Người giữ ký ức về con tê giác cuối cùng ở Việt Nam

Gặp lại sau 10 năm biền biệt, Điểu KGiang hồ hởi vỗ vai tôi, nói: “Được lắm!..”, ngầm ý, ông khen tôi khỏe mạnh. Quăng túi trái điều vừa hái, ngồi bệt xuống đất, Điểu KGiang buột miệng nói: “Về đây chi nữa, con Pai ro mhai nó chết từ lâu rồi mà!.. Rừng già vắng nó, buồn chẳng muốn vào!..”.
  • “Miền sau cánh cửa” - nơi neo giữ ký ức
  • Giữ ký ức về một Đà Lạt xưa

Trở về Cát Lộc, rừng già vẫn còn đó, Điểu KGiang bạn tôi hãy còn đây. Nhưng, linh hồn của núi rừng đại ngàn, con Pai ro mhai (người địa phương dùng để gọi loài tê giác Java một sừng) thì đã vắng bóng từ lâu. Điểu KGiang thơ thẩn dưới vạt nắng chiều len lỏi qua rẫy điều đang mùa thu hái. 

Thì ra, trong thâm tâm của người Ok986 vip Thiên đường trò chơi Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 STiêng hiền lành nhiều đời cư ngụ trên mảnh đất này, ký ức về con tê giác Java một sừng cuối cùng bị bắn hạ trong rừng già Cát Lộc vẫn còn đó. Dẫu rằng, 10 năm trời đằng đẵng là khoảng thời gian không ngắn, nó đủ để hàn gắn một nỗi đau dài.

Ông Điểu KGiang buồn rầu khi nhắc lại chuyện con tê giác Java một sừng.
Ông Điểu KGiang buồn rầu khi nhắc lại chuyện con tê giác Java một sừng.

Buổi hoang hoải ngang qua, hình ảnh con tê giác cuối cùng chập chờn vờn qua ký ức bỗng nhiên sống lại. Điểu KGiang say sưa, rạch ròi kể cho tôi nghe những lần “chạm chán” với con tê giác Java một sừng đơn độc ở vùng sình lầy Bàu Chim khi nó về tắm bùn và liếm đất tìm chất khoáng. 

Ông nhớ như in lần đầu tiên phát hiện ra con tê giác ngoài bìa rừng Cát Lộc: “Nhà mình có 4 con trâu nhưng hôm đó mình đếm được 5 con. Con thứ 5 là con tê giác, xuống tắm bùn cùng đàn trâu nhà, nhưng nó ở một góc sình lầy khác!.. Mình đứng cách nó chỉ hơn chục mét thôi mà. Nhìn rõ lắm!..”. 

Điểu KGiang nói, con tê giác to lớn, mình đen bóng như con trâu, nhưng thấp và dài, có một cái sừng nhọn trước mũi, dài gần gang tay. Sau lần ấy, lâu lâu, Điểu KGiang lại bắt gặp nó thong dong ở vùng Bàu Chim. Phải chăng, vì quá cô đơn, mỗi tháng vài lần, nó liều mình thoát khỏi rừng già ra ngoài làm bạn với đàn trâu nhà. 

Trên vùng đất của người STiêng hiền lành đời đời OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á, con tê giác Java cuối cùng cảm nhận được sự thanh bình và an toàn, dẫu rằng quanh nó khắp nơi hiểm nguy đang rình rập. Sự đồn thổi về giá trị bạc tỷ của chiếc sừng vẻn vẹn chưa đầy gang tay đã đẩy con tê giác cuối cùng đơn độc đứng về thế đối lập với con người.

Tê giác vốn hiền lành. Nó không bao giờ tranh giành thức ăn hay lãnh thổ với các loài khác, cũng không ăn thịt động vật. Thức ăn của tê giác chủ yếu là lau sậy, măng rừng, đọt mây, lá cây… và liếm đất tìm chất khoáng. 

