(Đọc "Đông trùng hạ thảo", tiểu thuyết của Mai Tiến Nghị, NXB Phụ nữ, 2021)

Lạc vào cõi người…

Tiểu thuyết "Đông trùng hạ thảo" được nhà văn Mai Tiến Nghị viết trong vòng bảy tháng (5-12/2017). Trong khi tìm nhà xuất bản để in tác phẩm, ông trích xuất một trường đoạn viết thành truyện ngắn "Thi tuyển giáo viên" (đăng trên báo Văn nghệ số 3095/2019). Giáo sư Nguyễn Lân Dũng sau khi đọc truyện ngắn này đã nhận xét: "Truyện ngắn "Thi tuyển giáo viên" của tác giả Mai Tiến Nghị đăng trên báo Văn nghệ số 3095 đã làm tôi mất ngủ. (...). Không hiểu tác giả có biết loại đông trùng hạ thảo đang được sản xuất và đang bán rất đắt ở nước ta chỉ là Nhộng trùng thảo (Cordyceps  millitaris) hiện được bán rất rẻ ở Trung Quốc. Nó làm gì có chuyện đông là sâu, hạ là nấm như loài Đông trùng hạ thảo thật (Cordyceps sinensis)" (Giaoduc.net.vn, 27/6/2019).

  • Tập sách mỏng tưởng chừng như rất nhẹ

Nhan đề gợi cảm hứng đọc

Có chân trong Ban giám khảo Cuộc thi tiểu thuyết lần thứ 5 (2015-2019) của Hội Nhà văn Việt Nam, khi đọc bản thảo "Đông trùng hạ thảo", tôi và không chỉ các thành viên trong nhóm, rộng hơn đều đánh giá tiểu thuyết của Mai Tiến Nghị xứng đáng vào Chung khảo. Riêng tôi dự đoán "nó" sẽ được giải cao - kết quả là giải Tư (đành lòng vậy cầm lòng vậy, vì sự công bằng cũng chỉ là tương đối).

Nhan đề tiểu thuyết "Đông trùng hạ thảo" rất gợi hứng người đọc ngày nay. Trước hết nó nói về sự/con biến hình trong tự nhiên, từ động vật sang thực vật như loài Cordyceps sinensis. Mượn hình ảnh của quy trình này trong tự nhiên, nhà tiểu thuyết đã đặc tả một chuỗi những tác nhân Ok9 cab trò chơi casino phổ biến khiến con người tha hóa, biến thái, biến hình.

untitled-4.jpg -0
Tiểu thuyết của nhà văn Mai Tiến Nghị.

Trong quá trình đặc biệt này dưới áp lực của kinh thế thị trường, Ok9 cab trò chơi casino phổ biến người được chia thành các "ô": có loại biến thái (thoái hóa) đến tận cùng với phương châm sống "lợi ích là vĩnh viễn" (như Chủ tịch tỉnh Đỗ Sung, như "chân dài" Phương Loan); hoàn lương (sa sút đạo đức nhưng còn ít nhiều liêm sỉ nên cố gắng hoàn lương, như vợ chồng Giám đốc sở Hoàng Chuẩn); sống thanh bần lạc đạo để giữ thiên lương (như vợ chồng thầy giáo Trần Lương, vợ chồng nhà báo Văn Thành),...

Tất nhiên Ok9 cab trò chơi casino phổ biến người thời nào cũng phức tạp, chồng chéo mâu thuẫn, nhiều giai tầng người đan cài, hoạt động sôi nổi đến mức náo động (đôi khi náo loạn), theo quy luật tương hỗ (vạn vật hấp dẫn). Những chuyện xảy ra ở một tỉnh lẻ, xa thủ đô, nhưng khúc xạ bộ mặt chung của thời đại quyền lực và kim tiền lên ngôi đầy sức cám dỗ chết người.

Theo cách viết của nhà tiểu thuyết thì Ok9 cab trò chơi casino phổ biến đầy những thăng trầm, các giá trị bị đảo lộn, niềm tin bị lung lay. Nhưng nguyên nhân từ đâu? Nếu đơn giản chúng ta quy về đồng tiền, lợi ích vật chất đã làm con người nghiêng ngả, đôi khi như điên loạn trong mê cung, mê lộ. Nhưng bình tĩnh nhìn sâu vào cốt lõi của những vấn nạn Ok9 cab trò chơi casino phổ biến thì đó là sự đứt gãy xuống cấp của văn hóa nặng về vật chất, Ok986 vip game hot nhất và Ok986 tải ứng dụng nặng về thành tích. Đó mới là chân tủy của tiểu thuyết Đông trùng hạ thảo khi bằng hình tượng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói về cái "chân" và cái "giả" trong OK9giaitri đăng nhập Ok9 cab trò chơi casino phổ biến hiện nay.

