Nằm thanh bình dưới ngôi nhà rợp bóng cây xanh, sỏi đá ở cuối một con hẻm nhỏ trên đường Sư Vạn Hạnh, quận 10, TP HCM là tượng chân dung của những người thầy đã đi vào lịch sử với đôi mắt nhân hậu, vầng trán trĩu nặng nghiệp trồng người: GS – Nhà giáo nhân dân Hoàng Như Mai, GS Nguyễn Đình Đầu, GS Hoàng Tụy, GS Đặng Đình Áng, GS Vũ Khiêu, GS - TS Trần Văn Khê… Hơn 10 năm qua, cứ đến Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, dù bệnh tật hành hạ do tuổi cao sức yếu, nghệ sĩ điêu khắc Kim Thanh vẫn cùng chồng - nghệ sĩ điêu khắc Nguyễn Sang, nâng niu những đóa hoa tươi thắm đến tri ân nhà điêu khắc Tô Sanh. Từ người thầy đầu tiên dìu dắt vợ chồng chị đến với Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 điêu khắc, chị đã tạc nên hàng trăm bức tượng chân dung các nhà giáo Việt Nam.
Nghệ sĩ điêu khắc Kim Thanh vốn xuất thân là một giáo viên bộ môn Hóa – Sinh, công tác ở Long An hơn 10 năm nên chị hiểu sự vất vả, mệt nhọc của người thầy mỗi sáng đứng lớp, đêm đêm miệt mài soạn giáo án. Chị cho biết, mỗi lần tạc tượng các thầy, chị đều đọc kỹ tư liệu về cuộc đời, thân thế của họ. Và để hiểu hơn tính cách và lối sống, chị đến nhà, trò chuyện, tiếp xúc với các thầy.
Những lần tiếp xúc ấy, các thầy để lại cho chị những bài học cuộc đời khó có thể quên. Mẹ Việt Nam Anh hùng Bùi Thị Mè – một nhà giáo yêu nước, mỗi lần gặp chị lại căn dặn: “Con sống phải cố giữ ba chữ: Tâm, Nhẫn, Đức. Chứ đừng Nhẫn Tâm mà đi Đứt nha con!”. Còn câu răn dạy của bác sĩ, GS Ngô Gia Hy: “Sống phải tập thể dục, phải bới việc mà làm, đừng để bụng điều gì…” vẫn được chị lấy làm phương châm sống. Bởi vậy, những bức chân dung chị tạc, người ta cảm được cái tình sâu sắc của một cô giáo, một học trò kính tặng người lái đò cao cả.
Những bức tượng ấy ít nhiều đã xuất hiện tại hơn 60 cuộc triển lãm lớn nhỏ diễn ra khắp cả nước. Câu chuyện đi tìm pho tượng mất 3 năm ròng của ca sĩ Tina Tình, học trò NSND Trần Hiếu có lẽ là câu chuyện mà nghệ sĩ Kim Thanh luôn xúc động mỗi khi lật giở sổ cảm tưởng triển lãm. Nghệ sĩ điêu khắc Kim Thanh kể, sau khi triển lãm kết thúc, Tina Tình muốn xin thỉnh pho tượng làm món quà sinh nhật tặng thầy nhưng không có cách nào liên lạc với tác giả. Cô đi dò hỏi ở Hội Mỹ thuật nhưng không ai biết. Rồi trời cũng chiều lòng nghĩa hiếu của cô học trò. Đứng trước bức tượng đồng NSND Trần Hiếu, nước mắt cô ca sĩ lưng tròng. Với Tina Tình, NSND Trần Hiếu là người thầy đã dìu dắt cô vượt qua bao sóng gió bụi đường đầy khắc nghiệt của cuộc sống, suốt đời cô mãi hàm ơn và kính trọng.
Còn với nghệ sĩ Kim Thanh, người thầy của cuộc đời chị là nhà điêu khắc Tô Sanh - người dắt vợ chồng chị vào con đường điêu khắc như một ngã rẽ của định mệnh. Chị nhớ lại: “Đó là năm 2004. Sau gần một tháng dò hỏi, chúng tôi mới biết ông đang điều trị suy tim tại Bệnh viện Thống Nhất. Lúc đó, nhìn ông yếu lắm, tôi nghĩ là ông sẽ không nhận chúng tôi làm học trò như ý nguyện tha thiết của hai vợ chồng. Ông rất ngạc nhiên khi nghe chúng tôi bày tỏ muốn học nghề điêu khắc, tạc tượng danh nhân.
- Các em có học qua hội họa, điêu khắc?
- Dạ, chưa ạ.
- Các em bao nhiêu tuổi rồi?
Chồng tôi trả lời: - Dạ con 47, vợ con 43 tuổi. Theo dõi hoạt động của bác trên tivi chúng con thích lắm nên bàn nhau tìm bằng được bác Tô Sanh để học nghề.
Sau một tuần nằm viện, ngày 29 Tết, ông được bệnh viện cho về nhà ăn Tết. Chúng tôi xúc động không tả nổi khi vừa ra viện ông đã nói: “Tôi muốn đến thăm nhà hai em”. Ông gật gù khen ngợi cách thiết kế, bài trí của căn nhà. Vậy là ngay chiều 30 Tết, chúng tôi được ông nhận làm học trò. Sáng mồng 3 Tết, ông thuê xe ba gác chở đầy đất sét, thạch cao, bàn quay… đến nhà tôi và dạy cho chúng tôi những bài học đầu tiên.
Khóa học hy hữu, kéo dài vỏn vẹn có 6 ngày: từ mồng 3 đến mồng 9 Tết. Thầy miệt mài giảng giải cho chúng tôi mặc cơn đau huyết áp và bệnh suy tim hành hạ. Chúng tôi vừa học vừa lo, vừa thương thầy quá. Đến khi nhận được tờ giấy viết tay của thầy thì chúng tôi không kìm nổi lòng mình: “Ngày … tháng. Anh chị Sang – Thanh Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 tốt. Tôi muốn những ngày cuối đời tôi sống có ích. Tôi muốn dạy anh chị Sang – Thanh tạc tượng. Nếu tôi có mệnh hệ gì không ai được làm khó anh chị. Ký tên: Tô Sanh””.
Từ cái tâm sáng của một người thầy hết lòng vì học trò, nghệ sĩ điêu khắc Kim Thanh nhận ra rằng: Học nghề tạc tượng của thầy, quan trọng là học cái tâm, cái đức của thầy và phải cố làm sao để bức tượng không chỉ giống nhân vật mà còn để người thưởng lãm tìm thấy hồn cốt của nhân vật. Đến bây giờ, chị không nhớ mình đã tạc nên bao nhiêu bức tượng về người thầy. Chỉ biết rằng rất nhiều bức trong số đó, đã được nhiều thế hệ học trò xin thỉnh về. Và cũng chính chị đem tặng cho các trường học như gửi một lời tri ân cho những mái trường sâu nặng ơn thầy