Lương tâm người viết...

Lương tâm có thể được hiểu là lòng lương thiện, khả năng điều chỉnh bản thân mình về phía tốt lành. Con người sinh ra vốn đã mang sẵn mầm thiện - ác, như là căn tính giống loài. Tuy vậy, người ta có thể trở nên thế nào, lại nhờ vào khả năng tu dưỡng, rèn luyện, lựa chọn.

  • Sống xanh từ suy nghĩ

Cổ nhân nói, nhân chi sơ tính bản thiện, rồi lại nói, nhân chi sơ tính bản ác. Bác Hồ cũng từng nhấn mạnh điều đó theo hướng chủ động, tích cực hơn: "Hiền dữ phải đâu là tính sẵn/ Phần nhiều do Ok986 tải ứng dụng mà nên".

Trong cái nhìn lý tưởng, sự tốt đẹp, lương thiện nên là phẩm tính chủ đạo, cần có giữa cuộc đời, và với mỗi người. Nhà văn, trong tư cách người viết, hướng đến cộng đồng, văn hóa, Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, lại càng cần tạo lập và duy trì đức tính này, bởi khi tham gia vào việc sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, nghĩa là nhà văn đã đảm nhận sứ mệnh của một người gieo trồng, vun đắp, tưới tẩm các giá trị nhân văn, thiện mĩ. Nhà văn không phải là kẻ (chỉ) sống cho riêng mình.

ảnh 1.jpg -0
Lương tâm là sự tu dưỡng, rèn luyện và lựa chọn.

Lương tâm của người viết, trước hết là lương tâm với chính mình. Tại sao lại có thể nói như vậy? Bởi lẽ, trong phận sự một con người, một bản thể, từ khát vọng của bản thân, việc được sống là chính mình, thỏa mãn những nhu cầu đích đáng của cá nhân cần phải được xem là thứ đạo đức đầu tiên. Trong truyền thống văn chương trung đại, khi cái tôi bị khuất chìm sau những ràng buộc to lớn của giáo điều Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, con người không được sống là chính mình. Những cựa quậy, bung phá của Hồ Xuân Hương, Cao Bá Quát, Nguyễn Công Trứ… có thể là cái gai trong mắt những thế lực duy trì lễ giáo.

Nhưng, hãy nghĩ mà xem, phận nữ nhi thường tình, nếu chỉ ngoan ngoãn khép mình vào tam tòng, tứ đức, cùng các khuôn mẫu định phận, sẽ chẳng có một Hồ Xuân Hương sắc sảo, đáo để, mạnh bạo khiến các bậc tu mi nam tử cũng phải kiêng nể: "Khéo khéo đi đâu lũ ngẩn ngơ/ Lại đây cho chị dạy làm thơ; Giơ tay với thử trời cao thấp/ Xoạc cẳng đo xem đất vắn dài; Ví đây đổi phận làm trai được/ Thì sự anh hùng há bấy nhiêu"…

Con người tài tử trong văn chương trung đại chính là mô hình được nảy sinh từ hạt mầm cá nhân, vốn luôn bị chèn ép, rấp kín. Thế nên, khi nó được thoát ra, đã tạo nên những mảnh ghép, những sắc thái đa dạng, khuấy động vẻ bình lặng "ngàn năm không di dịch" (Hoài Thanh) của văn hóa Nho giáo trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến phương Đông. Sắc thái ấy có dịp được phát huy, trở thành tâm điểm của OK9giaitri đăng nhập văn hóa - văn học giai đoạn cận - hiện đại.

Văn hóa phương Tây với đặc tính xem trọng con người cá nhân đã kích hoạt mầm sống cá thể, ẩn tàng trong lòng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến trung đại. Thơ mới, văn chương Tự Lực văn đoàn là những thành tựu cho thấy con người nói chung và nhà văn nói riêng, cần phải được sống là chính mình, sống cho mình, trong các khả năng và khát vọng mãnh liệt nhất: "Hãy sát đôi đầu! Hãy kề đôi ngực/ Hãy trộn nhau đôi mái tóc ngắn dài/ Những cánh tay, hãy quấn riết đôi vai/ Hãy dâng cả tình yêu lên sóng mắt/ Hãy khăng khít những cặp môi gắn chặt/ Cho anh nghe đôi hàm ngọc của răng/ Trong say sưa anh sẽ bảo em rằng/ Gần thêm nữa! Thế vẫn còn xa lắm" ("Xa cách" - Xuân Diệu); "Thế nghĩa là cô là tất cả/ Cô là tất cả của riêng tôi" ("Ghen" - Nguyễn Bính)…