Ở rừng già Cát Lộc, kẻ thù gần như duy nhất của tê giác chính là con người. Các cuộc di dân tự do đã khiến cho vùng đất bình yên của người STiêng trở nên chật chội. Những cuộc “bành trướng”, triệt phá đất rừng của con người khiến cho lãnh thổ và thức ăn của loài tê giác ngày càng bị thu hẹp, khan hiếm. 

Thật bất hạnh cho loài động vật này vì mang trên đầu một chiếc sừng nhọn mà những kẻ lắm của nhiều tiền cho rằng chữa được “bách bệnh”. Những tay săn trộm ngày đêm truy lùng nó.

Nếu như, các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Vườn Quốc gia Cát Tiên phải dùng tới bẫy ảnh, đặt tại nhiều vị trí trong rừng sâu để ghi lại những khoảnh khắc của con tê giác cuối cùng. Hơn ai hết, Điểu KGiang đã tận mắt thấy rõ tới từng chi tiết. Nhiều lần, ông đã đứng rất gần. Con tê giác cảm nhận được Điểu KGiang không phải là kẻ gây ra mối nguy hiểm. 

“Những lần đầu, nó thường giữ khoảng cách rất xa với mình. Gặp hoài, nó quen, mình đứng sát mà nó vẫn thong dong liếm đất tìm chất khoáng. Có hôm nó đẫm bùn bên dưới thì mình ngồi ngay trên bờ!..”, Điểu KGiang nói.

Rồi một ngày nọ, tiếng súng rền vang giữa rừng già Cát Lộc. Không lâu sau, các chuyên gia về động vật hoang dã của Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên tuyên bố: Con tê giác Java một sừng cuối cùng trong quần thể của nó đã chết trong rừng già Cát Lộc. Loài tê giác ở Việt Nam chính thức tuyệt chủng sau hàng chục năm len lói hi vọng bằng những dự án bảo tồn. Điểu KGiang đau đớn rụng rời như mất một người thân. Đó là một buổi chiều muộn tháng 4-2010, cách đây tròn 10 năm.

Bộ xương con tê giác Java đang được lưu giữ tại Vườn Quốc gia Cát Tiên.
Bộ xương con tê giác Java đang được lưu giữ tại Vườn Quốc gia Cát Tiên.

Ngày người ta loan tin phát hiện ra con tê giác đơn độc đã chết gục bên một dòng suối cạn giữa rừng sâu, đứa cháu của Điểu KGiang chạy qua căn chòi lợp bằng lá cây rừng hốt hoảng gọi thét vọng vào: “Con Pai ro mhai của chú Ba (tên thường gọi của Điểu KGiang) chết rồi!...”. 

Vậy là từ nay, rừng già Cát Lộc vĩnh viễn mất hẳn dấu chân loài tê giác Java, vốn thuộc dòng dõi động vật một thời oai phong dạo bước giữ rừng già. Bạn tôi, Điểu KGiang hụt hẫng, không đáp lại đứa cháu nửa lời. Ông thất thần ngồi bẹp giữa căn chòi lá dựng ngoài bìa rừng, mắt đăm đăm nhìn về vùng Bàu Chim. Hôm ấy, Điểu KGiang bỏ bữa cơm tối!..

Một thời gian dài, những người có trách nhiệm tính thoái thác, đổ lỗi nguyên nhân tử vong của con tê giác này là do già yếu, chết tự nhiên. Các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 của Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên thì ồn ào, tỏ hoài nghi, đòi phải kiểm chứng, khám nghiệm bộ xương. 

Điểu KGiang quả quyết: nó chết do bị bắn chứ không thể là nguyên nhân khác. Lúc này ông vẫn chưa được tới hiện trường. Nhưng, những lần “chạm chán” chỉ cách hơn chục mét với con tê giác cuối cùng này là cơ sở vững chắc để Điểu KGiang khẳng định nó bị bắn chết chứ không thể già yếu. 

