Nếu không còn mùa Thu

Nay đã là đầu tháng chín ta, cứ như mọi năm thì Thu đã về trong hương cốm mới với chút gió heo may lành lạnh đủ để cho thiếu nữ choàng thêm cho mình một cái khăn mỏng để mà làm dáng làm duyên cùng nàng Thu yêu kiều và kín đáo. 
  • Triển lãm tranh “Mùa thu” chào mừng ngày phụ nữ Việt Nam
  • Nhớ mùa thu ngày hăm ba ở Sài Gòn
  • Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ hát

Vậy mà năm nay, đợi chờ mãi mà sao Thu chưa đến, những hàng cây trút lá theo mùa giờ này lá vẫn còn ngằn ngặt xanh, cây hoa sữa đầu phố như đang quá ngột ngạt vì thời tiết nên chưa bung nở được những chùm hoa như những chùm pháo sáng mang hương ướp đầy trời Thu mộng.

Bên những ngôi nhà cổ kính, hàng sấu thâm trầm trái vẫn còn non và xanh lắm và hình như cốm nữa, hương cốm mới cũng chả còn đằm lại trong cái gió heo may. Và rồi gió nữa, gió qua sông chưa mang màu hun hút nhớ, chưa mênh mênh mang mang bảng lảng như khói như sương trên những quãng sông mỗi khi chiều rụng, gió chưa là gió để vắng người sang những chuyến đò ngang.

Trên những tuyến phố dài hun hút, người người vẫn đang hơ hải, vội vàng chạy trời cho khỏi nắng. Đâu hết rồi cái nền nã, yêu kiều của mùa Thu với những chiếc xích lô mui trần, trên đó là những người bạn đến từ bốn phương thong thả, thanh thản ngắm trời Thu qua kẽ lá của những hàng cây. Đâu rồi những đôi tình nhân yêu nhau qua từng cái nắm tay ríu ran quanh hồ xanh soi bóng trời Thu?

Đã đầu tháng chín ta thế mà mùa Hạ tham lam vẫn đang bành trướng và o ép thời gian của nàng Thu mỏng mảnh. Trời đất có bốn mùa và con người phân chia thời gian từng mùa theo cơ học, đủ để một mùa có ba tháng trong một năm. Nghe Thu xưa vọng lại trong câu hát lời ru của bà, chuyện ngày xửa ngày xưa, xưa như cổ tích, khi mà con người đang sống hòa đồng, bình đẳng với thiên nhiên, cây cỏ và muông thú.

Con người biết ơn Mẹ đất, Mẹ nước, Mẹ thượng ngàn và Cha Biển Đông… con người biết vun trồng và chăm bón, con người biết sợ vì biết rằng luật đời có vay có trả, "ăn của rừng rưng rưng nước mắt" nên con người chưa truy sát và tận diệt thiên nhiên như bây giờ thì bốn mùa cũng hòa thuận sàng sẻ thời gian với nhau, cứ Xuân qua Hạ đến, Thu vãn Đông về.

Người xưa lấy nhịp điều hòa của các tiết trong năm để mà tính ngày tính tháng, người xưa có bốn mùa để mà biết ơn và để yêu nhau. Ai cũng chọn cho mình một mùa trong năm để mà thương mà nhớ, nhưng được lựa chọn nhiều nhất chắc vẫn là mùa Thu và mùa Xuân. Ai thích kín đáo, nền nã thiếu phụ một chút thì thường chọn mùa Thu, còn ai đang phơi phới sức Xuân, nồng nàn trong hơi thở, bung nở trong từng đường gân thớ thịt thì thường chọn lấy mùa Xuân để thể hiện và trải lòng.

Mùa Thu vàng như người đàn bà tiết hạnh mới một con, Gái một con không còn quá trẻ để ngỡ ngàng trong ánh mắt, ngập ngừng ở bờ môi. Gái một con và gái đã có gia đình, đã có một tình yêu viên mãn mà kết quả của tình yêu đó là đứa con bụ bẫm đầu lòng.

Gái mới một con nên chưa thể già để mà đành hanh và cáu cẳn như mùa Đông. Gái một con có cặp có đôi nên không phải người đứng bóng ế chồng để gay gắt như mùa Hạ. Thu quyến rũ và kín đáo của gái một con, của con nhà khuê các và gia giáo. Thu hiền dịu, nhường nhịn và bao dung.

Có phải vì quá hiền dịu, nhường nhịn và bao dung nên ngày nay Thu càng ngày càng bị thu hẹp về thời gian. Nếu đúng thời gian của Thu hình như chỉ còn có mỗi một tháng mười ta mà thôi. Sen tàn nhưng Hạ vẫn chưa chịu tắt nắng, bàn giao, Hạ cứ chùng chình câu giờ qua cả tháng chín ta.

Hạ có sự đanh đá và gay gắt của bà cô ế chồng lấn át cả nàng dâu Thu cô thế và kiệm lời. Đến khi Thu chưa kịp thay áo mới thì mùa Đông se sắt lại đon đả, hối hả nhận bàn giao. Bên Đông ép một tí, bên Đoài ép một tí, nàng Thu chỉ còn lại nhõn mỗi một tháng mười để mà yêu, ghét, buồn, vui.

Thu ngắn lại có phải vì Thu quá hiền dịu, nhường nhịn và bao dung hay do con người ngày nay không còn biết sợ, con người đã tàn phá hết rừng, moi cả xuống lòng đất mẹ để đào quặng và đầu độc biển trời. Đau đớn thay và buồn tủi thay, cả một dải biển miền Trung cá chết trắng tràn ngập bờ và chiều qua thả bộ lên Hồ Tây, trong mênh mang gió Tây Hồ không hề có một chút hương Thu mà là mùi xú uế của hàng tấn cá chết nổi nênh như những dấu trừ cho môi trường Thủ đô thân yêu của chúng ta và rồi hạn hán ở Nam Trung bộ, Tây Nguyên, còn mùa nước nổi ở Tây Nam bộ thì đã đi vào dĩ vãng. Không còn con nước nổi trôi theo dòng Cửu Long giang về tưới tắm và bồi đắp phù sa cho đồng bằng châu thổ. Cá linh cũng không còn theo được con nước mà về để mặc bông điên điển vẫn nở vàng rực đợi chờ ở bờ ao.

Thu thoắt đến rồi Thu sẽ thoắt đi, với tốc độ tàn phá môi trường sống của chúng ta như hiện nay, chỉ sợ đến một ngày nào đó sẽ không còn mùa Thu, còn mùa Xuân cũng chỉ còn lại trong ký ức của những người già. Nếu không còn mùa Thu thì thật là buồn lắm thay.

Nguyễn Thế Hùng

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.