Lại có sự nhầm lẫn khi đọc “Truyện Kiều”

Ở bài viết "Hậu nhân làm méo mó Truyện Kiều?" (đăng chuyên đề VNCA số 269 ngày 24-12-2015), tác giả Nguyễn Văn Toàn viết: "Và dù trong đêm tân hôn, Thúy Kiều có xin đổi duyên "cầm sắt" (vợ chồng) với Kim Trọng thành duyên "cầm kỳ" (tri kỷ) thì cũng không ai có thể khẳng định cái duyên "cầm kỳ" ấy lại chiếm vị thế độc tôn mãi mãi trong cuộc sống vợ chồng giữa hai con người trần gian xác thịt".
  • Hậu nhân làm méo mó "Truyện Kiều"?

Phải khẳng định rằng: Trong đêm tân hôn của Kiều và Kim Trọng, không có lời nói nào của Kiều là đổi duyên "cầm sắt" ra duyên "cầm kỳ". Xin tác giả Nguyễn Văn Toàn xem lại “Truyện Kiều” đoạn từ câu 3131 trở đi (đoạn này nói về đám cưới Kim - Kiều, nói về đêm tân hôn) thì sẽ rõ. Tác giả đã có sự nhầm lẫn về thời điểm mà nàng Kiều nói câu đó.

Sau những năm lưu lạc, khi gặp mặt người thân, nàng Kiều có ý định tiếp tục đi tu nhưng nghe lời cha (Vương Ông) nàng lại về sum họp với mọi người ở chỗ Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 quan của Kim Trọng. Trong buổi gặp mặt này có 5 lần đối đáp giữa 3 người: Thúy Vân, Thúy Kiều và Kim Trọng. Mở đầu là Thúy Vân, nàng nói đến "cơ trời" đã "tác hợp" Kim Trọng và Thúy Kiều nhưng rồi "gặp cơn bình địa ba đào" nên duyên chị buộc vào cho em. Thúy Vân chủ động nêu ra giải pháp: tổ chức lễ cưới cho Kim Trọng và Thúy Kiều ("Quả mai ba bảy đường vừa/ Đào non sớm liệu xe tơ kịp thì"- câu 3075-3076).

Bài in trên Chuyên đề VNCA số 269, phát hành ngày 24-12-2015.
Bài in trên Chuyên đề VNCA số 269, phát hành ngày 24-12-2015.

Nghe Vân nói thế, Kiều "... vội gạt đi/ Sự muôn năm cũ kể chi bây giờ" (câu 3077-3078), nàng càng thấy hổ thẹn cho cuộc đời lưu lạc của mình. Kim Trọng lên tiếng, nhắc lại lời thề thốt xưa và khẳng định "Dẫu rằng vật đổi sao dời/ Tử sinh phải giữ lấy lời tử sinh" (câu 3087-3088). Kiều lên tiếng lần thứ hai, nàng nói rõ chữ Trinh trong đạo vợ chồng quan trọng thế nào mà nàng thì lưu lạc "gió táp mưa sa", không thể đem cuộc đời bụi bặm ("trần cấu") để làm vợ hiền của chàng được, xin "Đem tình cầm sắt, đổi ra cầm cờ" (câu 3110); Lưu ý: câu nói của nàng Kiều với Kim Trọng trong buổi gặp mặt chứ không phải trong đêm tân hôn như tác giả Nguyễn Văn Toàn đã viết. Kim Trọng nêu cao việc làm của Kiều "...lấy hiếu làm trinh/ Bụi nào cho đục được mình ấy vay" (câu 3119-3120). Cha mẹ Kiều cũng đồng ý như Kim Trọng ("Hai thân thì cũng quyết theo một bài" (câu 3128).

