Một người thơ muốn “tinh quặng thành vàng”

Mấy năm gần đây, tôi nhận được khá nhiều tập thơ, nhất là những tập thơ đang được dư luận cho là cách tân, đổi mới. Tôi là người yêu thơ và cũng muốn góp đôi lời về những ý kiến cho rằng thơ đang "lệch chuẩn", đang xa rời bạn đọc.
  • Xung quanh tập thơ “Bức tranh quê”
  • Đọc lại tập thơ mỏng nhất thi ca Việt Nam: Hoài Thanh đã sai rồi?
  • Tâm thế con người đương đại qua một tập thơ
  • Hình ảnh người phụ nữ trong tập thơ "Tóc dài ơi" của Lê Hồng Thiện

Thực ra, trong bất cứ lĩnh vực nào, lao động sáng tạo luôn là sự đổi mới, là sự khổ luyện. Người ta thường nói: Khổ luyện mới thành tài.

Trong lĩnh vực văn chương Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, nhất là Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thơ, tôi thiển nghĩ những người có năng khiếu về thơ, nói đúng hơn là phải có tài thơ thì mới trở thành nhà thơ đích thực, nếu không có yếu tố quan trọng hàng đầu này thì dù khổ luyện đến mấy cũng khó mà trở thành tài thơ, trở thành nhà thơ đích thực.

Cũng là tình cờ, tôi gặp người thơ Hoàng Liên Sơn tại nhà một người bạn. Nhìn Sơn, tôi ngờ ngợ như gặp ở đâu rồi. Thì ra Hoàng Liên Sơn đã được giải ba cuộc thi "Tác phẩm tuổi xanh", giai đoạn hai gọi là cuộc thi "Tầm nhìn thế kỷ" do Báo Tiền Phong tổ chức, thời tôi còn làm Tổng biên tập.

Bìa tập thơ mới của tác giả Hoàng Liên Sơn.
Bìa tập thơ mới của tác giả Hoàng Liên Sơn.

Hoàng Liên Sơn tặng tôi mấy tập thơ, trong đó có tập "Chuông gió" (Nhà xuất bản  Hội Nhà văn, 2015) và sau đó gửi tôi một tập thơ mới in, tập "Quyền tỏa sáng" (Nhà xuất bản Thanh Niên, 2018).

Dạo trước, tôi đọc ở đâu đó hai câu thơ và thấy thích:

Sự mất ngủ của tôi ơi
Tiếng chuông gió ngoài hiên lanh canh đáp lời ...
Hóa ra, đó là hai câu trong bài thơ "Tiếng gọi" của Hoàng Liên Sơn in trong tập "Chuông gió".

Thú thực, vì bận cho cuốn tiểu thuyết mới sắp xuất bản nên tôi chỉ đọc qua hai tập thơ của Hoàng Liên Sơn gửi tặng, rồi để đó. Hôm mới đây, người bạn tôi hỏi đã đọc xong hai tập thơ chưa, viết cho mấy lời nhận xét, tôi ngớ ra, nên về nhà đọc lại. Hóa ra, đọc kỹ mới thấy nhiều bài, nhiều câu trong đó tôi thích và nhận ra một điều là người thơ này rất trăn trở, tâm huyết với thơ, quyết làm mới thơ, nói như nhà thơ Paul Nguyễn Hoàng Đức trong bài viết về tập thơ "Quyền tỏa sáng" (in ở phần sau tập thơ): Thơ  Hoàng Liên Sơn "Tìm ý nghĩa cuộc sống trong ký sự" và "Muốn tinh quặng thành vàng".

Bây giờ tôi mới biết Hoàng Liên Sơn học chuyên toán, vốn là sinh viên Đại học Bách Khoa, tham gia thành lập Hội thơ Facebach. Bách tức là Bách Khoa.

Thời đó, có nhiều sinh viên Bách Khoa làm thơ, dự thi thơ Tác phẩm tuổi xanh. Trong đó có một sinh viên được giải nhất cuộc thi mà tôi thích là Đỗ Huy Chí. Nhiều câu thơ của Đỗ Huy Chí đến nay tôi vẫn thuộc lòng: "Cái thời bỏ túi viên bi/ Đã cho nhau đấy, có khi lại đòi/ Em và bè bạn và tôi/ Mặt trăng có mắt, mặt trời có râu..."

Trở lại với thơ Hoàng Liên Sơn, chất liệu cuộc sống hàng ngày đầy ắp trong từng câu, từng chữ, từng bài. Đọc thơ Hoàng Liên Sơn, tôi hiểu cuộc sống, hiểu cuộc đời hơn là cảm nhận cuộc đời. Tôi thấy Hoàng Liên Sơn rất tự tin trong thơ, trong sự làm mới thơ.

