Người dạy một chặng đường thơ chỉ qua...một chữ

Tôi rất nhớ là ông phát âm chữ morát có hơi gió của chữ s ở đằng sau, nên chợt nghĩ người khách này có Tây học. Đoán là ông hơn tuổi, tôi đáp ngay: "Em viết là Yêu". Ông khách nói: "Yêu thì vứt. Yêu hay không Yêu, là thơ của người khác, không phải thơ của Minh. Thơ của Minh là Yên hay không Yên. Thơ của Minh là thơ của các số phận người, không bao giờ Yên vì những va đập của OK9giaitri đăng nhập Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và của cả thời đại...".

Năm 1993, bà xã tôi nghỉ hưu, bèn bày một cái bàn ra trước cửa nhà  để bán nước trà chát, mà khách chủ yếu là các bạn thơ hâm hâm của chồng. Tôi cũng không nhớ vào một chiều nào, tháng nào năm 1993, tôi ngồi vẩn vơ ở đó, thì thấy một chiếc xe con màu trắng đỗ xế về phía trái trước cửa nhà và bước xuống là một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi cao, hơi gầy, trán cao, dáng rất nhanh nhẹn, bước rất hoạt và hơi chúi về phía trước. Ông dừng trước cửa nhà bên cạnh, chung tường với tôi, và nói với ông chủ nhà là đồng chí Vũ Đà, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh vừa nghỉ hưu: "Phiền bác cho tôi hỏi có phải nhà anh Trần Nhuận Minh ở đây không?". Tôi ngồi gần đấy, vội đứng lên ngay: "Tôi đây, kính mời bác vào nhà". "Mình bận - Ông khách nói, giọng nhỏ nhẹ - Mình đọc cái "Đá Cháy" của Minh, có câu thơ: Đi trắng tóc chưa qua miền thơ dại / Yêu làm sao, thăm thẳm gió thu ơi! Mình muốn hỏi, Minh viết là Yêu hay Yên, vì có thể do lỗi morát, chữ n ngửa sẽ thành chữ u là Yêu".

Tôi rất nhớ là ông phát âm chữ morát có hơi gió của chữ s ở đằng sau, nên chợt nghĩ người khách này có Tây học. Đoán là ông hơn tuổi, tôi đáp ngay: "Em viết là Yêu". Ông khách nói: "Yêu thì vứt. Yêu hay không Yêu, là thơ của người khác, không phải thơ của Minh. Thơ của Minh là Yên hay không Yên. Thơ của Minh là thơ của các số phận người, không bao giờ Yên vì những va đập của OK9giaitri đăng nhập Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và của cả thời đại. Sao lại là Yêu? Yêu với ghét là chuyện của muôn đời, còn Yên hay không Yên mới là hiện thực lớn nhất của thời đại chúng ta ngày hôm nay".

Tôi rất cảm động, mời bằng được ông vào nhà. "Mình bận" - Ông nhắc lại, giọng rất nhẹ rồi phẩy tay cũng rất nhẹ một cái và bước lên xe. Xe đi, tôi nhìn theo để ghi nhớ số xe đó và thấy đoạn đối thoại diễn ra rất nhanh, là lạ và hay hay. Đêm ấy, tôi nằm nghĩ và chợt thấy, ý kiến ngẫu hứng của ông khách sâu sắc vô cùng.

Tôi chắc là ông đọc bài thơ dài "Đá Cháy" của tôi, in trong tập "Nhà thơ áp tải", Nhà xuất bản Văn học xuất bản lần đầu năm 1989.

Tôi nhẩm lại những bài thơ tâm đắc của mình đã viết từ trước tới nay và chợt nhận ra những bài có chiều sâu hơn cả là những bài viết về sự bất bình yên của các số phận người, bởi OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao mình, người dân nào cũng phải vượt qua biết bao nhiêu là thăng trầm, do chiến tranh, giặc giã và thiên tai.

Tôi nghĩ có lẽ đó mới là con đường đi của thơ mình: Viết về nhân dân, với biết bao gian lao vất vả của số phận, không phải một sớm một chiều có thể khắc phục được. Và đấy cũng là sự trung thực của ngòi bút đứng về phía nhân dân: "Viết được một câu thơ trung thực với nhân dân/ Tôi đã đi qua bốn mươi năm bão táp/ Cả Ok9 cab trò chơi casino phổ biến diệt trừ cái ác/ Cái ác vẫn ngang nhiên cười nói giữa đời...".

Càng nghĩ đến những lời nói của vị khách, càng thấy ông quả thực là một người thầy dạy mình về nghề. Mình là học trò của nhiều người, trong đó có người rất danh tiếng, nhưng chưa ai dạy mình cụ thể, chân thành và sâu sắc tới mức ấy. Và từ đó, tôi kiên trì hướng thơ mà ông đã chỉ cho. Năm 1999, sang Trung Quốc, thăm một chiến trường có non 80 vạn người chết trong một cuộc giao tranh, với tên tuổi hàng chục vị anh hùng, tôi viết: "Có lắm anh hùng, OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao bình yên là một điều vĩ đại/ Không cần có lắm anh hùng, OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao vẫn bình yên còn vĩ đại hơn nhiều...".

