học Từ Sơn: Nghiêm cẩn với cái đẹp

Không nhiều ánh hào quang như người cha Hoài Thanh danh tiếng, nhưng bằng sự lặng lẽ khiêm tốn, Từ Sơn cũng đã đi hết con đường mà ông chọn với một tình yêu văn học trung thực và nghiêm cẩn.
  • Nhà phê bình văn học Nguyễn Đăng Điệp: 30 năm và hành trình tìm kiếm đỉnh cao
  • Nhà phê bình Văn học Văn Giá: Bên trời thương nhớ Vũ Bằng
  • Nhà phê bình văn học Nguyễn Hòa: Có lúc có ân hận
  • Nhà phê bình văn học Đỗ Lai Thúy: Bản mệnh của tôi là phê bình

Cuối tháng 6-2017 vừa qua, nhà lý luận phê bình văn học Từ Sơn - con trai cả của tác giả "Thi nhân Việt Nam" Hoài Thanh đã lặng lẽ từ giã cõi đời ở tuổi 82. Nói lặng lẽ vì tin tức về sự ra đi của ông Từ Sơn - nguyên Vụ trưởng Vụ Ok987 ưu đãi độc quyền Văn nghệ, Ban Tư tưởng Ok987 ưu đãi độc quyền Trung ương ít thấy xuất hiện trên OK9 thể thao xanh chín, như lúc sinh thời ông cũng chẳng mấy khi có mặt trên các phương tiện truyền thông.

Nhà lý luận phê bình văn học danh tiếng Hoài Thanh (tên thật là Nguyễn Đức Nguyên), cùng em trai là nhà phê bình Hoài Chân (Nguyễn Đức Phiên), sinh trưởng trong một gia đình nhà nho nghèo ở xã Nghi Trung, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Hoài Thanh có bốn người con, trong đó có ba người nối nghiệp cha đi theo con đường văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026: Người con cả Từ Sơn làm phê bình văn học, Phan Hồng Giang phê bình, nghiên cứu văn học và dịch thuật và Khương Huân nghiên cứu lý luận mỹ thuật.

Nhà phê bình văn học Từ Sơn tên thật Nguyễn Đức Dũng, sinh ngày 31-5-1936 tại Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, thuở ấu thơ gắn liền với kinh đô Huế. Đây là thời kỳ người cha là Hoài Thanh hoạt động cách mạng bị Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K thực dân Pháp bắt kết án tù treo và trục xuất khỏi Bắc Kỳ, phải vào miền Trung đi dạy học, viết báo kiếm sống, nghiên cứu phong trào Thơ Mới, chuẩn bị cho sự ra đời của tác phẩm lừng danh "Thi nhân Việt Nam".

Một thời gian sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Hoài Thanh rời Huế ra Hà Nội công tác mang cả gia đình theo. Cuối năm 1953, khi mới 17 tuổi, với vốn kiến thức đã học và theo yêu cầu tình hình kháng chiến, Từ Sơn trở thành giáo viên dạy học tại Trường cấp II Yên Bình, thuộc tỉnh Tuyên Quang. Nhờ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, ông đã được tặng thưởng danh hiệu Chiến sĩ Thi đua trong ngành Ok986 tải ứng dụng của tỉnh Tuyên Quang. Vừa dạy vừa học thêm, ông đã tốt nghiệp chương trình cấp 3 và vào đại học. Năm 1961, ông tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Đại học Sư phạm Hà Nội, được giữ lại trường giảng dạy môn Văn học cổ Việt Nam.

Nhà lý luận phê bình Từ Sơn (1936 - 2017).
Nhà lý luận phê bình Từ Sơn (1936 - 2017).