Một nửa Ok986 vip Thiên đường trò chơi là đàn bà

Nói đến tiểu thuyết là nói đến nhân vật. Muốn có "một câu chuyện bịa y như thật "(theo cách duy danh định nghĩa về tiểu thuyết - thể loại vốn được xem là "máy cái" của văn học), muốn dẫn dụ người đọc phải có nhân vật để găm vào trí nhớ của họ. "Đông trùng hạ thảo" có cốt truyện hay, tình tiết và chi tiết "bắt mắt". Đã đành. Tôi hình dung, khi viết tác giả dồn sức cho trận đánh quyết định là các nhân vật.

Đặc điểm của các nhân vật tiểu thuyết "Đông trùng hạ thảo" là "một nửa Ok986 vip Thiên đường trò chơi là đàn bà". Nghĩa là, trong sơ đồ các nhân vật chính, tác giả sắp đặt, chuẩn bị một thứ "keo" để dính "hai nửa" của thế giới với nhau bằng những quan hệ đa chiều và phức tạp, vừa có tính Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, đạo đức vừa có tính tự nhiên, bản năng gốc. Ok986 vip Thiên đường trò chơi và đàn bà trong "Đông trùng hạ thảo" nếu có mối dây liên hệ vô hình hay hữu hình, thường bắt đầu từ bản năng gốc.

Chẳng hạn, ông Chủ tịch tỉnh Đỗ Sung lần đầu gặp Thu Vân vợ Hoàng Chuẩn, thuộc cấp của mình trên bãi biển đã bị "sét đánh". Tâm hồn nào đã biết nông sâu, nhưng thân thể (tòa thiên nhiên) thì trực quan sinh động vì Thu Vân là một phụ nữ, một đàn bà đang độ nảy nở nhan sắc. Vì thế mà ông Chủ tịch tỉnh đã phải sau cơn choáng váng bản năng "khom người chạy ào xuống nước".

Thu Vân có chồng Hoàng Chuẩn nào có kém cạnh ai nhưng khi tiếp xúc với Đỗ Sung cũng bị choáng vì ông ấy "chả kém gì" dù hai người Ok986 vip Thiên đường trò chơi này cách nhau cả chục tuổi. Khi Thu Vân "dính" Đỗ Sung thì trước hết cũng nhằm để thỏa mãn thể xác theo cảm giác mới lạ, ngoài luồng (có tính đực/cái). Sau này khi nghi ngờ vợ có quan hệ ngoài luồng, Hoàng Chuẩn đã bập vào Phương Loan, cô gái mới về cơ quan, thuộc loại "chân dài" và tính tình phóng túng, hoang đàng.

Sau khi Thu Vân bị tai nạn ôtô, bị cưa một bàn chân, trở nên không còn hấp dẫn như trước nữa thì Đỗ Sung lại chuyển hướng, "dính" với Phương Loan và có một con trai với cô ta. Thu Vân khi chưa bị lộ và chưa bị tai nạn đã nhiều lần tiếp xúc với bạn học phổ thông Trần Lương (nay là Hiệu trưởng trường phổ thông), cô chủ động gợi tình nhưng bạn học thì không phải không muốn nhưng ý tứ giữ gìn để xem đây là tình cảm anh em trong sáng bền lâu. Trần Lương, theo cách nói của giới trẻ bây giờ, là "động vật quý hiếm".

Nhưng nếu tác giả đi sâu quá vào "bản thể", "bản năng gốc" của nhân vật mà lơ là tính Ok9 cab trò chơi casino phổ biến - đạo đức của nó thì hệ quả sẽ là một tác phẩm giàu "sex" (best-seller, bán chạy). Rất may, tác giả đã điều chỉnh, điều hòa được hai mặt Ok9 cab trò chơi casino phổ biến - tự nhiên của các nhân vật. Nếu không như thế thì tiểu thuyết chỉ còn lại chằn chặn những "mê cung tình ái". Ở đây, tôi nhận thấy, Mai Tiến Nghị say mà tỉnh, tỉnh mà say khi viết.

