Người bạn đường thông minh và tin cậy

Đọc "Tư tưởng và phong cách nhà văn - Những vấn đề lý luận và thực tiễn" của Trần Đăng Suyền, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2019.

1.Tôi có cái nhu cầu và niềm thích thú riêng khi đọc cuốn "Tư tưởng và phong cách nhà văn - Những vấn đề lý luận và thực tiễn" của nhà văn, GS- TS Trần Đăng Suyền. Cái nhu cầu và niềm thích thú của một người viết văn cao tuổi, đã có một số tác phẩm (hay dở thế nào chưa bàn) nhưng cũng gọi là đã có "một quá trình".

Và vì đã có một quá trình rồi nên về tâm lý bỗng nảy sinh cái ý muốn, cái niềm vui được đo đạc mình trong cái thước đo của lý luận và thực tiễn đặt ra từ cuốn sách này. "Giơ tay với thử trời cao thấp/ Xoạc cẳng đo xem đất ngắn dài".

Ấy thế, dẫu biết rằng OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á này như tác giả của nó tự giới thiệu một cách khiêm tốn rằng, nó chỉ là một trong những lối đi tới cái đích là chân lý mà thôi. Soi mình trong gương, ngắm mình bên các chuẩn mức, hãy tạm gọi như thế, là một yêu cầu chính đáng của con người! Là bởi vì, hoàn thiện luôn là mục đích tối đa của mỗi tài năng nhân cách. Là bởi vì có phải lúc nào mình cũng hiểu mình đâu. Nhất hạng nhà văn mình.

Thì chính là W. Goethe vĩ đại đã chẳng hơn một lần từ chối không trả lời về tư tưởng của "Fauxtơ" đó thôi. Nhà thơ nói: "Và thế là họ đến gặp tôi và nói, trong Fauxtơ tôi muốn thể hiện tư tưởng gì? Làm như chính tôi biết điều đó!". Và một lần khác, trả lời câu hỏi của Eckecman là ông định thể hiện tư tưởng gì trong tác phẩm "Tátxô", Goethe đáp: "Tư tưởng ư? Làm sao mà tôi biết được. Trước mắt tôi là cuộc sống của Tátxô".

Tác phẩm mới của GS-TS Trần Đăng Suyền.
Tác phẩm mới của GS-TS Trần Đăng Suyền.

Còn các nhà văn chúng ta đâu có ít lần đã lúng túng trước câu hỏi đầy vẻ thử thách và ỷ lại của các nhà báo: Ông định gửi gắm điều gì trong tác phẩm này?

Nhắc lại chi tiết này, Trần Đăng Suyền cười bảo tôi: "Nhà báo nhầm! Trả lời câu hỏi đó là việc của các nhà nghiên cứu, chứ không phải việc của nhà văn - cha đẻ của cuốn sách". Và thế là sự xuất hiện nhà nghiên cứu lý luận bên cạnh nhà văn hiển nhiên đã là một quy luật tất yếu.

Nói vậy để thấy rằng, với cuốn sách này, cảm giác đầu tiên và lớn lao nhất của tôi là một sự kết thân bạn bè. Tôi đã đọc hết 400 trang giấy in khổ 16 x 24 cuốn sách một cách say mê, có lúc trong tâm trạng e ngại và có phần choáng ngợp trước một đối tượng mình tự coi là ngoại đạo, nhưng rốt cuộc là cũng đã thỏa mãn chút nhu cầu và niềm vui riêng tư của mình.

Một nhu cầu thực dụng và nhỏ mọn! Nhưng đó  là một  sự thật và có ích xiết bao. Nghĩa là tôi nhờ nó mà hiểu thêm được một số điều hệ trọng về mình, về Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP của mình, trong đó qua đối chứng so sánh, quan trọng, tôi nhận ra điều được và điều chưa được trong các sáng tác của mình, một cách thật thoải mái và tự nhiên. Một cuộc soát xét tự nguyện bản thân nghiêm túc và vui vẻ ! 