Kiều đành "Hết lời khôn lẽ chối lời/ Cúi đầu nàng những vắn dài thở than" (câu 3129-3130). Sau đó, đám cưới Kim - Kiều được tổ chức ("Hoa soi ngọn đuốc, hồng cheo bức là/ Cùng nhau giao bái một nhà/ Lễ đà đủ lễ, đôi đà xứng đôi/ Động phòng dìu dặt chén mồi/ Bâng khuâng duyên mới, ngậm ngùi tình xưa" (câu 3133-3136). Trong đêm tân hôn, Kiều nói thực lòng với chồng: "Nghĩ chàng nghĩa cũ tình ghi/ Chiều lòng gọi có xướng tùy mảy may" (câu 3147-3148). Nói đến quan hệ vợ chồng là nói đến quan hệ tình dục, là nói đến đường con cái. Nàng Kiều không muốn chuyện đó xảy ra, nàng bảo chồng: "Cửa nhà dù tính về sau/ Thì đà em đó lọ cầu chị đây" (3159-3160). Ý của Kim Trọng thế nào? Chàng bảo:

Bấy lâu đáy bể mò kim
Là nhiều vàng đá phải tìm trăng hoa
Ai ngờ lại họp một nhà
Lọ là chăn gối mới ra sắt cầm

(câu 3175-3178)

Thế là rõ: Chẳng cần chuyện "chăn gối" mới ra vợ chồng! Hai người cùng một ý, cùng tôn trọng tình yêu trong sáng, tình yêu không nhuốm màu nhục dục. Họ vẫn là vợ chồng. Trong tình vợ chồng có cả tình bạn (chứ không phải đổi chuyện vợ chồng thành tình bạn!). Ta xem Nguyễn Du nói về họ: "Hai tình vẻn vẻ hòa hai/ Chẳng trong chăn gối cũng ngoài cầm thơ/ Khi chén rượu, khi cuộc cờ/ Khi xem hoa nở, khi chờ trăng lên" (câu 3221-3224).

Điều nhầm lẫn thứ hai của tác giả Nguyễn Văn Toàn là "Với Thúy Kiều, lúc yêu Kim Trọng nàng đã dám trèo tường sang để gặp người yêu...". Lại phải khẳng định: Trong “Truyện Kiều” không có chi tiết này. Người trèo tường là Kim Trọng chứ không phải nàng Kiều (Kim Trọng nói: "Bấy lâu mới được một ngày/ Dừng chân gạn chút niềm tây gọi là” và chàng "vội về thêm lấy của nhà/ Xuyến vàng đôi chiếc, khăn là một vuông/ Thang mấy rón bước ngọn tường").

Có lẽ tác giả Nguyễn Văn Toàn nghĩ đến việc cha mẹ Kiều về mừng mừng sinh nhật bên ngoại nên Kiều tìm gặp Kim Trọng. Nguyễn Du viết sự việc này như sau: "Thì trân thức thức sẵn bày/ Gót sen thoăn thoắt dạo ngay mé tường/ Cách hoa sẽ dặng tiếng vàng/ Dưới hoa đã thấy có chàng đứng trông" và (sau khi nghe Kim Trọng thở than về nỗi nhớ nhung).

Nàng rừng: - gió bắt mưa cầm
Đã cam tệ với tri âm bấy chầy
Vắng nhà được buổi hôm nay
Lấy lòng gọi chút ra đây tạ lòng

(câu 385-388).

Nàng đã sang nhà Kim Trọng bằng cách:

Lần theo núi giả đi vòng
Cách tường dường có nẻo thông mới rào

(câu 389-390).

(Lưu ý: Con đường mà nàng Kiều sang gặp Kim Trọng được nhắc lại ở câu 2751-2752 "Cuối tường gai góc mọc đầy/ Đi về này những lối này năm xưa" khi Kim Trọng về hộ tang chú, trở lại thì thấy...). Nhân đây xin nói thêm: cả Truyện  Kiều, chỉ có một lần nàng Kiều phải trèo tường nhưng không phải gặp Kim Trọng mà là bỏ trốn khỏi nhà Hoạn Thư ("Cất mình qua ngọn tường hoa/ Lần đường theo bóng trăng tà về tây"- câu 2027-2028).

Bài "Hậu nhân làm méo mó Truyện Kiều?", tác giả Nguyễn Văn Toàn có nhiều ý kiến thú vị, nhận được sự đồng tình cao của người đọc. Nhưng buồn biết bao khi tác giả lại vô tình đứng trong hàng ngũ những "Hậu nhân làm méo mó Truyện Kiều" khi mắc hai sự nhầm lẫn vừa nêu ở trên. Thật đáng tiếc! Đáng tiếc!.

30-12-2015

Nguyễn Duy Hiển

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.