Người kể chuyện xứ Sơn Nam

Có người trong làng văn tự xưng là "Người kể chuyện xứ Kinh Bắc", kể ra cũng vui mặc dù chẳng ai công nhận cái danh xưng kia là có "chuẩn không cần chỉnh" hay không. Mai Tiến Nghị, như tôi biết, khiêm tốn hơn nhiều vì ông không "xưng" gì cả, trước ai cả. Nhưng tôi cứ nghĩ, ở xứ Sơn Nam, có một người kể chuyện rất có duyên là Mai Tiến Nghị. Con người nhà văn Mai Tiến Nghị thuần phác, khiêm cung, cầu thị. Tháng 10- 2018, tôi có đi dự Trại viết của Tạp chí Văn nghệ quân đội ở Tuyên Quang, sống gần ông nhà văn này mới cảm thấy hết câu "văn là người". Ngay cái email của ông cũng đầy chất dân dã: [email protected]. Ông hay cười tếu táo, hóm hỉnh. Hút thuốc lá nhiều. Hăng say gõ máy.

Văn Mai Tiến Nghị trong "Đông trùng hạ thảo" có biệt sắc? Có thể nói ngắn gọn, đó là lối/cách kể chuyện giản dị, nương theo trình tự thời gian nên người đọc dễ dàng theo dõi câu chuyện. Tiểu thuyết được cấu trúc theo hai phần, gồm 16 chương (theo tỷ lệ 11/5). Phải công bằng khi nói rằng, phần một tác giả kể rành rẽ, hấp dẫn hơn phần hai. Có thể vì hết phần một, các nhân vật đã bộc lộ hết "chân tướng", các tình huống đã qua cao trào đỉnh điểm, các xung đột đã được đẩy lên tận cùng và cách tháo gỡ những "quả bom nổ chậm" đã có kết quả, hiệu lực thực tế.

Sáng tác trong bối cảnh văn hóa đọc đang cạnh tranh với văn hóa nghe nhìn nên tác giả có ý thức cải tiến lối viết, điều chỉnh câu văn cho phù hợp với khẩu vị của người đọc. Thời đại tốc độ và thông tin nên văn của Mai Tiến Nghị trong "Đông trùng hạ thảo" có tính "gia tốc thời đại", hiển thị qua tính "nhịp điệu" (rythme) nhanh, mạnh. Câu văn trong Đông trùng hạ thảo thường ngắn (rõ nhất trong những tình huống "một nửa Ok986 vip Thiên đường trò chơi là đàn bà", khi "con" và "người" giao tranh trong các "pha" giữa Đỗ Sung và Thu Vân; Hoàng Chuẩn và Phương Loan, Đỗ Sung và Phương Loan...).

Tôi đặc biệt chú ý đến không gian biển được miêu tả ở đoạn đầu chương 1 và đoạn kết tiểu thuyết. Vì sao là biển? Đó là thiên nhiên hùng vĩ, con người trước nó là vô cùng bé nhỏ. Một ẩn dụ Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 chăng? Rất có thể khi tác giả đặt cái hữu hạn kiếp người trước cái vô hạn của tự nhiên. Phải chăng con người đừng có ngạo nghễ, kiêu căng trước tự nhiên, đó là cái cảm giác thực của vợ chồng Hoàng Chuẩn sau những ngày phong ba bão táp, nay: "Trước mặt họ là biển lớn mênh mông".

Chỉ có những người nào sống chân thành, trung thực với chính mình và người khác như Kim Duyên, con gái của thầy giáo Trần Lương thì mới có được sự vô tư trong sáng, nhẹ nhõm, an nhiên trong tâm hồn: "Tiếng Kim Duyên cười lảnh lót vang xa như những nốt nhạc véo von trên nền giọng bè trầm của biển". Sống, làm người tốt như cha con Trần Lương - Kim Duyên thời nay khó lắm thay.

Hà Nội, 9-2021

  • Lạc vào cõi người… ảnh 2 Những tấm lòng luôn hướng về Tổ quốc
  • Lạc vào cõi người… ảnh 3 “Lập trình”… thơ?
Bùi Việt Thắng

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.