“Nó hoàn toàn khỏe mạnh, béo tròn, làn da đen trũi, căng bóng, không thể nào chết do già yếu được!..”, Điểu KGiang quả quyết.

Còn nhớ, trước những năm 1980 của thế kỷ trước, giới chuyên môn từng tuyên bố loài tê giác đã tuyệt chủng ở Việt Nam. Lúc này, Điểu KGiang xua tay, nói tê giác vẫn còn sống ở rừng già Cát Lộc, quê hương ông. Thế nhưng, tiếng nói của một lão nông cả đời chỉ biết chăn trâu, hái lượm, sống dựa vào rừng chẳng một ai quan tâm. 

Và, chính Điểu KGiang cũng chẳng thèm để ý tới những phát biểu mang tính hàn lâm của các chuyên gia, nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026, rằng tê giác đã tuyệt chủng ở Việt Nam. Chỉ cần ông và cộng đồng người STiêng sống ngoài bìa rừng Cát Lộc biết vẫn còn một quần thể Pai ro mhai sống trong rừng già, cách bên kia mấy quả đồi. Vậy là đủ!..

Bẵng đi một thời gian dài, năm 1988 người ta phát hiện một con tê giác đã trưởng thành bị bắn chết ở vùng rừng Cát Lộc thì một số người mới sực nhớ tới lời nói của Điểu KGiang. Cũng chính từ đây, người ta tin ông. Vùng rừng Cát Lộc nhiều tre nứa, vốn là thức ăn loài tê giác ưa thích. Tin Vườn Quốc gia Cát Tiên vẫn còn một quần thể tê giác Java một sừng lan nhanh làm chấn động giới động vật học trong và ngoài nước. 

Những tháng ngày sau đó, Điểu KGiang bận bịu tối ngày. Ông trở thành người dẫn đường cho các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 truy tìm dấu vết của loài tê giác nhằm “kiểm chứng thông tin”. Thậm chí, ông còn được các chuyên gia của Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên tin tưởng, giao cho những chiếc máy ảnh tự động để đặt bẫy, chụp ảnh tê giác, ngay khi cả vào ban đêm.

Trong nỗ lực, năm 1989, các nhà động vật học trong nước và quốc tế đã đủ cơ sở để công bố, ở Cát Lộc, loài tê giác Java một sừng còn khoảng từ 10-15 con. Một khu bảo tồn cho loài động vật đặc biệt này nhanh chóng được triển khai ở Cát Lộc trong nỗ lực cứu vớt cuối cùng của các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026. Rồi cũng từ đó, mỗi lần có hội nghị, họp hành liên quan đến con Pai ro mhai, Điểu KGiang đều vinh dự được mời đi dự.

Thế nhưng, năm 2010, con tê giác đơn độc từng có thời dạo bước trong những cánh rừng rậm nhiều dốc ở Cát Lộc bị những tay săn trộm bắn hạ. Nỗ lực cuối cùng để bảo tồn loài tê giác đặc biệt quý hiếm thất bại. Việt Nam chính thức tuyệt chủng tê giác Java một sừng. Các chuyên gia của Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên thất vọng, Điểu KGiang đau đớn. Lần này ông xác nhận thông tin.

Bóng chiều khuất núi, màn đêm len lỏi qua rẫy điều, Điểu KGiang lắc đầu, nói từ ngày ấy Cát Lộc hết Pai ro mhai. Linh hồn của núi rừng và biểu tượng thiêng thiêng của cộng đồng người STiêng hiền lành cư ngụ nép mình bên rừng già đã bị những tay săn trộm sát hại đến con cuối cùng. 

Bây giờ, những lần đuổi bầy trâu vào vùng Bàu Chim chăn thả, hay có ngày rong ruổi trong cánh rừng già Cát Lộc để hái đọt mây, măng rừng, Điểu KGiang cố tưởng tượng ra hình ảnh con tê giác một sừng đơn độc cuối cùng năm xưa để mà tự an ủi. Nhưng, tìm đâu ra nữa!...

Khắc Lịch

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.