Về Hà Nội, gặp bạn bè, tôi kể lại và nói là rất biết ơn sự dạy bảo của ông khách và muốn được coi ông là người thầy tinh thần của mình. Lần ấy, tại Hội Nhà văn Việt Nam, tình cờ có nhà văn Lưu Khánh Thơ, cán bộ nghiên cứu của Viện Văn học, chả biết có việc gì qua Văn phòng Hội, nghe tôi kể thế và nói rõ số xe (rất tiếc là bây giờ, tôi không còn nhớ số xe nữa), Lưu Khánh Thơ bỗng kêu lên: "Ô, đấy là xe của Viện em và người anh nói đó chính là ông Lưu Văn Bổng, Viện phó Viện Văn học". Tôi mừng vô cùng. Về Hồng Gai, tôi viết thư cho ông theo địa chỉ Viện Văn học. Tôi nói rằng, tôi đã nghe ông sẽ sửa lại chữ "Yêu" thành chữ "Yên" cho lần tái bản tới, rằng ông đã chỉ cho tôi, để tôi dứt khoát lựa chọn cho mình một hướng đi, rằng một chữ cũng là thầy, câu nói trong dân gian không ngờ lại đúng đến mức tuyệt đối như thế. Ở đây là một chữ, cũng có thể chỉ là một phần ba chữ, nhưng mở ra cho tôi cả một tầm nhìn mà trước đó, tôi có đó, nhưng không ý thức hết được...

Không thấy ông trả lời, tôi viết thư thứ hai rồi thư thứ ba, ông đều không trả lời. Tất cả trong vòng hai, ba tháng gì đó rồi thôi không viết nữa, coi như là mình không có duyên để được liên hệ với ông. Tôi có kể cho nhà văn Ngô Vĩnh Bình ở Tạp chí Văn nghệ Quân đội nghe, sau đó, thấy chuyện đó được Ngô Vĩnh Bình viết thành giai thoại với cái tít "Yêu thì vứt", đăng trên tờ báo tuần của Thông tấn xã Việt Nam.

Thế rồi, vào dịp một đại lễ nào đó của Hội Nhà văn Việt Nam, tổ chức tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, chính ông Lưu Văn Bổng hỏi tôi có về dự không và ông đi tìm tôi. Ông bảo mình nhận được đủ ba thư của Minh nhưng tính mình lười lắm, thường không viết thư cho ai cả. Cảm ơn Minh. Tôi hỏi "Sao bác ở Viện Văn học mà em không biết". Ông bảo: "Mình chuyên về văn học phương Tây, nên anh em ngoài lĩnh vực chuyên môn của mình, mình rất ít quen biết và cũng rất ít quan hệ".

Tôi nghĩ mỗi nhà văn ra đời, nhà văn nào cũng có nhiệm vụ phải trả lời qua hệ thống tác phẩm của mình, ít nhất là một câu hỏi nào đó của OK9giaitri đăng nhập Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, hoặc của thời đại. Còn tôi? Câu trả lời của tôi là: Ok9 cab trò chơi casino phổ biến của chúng ta chưa bình yên đâu. Và như thế, bản thông điệp mà suốt đời thơ của tôi, hy vọng gửi đến bạn đọc là "Hãy làm cho cuộc sống của Nhân Dân được bình yên". Hoặc "Hãy vì cuộc sống bình yên của Nhân dân mà hành động!". Quan điểm sáng tác ấy của tôi, bắt nguồn từ nhiều yếu tố của cả một quá trình, nhưng bật lên được thành tư tưởng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, kỳ lạ thay, lại chính từ ông Lưu Văn Bổng.

Như vậy, trong chặng đường học hỏi của thơ tôi, người ảnh hưởng nhiều đến thơ tôi, nhất là ở giai đoạn tôi tìm đường, lại chính là nhà nghiên cứu văn học phương Tây của Viện Văn học Việt Nam, Phó giáo sư Lưu Văn Bổng, mà tôi chỉ may mắn được ông chỉ bảo trong khoảng 1-2 phút, trên sân nhà người hàng xóm, khi ông ngẫu nhiên ghé qua...

Cho đến bây giờ, tôi cũng chưa hiểu về ông được bao nhiêu. Tôi chỉ biết ông là Phó giáo sư - Tiến sĩ, quê An Nhơn, Bình Định, là Phó viện trưởng Viện Văn học từ năm 1988 đến năm 1996. Tôi có đọc được một số bài viết của ông về lý luận văn học, mà tôi còn nhớ, như: "Tình hình viết văn học sử so sánh ở một số nước...", hay "Một ý kiến nhỏ về cách nhìn mới đối với lý luận văn học..." đăng trên Tạp chí Văn học. Tìm tên ông trong Danh mục các nhà văn hiện đại Việt Nam do Hội Nhà văn xuất bản, không thấy ghi tên ông. Vào hiệu sách nào, tôi cũng ngó qua mảng sách nghiên cứu lý luận hoặc sách về văn học nước ngoài xem có cuốn nào của ông không? Chẳng hiểu vì lẽ gì, đến nay tôi vẫn chưa thấy. Có thể ông đã có sách mà tôi không có duyên gặp chăng?

Trần Nhuận Minh

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.