2.Trong tập sách "Vui vui… chuyện làng văn" do Nhà xuất bản OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân ấn hành, tác giả Hoàng Tuyên có kể câu chuyện nhan đề "Họp mặt với các cụ" vui vui đại ý như sau: 

Giáo sư Phương Lựu, Giải thưởng Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức về Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đợt I (2001), Giải thưởng Hồ Chí Minh  đợt  4 (2012), tác giả của nhiều OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á lý luận văn học nổi tiếng của nước ta, bận lắm. Vợ ông kể: ở nhà trừ lúc ăn cơm ra, lúc nào cũng thấy ông ngồi ở bàn Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9! Ông ngồi ở bàn Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9, nhưng ông đâu có ngồi một mình. Quanh ông là la liệt trước tác của Mác, Ănghen, Lênin, Hêghen, Kant, Lỗ Tấn, Lê Quý Đôn, Ngô Thì Nhậm… Ông nói vui: Tôi đang chủ trì cuộc họp với các cụ đấy chứ!

Rồi ông tiếp: "Thích nhất là được mời các cụ đến họp rất đầy đủ. Mà đặc điểm các cụ là: Thứ nhất: Cực kỳ thông minh; thứ hai: trung thực; thứ ba: nghiêm túc; thứ tư : khiêm tốn và thứ năm: hết sức vô tư. Mời cụ nào là cụ ấy phát biểu ngay. Và phát biểu xong là về chỗ, lặng lẽ ngồi im, không đòi hỏi phong bì thù lao!

Thành ra, có lần một người hỏi ông: Anh Phương Lựu ơi, hôm qua tôi nghe anh nói: Càng quay mạnh sang tả thì càng gặp ngay bên hữu. Đó là câu nói của ai vậy? Thì được Phương Lựu cho biết tác giả của câu nói đó là Lỗ Tấn. Hỏi tiếp: Lỗ Tấn nói ở đâu vậy? Thì được GS-TS bảo: Ở cuộc họp mới hôm qua do tôi chủ trì! Thế còn câu Các Mác nói: "Hai cực đối lập thì hôn nhau?" - Được thể người nọ hỏi dồn. Thì cũng lại nhận được câu trả lời hóm hỉnh rằng, cũng ở cuộc họp hôm qua do ông chủ trì với chừng 50 cụ tầm cỡ như những tên tuổi đã kể, trong đó hầu hết đều đã mất. Những người đã mất! Họ đông đảo lắm. Và họ là một bộ phận quan trọng của văn minh Ok987 ưu đãi độc quyền của nhân loại.

Ra là vậy! Nhưng mà hình ảnh họp mặt với các cụ đâu chỉ là của mỗi Phương Lựu - GS-TS Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 thân mến của tôi. Nó là của nhiều nhà nghiên cứu lý luận phê bình văn nghệ mà tôi quen biết. Của Phong Lê, Trần Đình Sử, La Khắc Hòa, Đỗ Lai Thúy, Nguyễn Ngọc Thiện, Phan Trọng Thưởng, Bùi Việt Thắng, Bích Thu, Tôn Phương Lan, Lưu Khách Thơ, Đỗ Hải Ninh… Của Trần Đăng Suyền! Họ đều là những người làu làu kinh sử. Họ đọc thiên kinh vạn quyển. Họ là  những người học hành có bài bản, có bằng cấp, họ được đào tạo chính quy. Họ là những người uyên bác. Họ siêng năng lắm trong việc đọc, việc tự học. Họ thân quen với các danh nhân có trí tuệ khổng lồ.

Dông dài tí chút như vậy, người viết bài này chỉ muốn nói rằng, hàm lượng trí tuệ của cuốn "Tư tưởng và phong cách nhà văn…" đang có trên tay tôi đây, thật sự là biểu hiện một sức vóc khái quát, chọn lọc, tổng kết và dẫn giải đã đạt đến độ có thể tin cậy hoàn toàn! Và điều  này trước hết và cũng là sau cùng, thể hiện ở khả năng làm chủ, điều hành một khối lượng tư liệu to lớn những tinh hoa tri thức của nhân loại và trình bày chúng một cách có hệ thống, mạch lạc, kỹ lưỡng, toàn diện, không bỏ sót, tỉ mỉ mà không xô bồ hỗn độn, rối rắm.