Con người cá thể trong văn chương cận - hiện đại tiến thêm một bước lớn để hoàn thiện chiều kích sâu thẳm của mình trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến đương đại. Con người cá nhân bản thể đương đại, mang khát vọng là chính mình ngày càng mãnh liệt. Lúc này, viết như là thực hành sống. Nhà văn viết để được là mình, chính trong quá trình viết mà họ hiện diện, kiến tạo nên bản thân mình. Bởi vậy, có thể nhận ra sắc thái đa dạng, phức tạp của nhân dạng, cá tính đương đại (trên cả bình diện sinh học và văn hóa). Đặt một góc nhìn từ văn chương, lương tâm của người viết lúc này là nỗ lực sống thành thật đến tận cùng với mình.

Hữu Thỉnh, từ những năm đầu sau giải phóng, với trường ca "Đường tới thành phố", đã bày tỏ những âu lo trước cuộc đời người phụ nữ: "Hai mươi năm chị tôi đi đò đầy/ Cứ sợ đắm vì mình còn nhan sắc/…/ Một mình một mâm cơm/ Ngồi bên nào cũng lệch/ Chị chôn tuổi xuân trong má lúm đồng tiền". Trong tư cách người viết, Hữu Thỉnh thành thật với suy cảm của mình về thân phận con người.

Ngay sau đó và kéo dài đến hiện thời, những tâm sự cá nhân trong thơ Dư Thị Hoàn, Ý Nhi, Phạm Thị Ngọc Liên, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Lương Ngọc, Vi Thùy Linh,… trong văn xuôi của Nguyễn Huy Thiệp, Bảo Ninh, Nguyễn Ngọc Tư… cũng cho thấy nỗ lực viết bằng chính trải nghiệm bản thể, thông qua đó để phô bày thế giới riêng khác của mình: "Trong cơn mơ đói và buồn/ Các cô gái đẹp mặc váy cưỡi xe máy phóng qua/ Như dao sắc phất vào tôi ứa máu/ Tôi nấc lên câu hỏi như người sặc khói/ Rằng nếu tôi lấy họ/ Tôi sẽ ngủ với họ thế nào/…/ Các cô gái buôn chuyến đang ngoẹo đầu ngủ/ Tóc tai áo quần sặc mùi cá khô/ Giấc mơ sẽ thế nào trong giấc ngủ thế kia/… Rằng nếu tôi lấy họ/ Tôi sẽ ngủ với họ như thế nào" ("Câu hỏi cuối ngày" - Nguyễn Quang Thiều); "Những đường cong khoả vào sóng chữ/ Em say nắng mất rồi, em say thêm nữa nhé/ Mặc cho búp hôn thụ phấn thân người" ("Say nắng" - Vi Thùy Linh),… Luận điểm cần chú trọng tại diễn giải này chính là, nếu người viết không được sống với chính mình, điều đó đồng nghĩa với việc họ không tồn tại, mất hiện hữu. Dĩ nhiên, hành động viết - sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 theo nghĩa thuần túy nhất sẽ không diễn ra.

ảnh 2.jpg -1
Lương tâm với chính mình, thế giới và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhưng, con người luôn sống trong một môi trường, một cộng đồng - văn hóa - Ok9 cab trò chơi casino phổ biến - lịch sử nhất định. Dẫu bối cảnh toàn cầu hóa có xóa nhòa đi nhiều đường biên hữu hình hoặc vô hình, cá nhân vẫn không thể tách rời những mối liên hệ với các hiện diện xung quanh, cấu thành nên OK9giaitri đăng nhập của chính họ. Đây là bình diện thứ hai, đánh thức lương tâm người viết. Viết lúc này là hành vi kiến tạo các giá trị văn hóa, nhân văn, thiện mĩ, hướng tới cộng đồng. Điều này có những điểm sẽ trùng lên giá trị cá nhân, nhưng cũng có những điểm giao tranh, mâu thuẫn. Thế nên, lương tâm cần phải được hiện diện như là người phán xử, lựa chọn.