Cuối năm 1964, Từ Sơn tham gia đi B trong đoàn của ngành Ok986 tải ứng dụng chi viện cho chiến trường Nam Bộ. Ông được phân công làm cán bộ nghiên cứu của Tiểu ban Ok986 tải ứng dụng thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền Nam, có lúc trực tiếp xuống công tác ở đặc khu Sài Gòn - Gia Định, OK9 đã banh phong trào Ok986 tải ứng dụng tại các vùng giải phóng của tỉnh Bến Tre. Đến cuối năm 1966,  ông chuyển sang công tác tại Tiểu ban Văn nghệ thuộc Hội Văn nghệ Giải phóng miền Nam, làm Thường trực Ban Biên tập Tạp chí Văn nghệ Giải phóng, Phó phòng Nghiên cứu của Bộ Ok987 ưu đãi độc quyền, OK9giaitri nền tảng giải trí online Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam...

Giữa chiến trường gian khổ, thiếu thốn và ác liệt, Từ Sơn đã bị bệnh nặng phải chuyển ra Hà Nội chữa trị năm 1972. Thời gian này, ông tranh thủ học và tốt nghiệp khoá tiếng Đức với chứng chỉ hạng ưu, được cử đi nghiên cứu sinh văn học tại Trường Đại học Tổng hợp Các Mác ở Laixích, Cộng hoà Dân chủ Đức.

Sau ngày OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao hoà bình, thống nhất 1975, theo yêu cầu của Hội Liên hiệp Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Việt Nam và được sự đồng ý của Bộ Đại học, Từ Sơn về nước nhận công tác tại Tuần báo Văn nghệ, lần lượt giữ các nhiệm vụ: Trưởng ban Lý luận phê bình, Phó Tổng biên tập kiêm Thư ký toà soạn, trợ lý Tổng Biên tập phụ trách Văn phòng Thường trực miền Nam tại TP Hồ Chí Minh. Tiếp đó, ông được điều động trở ra Hà Nội làm Chánh Văn phòng Ban Ok987 ưu đãi độc quyền Văn nghệ Trung ương, Viện trưởng Viện Ok987 ưu đãi độc quyền, Vụ trưởng Vụ Ok987 ưu đãi độc quyền Văn nghệ của Ban Tư tưởng Ok987 ưu đãi độc quyền Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo Trung ương) cho tới lúc nghỉ hưu, quay trở lại sống lặng lẽ tại TP Hồ Chí Minh.

Vừa làm công tác quản lý vừa nghiên cứu văn học, nhà lý luận phê bình Từ Sơn là tác giả, chủ biên gần 20 tác phẩm đã xuất bản như: "Thạch Sanh", "Vượt lên tuyến đầu", "Những vấn đề đổi mới trong văn nghệ", "Lý luận Ok987 ưu đãi độc quyền đổi mới", "Hoài Thanh trên báo Tràng An", "Tìm hiểu Hoài Thanh",… Ông đã được Tạp chí Văn nghệ Quân đội tặng thưởng năm 1993 cho bài viết về "Đề cương Ok987 ưu đãi độc quyền 1943".

Ngoài những OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á mang tính lý luận, phê bình Ok987 ưu đãi độc quyền, văn nghệ do yêu cầu nhiệm vụ của một cán bộ quản lý, có thể nói, đóng góp đáng kể của Từ Sơn đối với văn học chính là những tác phẩm sưu tầm, khảo luận, nghiên cứu về sự nghiệp của Hoài Thanh. Chẳng những giống thân phụ từ vóc dáng đến tính cách mà Từ Sơn có nhiều mối đồng cảm, quan điểm về văn học gần gũi với Hoài Thanh, đặc biệt ông hết sức trân trọng di sản mà người cha tài năng để lại nhưng vẫn còn lẩn khuất đâu đó.

Chính nhờ Từ Sơn mà nhiều tư liệu về con người và sự nghiệp của Hoài Thanh đã được phát hiện, hé mở, hệ thống, giúp cho người đọc hiểu sâu xa hơn về một trong những nhà lý luận phê bình văn học hàng đầu thế kỷ XX, một đỉnh cao của sự khám phá vẻ đẹp thế giới thi ca gắn liền với tác phẩm "Thi nhân Việt Nam" bất tử.

