Người "Phơi cơn mưa lên chiều"

Tôi chưa từng gặp nhà báo, nhà thơ Nguyễn Ngọc Hạnh. Vì yêu thơ, tìm những câu thơ hay trên báo, trên mạng mà tôi mới biết có một “người thơ” tên là Nguyễn Ngọc Hạnh, ở Đà Nẵng, cũng làm báo nhiều năm như tôi... 
  • Sông mang về biển
  • Thơ của người đàn bà hát ru đời
  • Sức hút của một “Cung đường mê”

Là bạn nhiều năm trên facebook, nên khi xuất bản tập thơ mới, Hạnh gửi tặng tôi tập thơ “Phơi cơn mưa lên chiều”. Tôi đã đọc và cảm thấy yêu mến “người thơ” này.

Trong những bài viết về “Phơi cơn mưa lên chiều” in phía sau tập thơ, tôi thấy nhà thơ Du Tử Lê, Thanh Quế và nhà phê bình Phạm Phú Phong có những nhận định khá chính xác về thơ Nguyễn Ngọc Hạnh. “Thơ Nguyễn Ngọc Hạnh đằm thắm, sâu lắng, nặng lòng. Mỗi bài đều có những câu thơ hoặc ý thơ mới...”. Thơ với anh như cái nghiệp đầy hệ lụy: “Một đời lụy với câu thơ/ Còn bao nhiêu chuyến, bao giờ đò ơi?".

Tự thân câu hỏi này cho tôi thấy Nguyễn Ngọc Hạnh đã sớm tạo cho mình những thao thức kiếm tìm một-nhân cách - thơ riêng giữa đời này. Còn Phạm Phú Phong và Thanh Quế lại đồng cảm với nỗi cô đơn trong thơ Nguyễn Ngọc Hạnh: “Hầu như những bài thơ của anh đều được sáng tác vào những đêm khuya vắng lặng, lúc đó Nguyễn Ngọc Hạnh trở về với cái bản ngã của chính mình, tự lục tung những ô ngăn trong ký ức tâm hồn...” .

Trong cuộc đời, cho dù nhà thơ có đầy đủ gia đình, bạn bè, người thân thì sự cô đơn vẫn như là một thuộc tính, một nỗi niềm, một thứ trời ban mà cũng là thứ trời đày:

Một mình
Đứng tựa bơ vơ
Sông xưa
Đã lấp đôi bờ cỏ khô
Sông giờ cạn hẹp thành ao
Người về đâu biết ngõ nào là quê
 
                                         (Lạc)

Tôi thích những câu thơ như thế của Nguyễn Ngọc Hạnh.

Bây giờ người ta đang cách tân thơ bằng cách kéo dài câu thơ, bẻ ngắn câu thơ, bỏ vần, bỏ điệu... Mọi người đều có quyền làm điều đó, mọi sự đổi mới dù thành công hay thất bại đều đáng ghi nhận. Thế nhưng, nói như tác giả Nguyễn Thành Tâm trong một bài viết đăng trên tạp chí Thơ gần đây là “Chúng ta đang phản bội thơ” chăng? Chắc là không ai muốn thế.

Nhưng mà tôi thiển nghĩ, thơ bao đời nay phải làm sao dễ đọc, dễ thuộc, ai cũng có thể hiểu được như những câu Kiều của cụ Nguyễn Du. Những người bình dân hiểu theo cách bình dân, người có học hiểu theo nghĩa có học, thơ phải nhiều tầng, nhiều nghĩa, nhiều sức gợi, sức cảm... Người làm thơ trước hết phải đổi mới mình, sau đó mới đổi mới thơ.

 Tôi có cảm tưởng Nguyễn Ngọc Hạnh luôn tự làm mới mình để làm mới thơ. Không phá cách, không ngang tàng, không lên gân, không cố bày đặt chữ nghĩa, mà dường như lúc nào Nguyễn Ngọc Hạnh cũng ý thức rõ ràng con đường mình đang đi, nơi mình phải đến, làm hết sức tất cả những gì mình có để thơ mình chính là mình. Cả trong bốn câu thơ này, chũng ta cũng dễ nhận ra điều gan ruột ấy của Nguyễn Ngọc Hạnh:

Hình như ai vấp chân mình
Hớ hênh chân bước gập ghềnh bàn chân
Một đời ngập ngụa phân vân
Biết đâu mình lại dẫm chân ai rồi!

                                      (Vấp)

Hoặc đôi khi Hạnh giật mình, ngờ vực chính bản thân mình trên dặm đường thơ ca ấy, một thứ khát vọng sáng tạo vô bờ mà mỗi người nghệ sĩ đích thực đều muốn vươn tới, muốn là mình không nhầm lẫn với ai. Mà đâu dễ:

Tôi đã mòn
Và đời thôi đã hẹp
Lối nhỏ dần nhỏ dần
Lấp khuất
Ngày thì xa mờ mịt
Chỉ lòng tôi chưa cạn đêm sâu

                              (Ngõ hẹp)

Trong bài thơ "Nhầm", chính Nguyễn Ngọc Hạnh cũng đã gửi gắm ít nhiều lo toan ấy. Sự nhầm lẫn giữa cuộc đời, nhầm dòng sông chảy, khó biết đâu là bờ... thì trong thơ cũng vậy, nếu chẳng may lạc lối hoặc lỡ “dẫm chân ai rồi”, thì sẽ hoang phí cả “một đời lặn lội”:

...

Nửa đời phiêu bạt
Nhầm một câu thơ
Nhầm dòng sông chảy
Tìm không thấy bờ
Có thể muộn mằn
Giữa bao chìm nổi
Tôi lại tìm về
Đời tôi lặn lội

                      (Nhầm)

Ở đời chúng ta nhầm lẫn nhiều thứ lắm, kể cả một câu thơ, thế nhưng khi người thơ đã tự thú, tự nói ra những điều gan ruột, tự thấy phía sau sự thật nhiều khi là một sự thật khác để phơi ra như “Phơi cơn mưa lên chiều”, ấy là lúc Nguyễn Ngọc Hạnh đã đến được với người đọc và “người thơ” tôi yêu mến còn mong đợi gì hơn...

Khát khao kiếm tìm cho ra mình, là mình thật không dễ dàng. Đó là thứ hạnh phúc của sáng tạo. Cũng như tình yêu, thật bình dị, gần gũi, giản đơn, nhưng lại xa vời vợi, như áng mây bay:

Em đi qua như áng mây bay
Không rực rỡ cầu vồng bảy sắc
Mây in đời em vào tôi xanh biếc

                         (Hạnh phúc)

Câu thơ cuối rất gợi, cảm, nhiều dư âm mới mẻ, viết được một câu thơ như thế còn gì hạnh phúc hơn đối với người làm thơ. Và như thế, tôi đã gặp một nhà thơ Nguyễn Ngọc Hạnh in vào ký ức tôi, một người yêu thơ đắm đuối qua những bài thơ trong tập thơ “Phơi cơn mưa lên chiều”.

Nhà vườn Sóc Sơn, 7-2018

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.