Văn chương Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, đi ra từ cuộc đời, rồi lại trở về cuộc đời để bồi đắp các giá trị cao cả mà loài người ước mơ, hướng tới. Là một nhà văn, anh không thể quăng ra giữa đời một quả bom hủy diệt nhân tính, cái đẹp và những giá trị tốt lành. Nếu thế, sản phẩm của anh chỉ là một thứ tai họa mà loài người nên loại bỏ. Đành rằng, nhà văn không né tránh cái xấu, cái ác, cái tăm tối, tiêu cực; nhưng dẫu viết thế nào; cay đắng, phẫn uất ra sao, trên hành trình của sự viết vẫn thấp thoáng những chỉ dấu đưa con người về phía ánh sáng, niềm tin, sự sống.

Chẳng phải Nguyễn Huy Thiệp là một kiểu viết như vậy hay sao? Văn chương của ông lạnh lùng, tàn nhẫn, nghiệt ngã, nhưng đằng sau đó, lại là một trái tim hiền hậu dành cho cái tốt đẹp, cái thiện lành. Người phụ nữ và thiên nhiên bao dung rộng lượng, quê làng và những ký ức huyền thoại chính là hoạt lực bảo trì thế giới hư hỏng mà Nguyễn Huy Thiệp trưng ra ở mặt tiền truyện kể. Lương tâm Nguyễn Huy Thiệp dựa vào chữ "Đạo". Sống và viết có "Đạo" chính là tâm niệm bền bỉ mà ông theo đuổi, dẫu hình thức của sống - viết, nơi ông, nhiều khi khiến những kẻ cạn lòng nghi hoặc.

Người viết có lương tâm chuyên môn nghề nghiệp là không thỏa hiệp với sự dễ dãi, hời hợt, nông cạn hay cũ kĩ. Điều này, xem ra khó. Bởi lẽ, mỗi người viết là một thế giới, ở đó không ai có đủ tư cách thay mặt họ. Dẫu như thế, cũng cần tham chiếu một khía cạnh khác của lương tâm, làm nên đức hạnh của nhà văn: lương tâm đối với văn chương. Có thể hiểu lương tâm nghề nghiệp như là trách nhiệm hướng tới việc thực hành sáng tạo các giá trị nhân văn - thẩm mĩ trong tác phẩm. Bản thân sự sáng tạo đã mang lương tâm khi nó đòi hỏi cái mới, cái độc đáo, riêng biệt mang giá trị.

Nhà văn không thể ở mãi trong một mô hình mĩ học, khi nó đã cũ mòn, sáo rỗng và chai bạc ý nghĩa, giá trị. Phải liên tục "vong thân" để kiếm tìm những giá trị mới, đó là lương tâm của sáng tạo. Trong tiểu thuyết "Nỗi buồn chiến tranh" của Bảo Ninh, ít người để ý đến một mạch tự sự, tưởng như mờ nhạt, mà kỳ thực lại gửi gắm lương tâm nghề nghiệp của tác giả. Đó là "Nỗi buồn tiểu thuyết" hay rộng hơn là "Nỗi buồn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026". Những cũ mòn, sáo rỗng, kiểu cách, được kích hoạt thêm bởi những kẻ hợm hĩnh, bất tài mà kiêu ngạo đã mang đến thứ Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tệ hại. Bảo Ninh thực hành một lối viết khác, như là sự phản biện và phô bày quan niệm của mình về tiểu thuyết. Có lẽ vì thế, "Nỗi buồn chiến tranh" được Diêm Liên Khoa (một tác giả nổi tiếng của văn học đương đại Trung Quốc) đánh giá là tác phẩm thể hiện tầm cao của văn học chiến tranh phương Đông.

Nhà văn - người viết là người cất lên tiếng nói không chỉ của riêng mình, mà còn gửi gắm thông điệp của các hệ giá trị cá nhân - cộng đồng - thời đại và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Chính vì vậy, hành vi viết, dẫu tự do đến mức nào, cuối cùng vẫn phải hướng con người đến ánh sáng của lương tri, của cái đẹp và lòng nhân ái, lương thiện. Theo nghĩa đó, lương tâm nhà văn vừa là sản phẩm của quá trình tu dưỡng rèn luyện, lựa chọn; vừa là hệ điều hành cốt lõi, giám sát hành trình sáng tạo của nhà văn.

Nguyễn Thanh Tâm

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.