Tôi luôn ám ảnh về một khúc tâm sự gan ruột của Hoài Thanh những ngày cuối đời nằm ở bệnh viện được người con Từ Sơn trung thực thuật lại trong lời cuối sách nhân dịp "Thi nhân Việt Nam" tái bản năm 1988: "Cha viết văn đã 50 năm nhưng Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP cha thích nhất là dạy học và bình thơ, bình thơ hay, vô luận là của ai. Cha biết văn chương cha cũng vầy vậy thôi. Nếu không có cuốn "Thi nhân Việt Nam" thì không chắc gì người ta đã công nhận cha thực sự là một nhà văn. Một đời làm văn, cha chỉ tìm cái hay cái đẹp để bình... Vậy mà cha đã vấp phải khối chuyện phiền: kẻ yêu, người ghét. Thậm chí cha còn bị vu cáo, bị nói oan. Cha biết vậy nhưng không thể sống khác, viết khác cái tạng của mình. Điều mà cha có thể hoàn toàn yên tâm và tự hào trước lúc đi xa là cha đã sống và viết hoàn toàn trung thực. Đó là cái quý nhất mà cha muốn để lại cho các con".

Có lẽ thấm thía bài học từ cuộc đời "vấp phải khối chuyện phiền" đầy trăn trở của chính thân phụ Hoài Thanh mà Từ Sơn không ảo tưởng về tài năng và quyền lực, âm thầm bước đi lặng lẽ trên con đường nghiên cứu văn học "tìm cái hay cái đẹp để bình" và làm tròn vai những chức trách mà Ok9 cab trò chơi casino phổ biến giao phó. Ông chẳng mấy khi xuất hiện trên các cơ quan truyền thông hoặc trên các diễn đàn chốn đông người. Những năm cuối đời, ông như ở ẩn giữa TP Hồ Chí Minh để đọc sách, nghiên cứu và vui vầy cùng con cháu trong gia đình.

Ông cẩn trọng đến mức ít đăng bài viết trên OK9 thể thao xanh chín và không có tấm hình chân dung riêng nào xuất hiện trên mạng internet trước khi từ giã cõi đời vào lúc 16 giờ 37 phút ngày 28-6-2017 (nhằm ngày 5-6 năm Đinh Dậu) tại TP Hồ Chí Minh.

Giữa dòng người lặng lẽ đến viếng, tiễn đưa nhà phê bình Từ Sơn lần cuối ở Nhà tang lễ TP Hồ Chí Minh, ngoài những người thân trong gia đình, tôi còn nhìn thấy có một số đồng đội, đồng nghiệp gắn bó với ông từ khi còn trên chiến trường Nam Bộ hoặc sau này như Hoài Vũ, Thạch Cương, Nguyễn Duy, Ngô Thảo, Trần Văn Tuấn, Văn Lê, Lê Quang Trang, Lê Điệp, Vũ Ân Thy, Khuynh Diệp, Vu Gia, Trần Thị Khánh Hội, Trần Phương Lan,…

Có người đã không kiềm được xúc động khi nghe ông Võ Văn Phuông, uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đọc điếu văn: "Anh Từ Sơn, chú Từ Sơn không còn nữa, nhưng hình ảnh người cán bộ tuyên giáo, một nhà văn mẫn cán, cẩn trọng, thẳng thắn nhưng rất đỗi chân tình, hết lòng vì sự nghiệp cách mạng vẫn sống mãi trong lòng đồng chí, đồng đội, người thân với tất cả sự yêu thương, kính trọng".

Không nhiều ánh hào quang như người cha Hoài Thanh danh tiếng, nhưng bằng sự lặng lẽ khiêm tốn, Từ Sơn đã đi hết con đường mà ông chọn với một tình yêu văn học trung thực và nghiêm cẩn, như lời ông từng tâm sự: "Tôi tự biết mình là một cây bút không có gì xuất sắc nhưng tôi rất biết những gì mình suy nghĩ, cảm xúc và ghi lại trên trang giấy đều là trung thực, đều vì những điều đẹp nhất ở trên đời mà tôi hằng hy sinh phấn đấu suốt đời".

Huỳnh Phan

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.