Là sự kết hợp khéo léo, nhuần nhuyễn giữa lý luận minh triết và thực tiễn tươi xanh; là sự thấm nhuần tính  biện chứng của lịch sử, hài hòa kim cổ, đông tây, trong ngoài; tạo nên một bức toàn cảnh văn chương có tính toàn cầu; trong đó như tác giả quan niệm và thực hiện, riêng thực tế văn học trong nước, với các tên tuổi tác giả tác phẩm tiêu biểu, là đầy đủ cơ sở dữ kiện để minh chứng cho điều trọng yếu của vấn đề, "Tương lai chỉ thuộc về những  ai nắm  được  phong cách" (Victor Hugo),  một phát hiện thú vị của OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á.

Điều này không còn nghi ngờ gì nữa nếu ta đọc kỹ phần thứ hai của cuốn sách, trong đó tác giả khảo luận một loạt các cây bút Việt điển hình như Nguyễn Công Hoan, Nguyên Hồng, Nam Cao, Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Nguyễn Huy Tưởng, Lưu Quang Vũ, Nguyễn Xuân Khánh, Hữu Thỉnh…

Như vậy, đến đây có thể nói, tiếp xúc với cuốn sách này, một cách khách quan, lần lần tôi đã bỏ qua cái nhu cầu và niềm vui có tính thực dụng riêng tư, để vươn tới tầm người đọc trong tư cách một độc giả hưởng thụ một thành quả văn hóa nói chung với sự cảm phục và thật sự trân trọng.

Lập thân từ một tỉnh lẻ, tính lại vốn rụt rè, ngại ngùng trong giao tiếp và rất ít tự tin nên thực tình, với OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á này của GS - TS Trần Đăng Suyền, trong thâm tâm, chí ít tôi cũng muốn coi đó là một người bạn đường thân thiết thông minh và hết lòng tin tưởng, nếu không muốn nói đó là một cuốn sách giáo khoa, có tính hàn lâm, một trong những cẩm nang cần thiết cho nghề nghiệp viết lách của mình.

Đọc nó, nhà văn hiểu thêm mình và Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP của mình. Một cuốn sách hướng nghiệp rất cơ bản! Đọc nó, bạn đọc được truyền thêm cảm hứng, được trang bị thêm một năng lượng vật chất để khám phá, để cảm nhận hết chiều sâu bề rộng của một áng văn xuôi, một bài thơ, một thiên bút ký.

3.Thật  sự  quý trọng sức đọc, sức nghĩ, sức cảm vừa mạnh mẽ, sâu sắc vừa tinh tế tài hoa của Trần Đăng Suyền, nên tôi đã một lần hỏi anh: Anh mất bao lâu để có cuốn sách đồ sộ này? Ngẫm nghĩ trong giây lát, tác giả đáp trong ngập ngừng: "Kể về ám ảnh thì mất khoảng 10 năm".

10 năm trời ám ảnh! Trời! Bấy lâu cứ tưởng một cách rất hợm hĩnh ngây thơ rằng, chỉ có những  kẻ viết văn làm thơ mới là tội đồ của cái sự khổ não vấn vương này. Nay thì hiểu  rồi. Ám ảnh, đau đáu, mê đắm, day trở, ăn không ngon ngủ không yên, đầu óc lúc nào cũng tơ tưởng, vẩn vơ như kẻ mắc nợ đời… là đặc tính của những kẻ đã trót bán thân xác và linh hồn mình cho sự sáng tạo, cho Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026; là đặc trưng tính nết của những kẻ thuộc về cái gọi là nòi tình.

Một thập kỷ ám ảnh! Mười năm mài một lưỡi gươm! Hèn nào, đọc sách này vừa bị hấp dẫn vì sự khúc triết của trí tuệ vừa bị cuốn vào ma lực của một cơn nhiệt hứng dạt dào. Đọc văn mà nhận ra bên cái nghiêm ngắn mực thước chỉn chu là cái ngẫu hứng tài tình, thoả sức vẫy vùng, tả xung hữu đột của tác giả. Đọc mà bị lây sang  mình cái nhiệt tâm sôi nổi của một nội lực hăm hở, không biết đến sự vơi cạn của người viết.

Hà Nội, ngày 31 tháng 7 năm 2019

Ma Văn Kháng

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.