Tôi đồng tình với nhà thơ Paul Nguyễn Hoàng Đức khi ông viết "Đọc thơ Hoàng Liên Sơn, ta thấy, anh luôn dựa vào hiện thực cuộc đời, ngay cả những sinh hoạt trực tiếp trong gia đình để phát hiện ra những nguyên lý, những điều cao cả hay ý nghĩa cuộc sống".

Hình như đó là xu hướng của những người làm thơ cách tân, đổi mới bây giờ chăng?!

Những câu thơ như:

...Em là cây dễ lay

Nhưng khó đốn ...

...Thương con có một người cha

Keo kiệt và khắc nghiệt ...

(Bên ấy)

...Sự thông minh và chăm ngoan đòi quyền tỏa sáng

Bố mẹ nào có thể chối từ đây? (Quyền tỏa sáng)

...Quặn thắt

Mình trải đủ một đời trong một lát bên nhau

(Một lát - một đời)

...Anh muốn hỏi thêm em gì nữa

Bớt chữ "yêu" đi rồi em sẽ trả lời

(Ngờ ngợ)

Dù lối đi gập ghềnh

Có bước đều, có bay, có nhảy

Em ơi, đến nhé!

Anh đã nghe vâng

Tiếng vâng như thêm một dấu huyền

(Ngôi nhà)

...Mình anh biết

Vì sao áo anh sờn vừa dáng vết răng

Chỉ chỗ sơn biết

Đã giúp em kìm được những gì (Chế độ riêng tư)

Tôi thiển nghĩ, nhiều câu thơ, nhiều bài thơ của Hoàng Liên Sơn như tôi vừa dẫn dụ ở trên đúng là có ý tưởng, có cách nhìn khá tinh tế nhưng hình như cảm xúc trong nhiều bài thơ của Hoàng Liên Sơn chưa theo kịp với ý tưởng. Mà trong thơ, ấy là tôi nói những bài thơ hay, cảm xúc và ý tưởng phải hòa quyện. Ý tưởng nẩy sinh khi cảm xúc dâng trào, mới tạo nên sự đồng điệu trong tâm hồn của người làm thơ và người đọc thơ. Thơ là điệu tâm hồn đến với những tâm hồn đồng điệu.

Tôi thích những câu thơ như thế này của Hoàng Liên Sơn:

...Anh phủi giúp mãi chi một cánh nhỏ hoa đào

Bám hờ trên áo

Không chỉ mùi hương thơm của tóc

Hương đào thơm đang ở quá gần ...

...Mai này

Khi mùa đào đi qua

Dải đất dưới chân ta sẽ trở thành thỏi socola vĩ đại

Anh có về phủi bụi áo ai không? (Vườn đào chiều cuối năm)

Những câu thơ vừa tinh tế, vừa nhiều cảm xúc hài hòa, làm xúc động người đọc.

Hình như Hoàng Liên Sơn cũng như nhiều người làm thơ cách tân, đổi mới bây giờ không muốn thơ là "Một ngôi đền thiêng" như ông cha mình thường nói, mà là một quảng trường ồn ào, náo nhiệt hay như "Một ngôi nhà", ngôi nhà thân thiết, luôn mở rộng cửa với mọi người...Không biết có đúng vậy không?!

"Thế nào là chữ nghĩa kỳ khu? Hãy đọc kỹ từng chữ: mãi, một, nhỏ, bám hờ và tự hỏi tại sao lại là chữ ấy chứ không phải chữ khác ..." - Chính Hoàng Liên Sơn đã viết như vậy khi tự bình một bài thơ của mình, bài "Vườn đào chiều cuối năm". Mới thấy tác giả trăn trở rất nhiều, từng câu, từng chữ trong những bài thơ của mình. Ấy là người thơ Hoàng Liên Sơn đang muốn tự mình "Tinh quặng thành vàng" như nhà thơ Paul Nguyễn Hoàng Đức đã viết chăng?

Xưa nay tôi vẫn thường nghĩ rằng làm thơ không phải là một nghề. Ông cha mình coi thơ như một Ngôi đền thiêng không phải là không có lý.

Người ta chỉ có thể tinh quặng thành vàng khi trong quặng đó có những hạt vàng, dù là những hạt vàng rất nhỏ.

Người làm thơ cũng vậy, phải có năng khiếu về thơ, nếu không nói là tài thơ, thì mới trở thành nhà thơ đích thực, tôi thiển nghĩ vậy!

Viết tại nhà vườn, 3-2019

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.