Nghệ nhân Ưu tú Kim Loan: Một đời đau đáu với thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu

Cùng với cố Giáo sư Ngô Đức Thịnh, Nghệ nhân Ưu tú Kim Loan (hiện là Phó Chủ nhiệm Thường trực Câu lạc bộ Bảo tồn Ok987 ưu đãi độc quyền đạo Mẫu Việt Nam - trực thuộc Trung tâm Nghiên cứu và bảo tồn tín ngưỡng Việt Nam) là người có tiếng nói mạnh mẽ trong việc giúp Ok9 cab trò chơi casino phổ biến hiểu đúng về giá trị văn hóa của tín ngưỡng thờ Mẫu. 
  • Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu: Cần gạn đục khơi trong
  • Tôn vinh giá trị di sản Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ
  • Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Từ khi toàn tâm toàn ý phụng sự Mẫu, dù phải trải qua bao cay đắng chông gai, điều tiếng thị phi nhưng chị vẫn chẳng từ bởi chị tin Mẫu luôn bên cạnh tiếp sức cho mình vì hạnh phúc của bách gia trăm họ.

Kim Loan sinh ra là để phụng sự cửa đình, thờ Tam, Tứ phủ, là con của Mẫu như một định mệnh, bởi vì sự ra đời của chị đã như một "huyền thoại" trong dòng tộc. 

Khi đó, mẹ chị đang là lãnh đạo đội du kích Hoàng Ngân ở quê nhà Hưng Yên. Bà thường ẩn nấp trong đền Mẫu Tân La (nay thuộc thành phố Hưng Yên), lúc thì nấp trên nóc đền, lúc lại nấp dưới những đống chiếu trong đền để chỉ đạo chị em đánh giặc. Khi bà mang bầu chị đến tháng thứ ba thì có một đêm bà mơ thấy một con mèo đen từ trên nóc đền Tân La rơi vào lòng bà. 

Sau đó, bà sinh ra chị đúng giờ Sửu, ngày 17 tháng 3 năm Kỷ Hợi (tức ngày 24 tháng 4 năm 1959), trùng với Mẫu giáng đền Tân La. Lớn lên, chị cũng đã có thời gian sống trong chùa Bà Bẩy ở Kiến An, Hải Phòng gần nơi cha Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9, khi đó cha chị là Sư đoàn trưởng Sư đoàn 363 pháo cao xạ với nhiệm vụ bảo vệ thành phố Cảng thân yêu. Những đêm nằm trong chùa, chị thường mơ đến đầu trâu mặt ngựa mà sau này khi đã nghiên cứu về đạo Mẫu, chị mới nghe những người đồng già nói là tâm linh đưa linh vật trông coi chị.

Cái tên Kim Loan thực sự được biết đến vào năm 2013, khi chị đứng ra tổ chức hội thảo Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 có quy mô và mức độ lan tỏa rộng khắp ở đền Tân La để nói về sức mạnh của Tân La, để khẳng định với công chúng rằng, đạo Mẫu không phải là mê tín dị đoan. 

Đồng thời cũng trong năm ấy chị đã chuyển hệ điện từ Hồng Đức linh điện chuyển sang Tân La vọng từ. Khi ấy, Giáo sư Ngô Đức Thịnh đã tặng chị một cây tính tẩu (đàn tính) và dặn: "Từ khi tôi bước vào nghiên cứu đạo Mẫu, một người Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã tặng tôi cây đàn này và nói là: Ông hãy cầm đàn này để nghe tiếng rừng núi nói". 

Cũng chính từ sự tin tưởng của vị giáo sư đáng kính này, Kim Loan hiểu rằng, trách nhiệm đặt lên vai mình là phải giúp cộng đồng nói chung và các thanh đồng nói riêng có cái nhìn đúng về tín ngưỡng thờ Mẫu, để tín ngưỡng thờ Mẫu được lan tỏa trong cộng đồng trong nước và quốc tế.

Năm 2014, chị là một trong 13 người của Trung tâm Nghiên cứu và bảo tồn tín ngưỡng Việt Nam (do Giáo sư Ngô Đức Thịnh làm trưởng đoàn) đã lần đầu tiên mang tín ngưỡng thờ Mẫu đến với bạn bè quốc tế trong Liên hoan Văn hóa thế giới được tổ chức tại thành phố Gannat (Cộng hòa Pháp), với sự tham gia của 16 quốc gia. Khi ấy, ngoài đoàn của Giáo sư Ngô Đức Thịnh, Việt Nam có thêm một đoàn nữa của Cồng chiêng Tây Nguyên (có 25 người) tham gia. 

"Chúng tôi xác định chuyến đi này là để lan tỏa giá trị của tín ngưỡng thờ Mẫu ra toàn bộ cộng đồng quốc tế, để tăng sức mạnh cho sự xét duyệt di sản, vì thế ai nấy đều rất cố gắng, nỗ lực. Giáo sư Ngô Đức Thịnh đã giới thiệu cụ thể, chi tiết về đạo Mẫu trong hội trường với sự tham gia của hơn 100 nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 của Pháp và các nước lân cận, trong đó có những người có mặt trong Hội đồng xét duyệt di sản của UNESCO. Còn tôi là người đại diện cho 7 thanh đồng trong chuyến đi này, khoác áo hầu Thánh để minh chứng cho vấn đề tâm linh tiếp vô của con người như thế nào", nữ nghệ nhân chia sẻ.

