Linh hồn nguyên sơ

Tháng ba, mùa xuân hôn phối với đất trời vạn vật. Cây cối đâm chồi nảy lộc. Đất trở mình ngan ngát dậy hương. Cây cỏ mượt mà như tóc mây thiếu nữ. Tháng ba các lễ hội hoa xuân muôn hồng ngàn tía sang trọng đã dần khép lại.
  • Mùa xuân trở lại
  • Mùa xuân trong thi ca Việt
  • Bước chậm giữa mùa xuân

Nhưng tháng ba lại là mùa của các loài hoa thiên nhiên hòa tấu bản nhạc mê đắm của mình. "Mùa con ong đi lấy mật". Mùa của hoa Gạo, hoa Bưởi, hoa Xoan.

Những ngày xuân mùa COVID này. Không được tụ tập bạn bè. Tôi vẫn thích tìm cho mình một góc tĩnh lặng. Tự dìu mình tìm những phút bình yên. Một mình ngắm hoa nở, thưởng ly trà. Ngắm dòng nước sông thân thuộc chảy. Dòng sông cứ bình yên chở những con tàu cập bến. Những chuyến xà lan nước cặp mạn thuyền. Thỉnh thoảng lại vọng lên một tràng nổ bành bạch. Những cụm lục bình trôi lững lờ nhàn tản vô ưu. 

Nỗi cô đơn sau những năm tháng phong trần như được gói ghém lại. Tôi thả hồn vào mơ mộng tháng ba với đất trời. Tôi đi tìm tôi trong ký ức nguyên sơ. Tìm về hương cỏ mật nơi vườn cải ven sông. Tìm về mùi xoan ngan ngát đắng nơi con ngõ nguyên trinh bóng dáng mẹ thầy.

Con ngõ ngày xưa không thẳng bởi bê tông như bây giờ. Ngõ cong cong rải sỏi lên lớp đất thịt mịn màng. Trời mưa để lại những dấu dép người qua. Con ngõ với rặng tre dịu dàng như vòng tay đưa nôi của mẹ. Với hàng xoan thân thẳng. Tháng ba, lúa vào thì con gái. Lá bắt đầu ngậm xanh như bé gái mượt tóc trổ mã để vào thanh xuân.

Đã vào mùa xoan rụng.

Con ngõ vương đầy hoa xoan, những cánh hoa thanh tú, tim tím rơi rơi...

Hoa xoan không ngàn ngạt dữ dội như hoa sữa. Hoa xoan không nồng nàn khơi gợi kín đáo như hoa bưởi. Hoa xoan cũng không mê đắm ma mị không lối về như hoa nhài. Hoa xoan tự nhiên thuần khiết, bâng khuâng bình dị như một thôn nữ mới lớn "chưa vướng bụi đời, chưa từng mơ tưởng chuyện xa xôi". Hương thơm hoa xoan không dành cho người lúc nào cũng vội hay người thích cảm giác mạnh.

Mùi hương hoa xoan dành cho bước chân chầm chậm như tiếng gió đẩy làn mưa bụi xiên xiên lây phây. Mùi hương thật nhẹ, như có như không, đăng đắng bâng khuâng... Những tâm hồn tinh tế sẽ bắt được mùi hương đó để mà tương tư, gợi những điều rất xa, rất xa...

Hoa xoan không phải là loài hoa để chưng trong những chiếc bình sang trọng trong phòng khách. Nó chỉ đẹp khi ẩn sau những tàng lá xanh mướt, kín đáo tỏa nhan sắc bình dị thuần khiết mà không kém phần kiêu hãnh.

Tôi thích nhất ngắm hoa xoan khi rơi là đà trong mưa bụi.

Cây ngân hạnh mùa thu trút lá tạo nên cảnh sắc ảo mộng. Chỉ cần một làn gió ào qua, cây rùng mình giũ một cơn mưa lá vàng thần tiên lãng mạn xuống thảm cỏ xanh. Còn hàng xoan trước ngõ, mỗi khi làn gió xuân lành lạnh lướt qua mơn man dụ dỗ, những nụ hoa xoan dại dột tách chùm, bẽn lẽn bay liêu phiêu trong gió như thẹn thò, như nuối tiếc trước khi đáp nghiêng xuống mặt đường. 

Hoa xoan không bay từng thảm, nó chỉ rơi rơi trong gió, đủ vương lại một mùi hương như sương như mây. Nhìn những cánh hoa xinh xẻo nằm thơ ngây trên mặt đất, khi đó tôi cứ lo lắng xót xa những bước chân thô bạo sẽ đè lên, dẫm nát như xéo nát những linh hồn mỏng manh. 

Tôi hay tha thẩn nhặt những cành hoa xoan, kết thành vòng hoa tím xinh xinh, đội lên đầu và mơ mộng mình là cô công chúa hay cô tiên bé nhỏ trong chuyện cổ tích của mẹ. Cứ từ sáng đến chiều, lớp lớp hoa xoan rụng đã vương đầy lối đi.

Sau này tôi mới biết hoa xoan đã hiện diện lãng mạn cho tình yêu man mác buồn của cô thôn nữ trong thơ của Nguyễn Bính. Hoa xoan không biết đã đi vào thi ca văn chương tự bao giờ, trước hay sau nhà thơ Nguyễn Bính, tôi cũng không đoán chắc. Nhưng nhắc đến tháng ba, nhắc đến hoa xoan, không ai lại không liên tưởng đến Nguyễn Bính: “Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay/ Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy/ Hội chèo làng Đặng đi ngang ngõ/ Mẹ bảo: thôn Đoài hát tối nay”.

Giờ về quê vào dịp xuân, tôi vẫn lùng sục trong làng. Thi thoảng mới bắt gặp một cây xoan bị bỏ quên trong góc vườn ai đó. Ngắm hoa xoan đang bình lặng nở tím vào xuân, tôi lại trượt nỗi nhớ về con ngõ tím hoa xoan ngày còn thảnh thơi bên vai mẹ cha. Một góc nhớ trinh nguyên của tâm hồn.

Hoa Mai

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.