Từ TP Vinh ngược về miền Tây chừng 40km, chúng tôi đã có mặt tại thôn Khai Tiến, xã Võ Liệt, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Đây là vùng đất khá đô hội, ngã ba nối đường mòn Hồ Chí Minh với quê Bác, ở giữa huyện lị của Thanh Chương và Nam Đàn, cách cửa khẩu Nậm On chừng 30km. OK9giaitri đăng nhập và lối sinh hoạt của người dân ở đây không hề lạc hậu, thế nhưng không hiểu vì sao chỉ trong vòng mấy năm trở lại đây, ở cái làng chưa đến ngàn nhân khẩu này lại có tới bảy, tám mươi người chết vì căn bệnh ung thư.
Sống trong sợ hãi
Làng Hai Cây Đa, thuộc ba thôn Trung Đức, Khai Tiến và Lam Giang. Sở dĩ làng có tên là làng Hai Cây Đa bởi đầu làng có một cây đa, cuối làng có một cây đa và nguyên nhân về căn bệnh ung thư quái ác có người cho là nguồn nước, cũng có người yếu bóng vía thì cho là có ma, quỷ. Thời gian đầu có nhiều người chết vì ung thư, ở làng đã có không ít lời thêu dệt và đồn thổi về chuyện quỷ ma, thần thánh. Nghe người dân ở đây kể về những cái chết thương tâm do căn bệnh ung thư mang đến mà chúng tôi không khỏi chạnh lòng và thương cảm cho những số phận đang "giành giật" mạng sống với thần chết mỗi ngày.
Nhiều năm nay, người dân ở làng Hai Cây Đa sống trong nỗi lo lắng, sợ hãi khi ngày càng có nhiều người chết trẻ bởi các bệnh ung thư quái ác. Chúng tôi đến chợ Rộ rồi tiếp tục hỏi đường về làng Hai Cây Đa, ở xã Võ Liệt "nổi tiếng" về người chết do ung thư. Một không khí ảm đạm bao quanh khi dọc hai bên đường bê tông dẫn vào làng là những ao nước, ruộng nước có màu vàng đục đặc quánh bốc lên thứ mùi ngai ngái sộc thẳng vào mũi rất khó chịu.
Ông Nguyễn Hữu Chuyên, người dân làng bên vừa dẫn đường vừa tâm sự: "Tháng nào làng này cũng có người chết, mà toàn người chết vì ung thư chứ người chết vì tuổi cao thì ít lắm…".
Trưởng thôn Khai Tiến Nguyễn Hữu Thắng là người có "nhiệm vụ" bảo quản và ghi chép sổ "tử" của làng khi có trường hợp chết bởi bệnh ung thư. Cầm trên tay số liệu mà ông Thắng lưu giữ được trong mấy năm gần đây, chúng tôi mới thật sự bàng hoàng và hiểu rõ vì sao nhiều người gọi làng Hai Cây Đa là làng ung thư, làng tử thần. Nhiều trường hợp chết "đôi" do ung thư như cha con ông Nguyễn Văn Tỵ. Chính vì thế mà tin tức người mắc bệnh ung thư, người chết do ung thư được người dân ở xã Võ Liệt nắm bắt một cách nhanh nhạy.
Cầu cứu và hi vọng
Anh Tuấn 40 tuổi, một quân nhân sinh ra và lớn lên ở làng Hai Cây Đa cho hay: "Theo tôi được biết thì các căn bệnh ung thư phát triển mạnh ở làng là từ khi bắt đầu có giếng khoan. Trước đây dùng nước giếng khơi ăn, uống thấy hơi lợm nên cứ ra sông gánh nước về ăn, sau này có giếng khoan dùng than hoa, cát lọc. Không biết có phải do nước không mà trước đây không có, giờ nhiều người chết do ung thư quá".
Gần 10 năm trở lại đây, người dân ở 3 thôn Trung Đức, Khai Tiến và Lam Giang của xã Võ Liệt vẫn sử dụng nước giếng khoan bị nhiễm phèn quá nặng. Nhiều hộ gia đình xây đến ba, bốn bể lọc bằng cát, đá và than nhưng nước lọc ra vẫn có màu vàng đục đặc quánh. Vì không có nước sạch nên người ta vẫn phải dùng. Đây được xem là nguồn nước "sạch" nhất mà hơn 500 hộ dân với gần một ngàn nhân khẩu của ba thôn (làng Hai Cây Đa) có được trong thời điểm hiện tại. Thế nhưng, nguồn nước này theo người dân là nguyên nhân dẫn đến căn bệnh ung thư và gây nên nhiều căn bệnh quái ác khi nó chưa hề được kiểm định độ an toàn và lượng khí độc có trong nước.
"Không biết nguồn nước này có "sạch" hay không nhưng vì không có nước sử dụng nên chúng tôi đành dùng nguồn nước này. Không dùng thì không biết lấy nước ở đâu để sinh hoạt", ông Nguyễn Hữu Thắng, Trưởng thôn Khai Tiến, búc xúc.
Đề cập đến chuyện nước nhiễm phèn, nhiễm "bẩn" gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm trên địa bàn, trong đó có bệnh ung thư, ông Phan Chính Tâm, Chủ tịch UBND xã Võ Liệt cho biết: "Về việc chết do ung thư ở 3 thôn trên đã diễn ra từ nhiều năm nay, chúng tôi cũng không biết là nguyên nhân do đâu. Xã cũng đã có báo cáo cho cơ quan cấp trên, họ cũng có vài lần về kiểm tra nhưng rồi lại thôi, cũng chẳng thấy nói gì. Tới đây thì cũng mong có các cơ quan các cấp khác quan tâm chứ xã không có khả năng kiểm tra mà ngân sách cũng không có".
Nguyên nhân dẫn đến nhiều người dân ở làng Hai Cây Đa mắc bệnh ung thư có phải do nguồn nước hay không vẫn còn là bài toán khó chưa có lời giải nhưng việc kiểm tra chất lượng nguồn nước, mong có nước sạch để dùng là niềm mong mỏi lớn nhất của hàng trăm hộ dân đang sống tại "làng ung thư" này. Càng sớm càng tốt