Nhưng vấn đề là trong hội trường biểu diễn lại không cho đốt hương để đảm bảo phòng ngừa cháy nổ, hơn nữa người Pháp lại chỉ nghe đàn hát mộc mà không nghe qua loa. 

Nghệ nhân Kim Loan kể: "Hát vo, đàn nhạc không có loa, hương khói cũng không, quả thật lúc đầu chúng tôi hơi hoang mang, liệu Mẫu có lên không? Nhưng rồi, khi tôi vừa hầu song kiếm xong (tích của bà Bát là vừa song kiếm vừa song cờ) thì tự dưng ở hàng ghế dưới sân khấu có một thanh niên Việt kiều Pháp ở Paris rút giày ra và đi lên sân khấu. Cậu ấy cầm hai kiếm khua, còn tôi thì khua cờ trước sự vỗ tay nồng nhiệt của mọi người. Chỉ khi ấy, người ta mới tin được rằng: Tâm linh đã chuyển từ người này sang người khác tạo ra bóng đồng mà không hề có khói hương. Người ta nói phi vật thể là ở đây".

Nghệ nhân Ưu tú Kim Loan trong một lần hầu đồng.
Nghệ nhân Ưu tú Kim Loan trong một lần hầu đồng.

Cũng chính từ cuộc biểu diễn thành công ngoài mong đợi ấy mà mỗi năm chị và các thành viên của Trung tâm lại bỏ tiền túi mang tín ngưỡng thờ Mẫu đi giới thiệu ở nhiều nước trên thế giới, như: Canada, Cu Ba, Hy Lạp, Myanmar, Singapore, Ấn Độ… Và với sự lan tỏa của những hoạt động như thế năm 2016, tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam đã là di sản thứ 11 được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. 

Có được vinh dự này, có lẽ không thể không nhắc đến công lao của Trung tâm Nghiên cứu và bảo tồn tín ngưỡng Việt Nam, nhắc đến cá nhân Giáo sư Ngô Đức Thịnh, nghệ nhân Kim Loan. Với những đóng góp không nhỏ cho đạo Mẫu Việt Nam, năm 2019, chị đã được Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức công nhận là Nghệ nhân Ưu tú (cùng đợt với 16 nghệ nhân trong lĩnh vực văn hóa phi vật thể thờ Tam phủ của người Việt).

Sau khi tín ngưỡng thờ Mẫu dân gian được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại thì chính nó lại biến tướng, bị thương mại hóa. 

"Khác với trước đây các thanh đồng được ăn, được nói, được thể hiện mình ở khắp mọi nơi. Tín ngưỡng thờ Mẫu từ việc bị coi là mê tín dị đoan giờ đây đã trở thành di sản thế giới, vậy thì nó đã lên một tầng cao mới là người Việt Nam bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Nhưng điều đó lại làm các thanh đồng sa đà vào việc kiếm tiền. Nguy hiểm hơn là nhiều thế lực đã lợi dụng những người làm tâm linh để chống phá Đảng, Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức, phá nền tâm linh, tín ngưỡng, tôn giáo ngàn đời của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao ta. Song song với đó tín ngưỡng này bị biến tướng bởi đồng bóng đang tràn ngập khắp mọi nơi với tốc độ không thể kiểm soát được", nữ nghệ nhân trăn trở.

Với góc nhìn của người nghiên cứu đạo Mẫu lâu năm, nghệ nhân Kim Loan cho biết, phải quản lý lại hoạt động của các thanh đồng. Bởi hiện nay có quá nhiều thanh đồng chưa có trình độ chuyên môn, chưa có cái tâm trong sáng. 

Đó là chưa kể nhiều hiệp hội trá hình nổi lên, có hiệp hội đúng, hiệp hội sai, nên việc đầu tiên cần làm là phải quy tụ lại, cái gì xứng đáng thì giữ lại để duy trì, phát triển, cái gì không xứng đáng thì xóa bỏ, tránh phiền hà cho nhân dân bởi vì do chính điều đó mà nhân dân, cộng đồng đã hiểu sai về sự thanh tú của thanh đồng. 

Tức là Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 nhà Thánh nhưng thanh đồng vẫn là công dân Việt Nam nên phải chịu quản lý và sự điều tiết của Oki9 Sòng bạc trực tuyến Việt Nam. Chính vì vậy, chị luôn đau đáu về việc mở lớp bồi dưỡng bổ túc kiến thức cho các thanh đồng để họ có thể tiếp cận với các nghị định, chính sách của Đảng, Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức, từ đó nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động tín ngưỡng thờ Mẫu.

Ở tuổi 61 nhưng Nghệ nhân Ưu tú Kim Loan không cho phép mình nghỉ ngơi, chị vẫn đắm say, nhiệt huyết, trăn trở với tín ngưỡng thờ Mẫu dân gian. Chị luôn ý thức được trách nhiệm của mình là phải bảo tồn và phát triển đạo Mẫu, ra sức lan tỏa tín ngưỡng dân gian này sao cho xứng đáng với sự vinh danh của cộng đồng quốc tế.

Ngô Khiêm

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.