Khung cửi dệt nên văn hóa!

Từ quần áo là vỏ cây, da động vật chuyển sang vải vóc là một bước tiến bộ mang tính bước ngoặt của văn minh nhân loại. Ngoài chức năng bảo vệ cơ thể, quần áo mang chức năng thẩm mỹ. Người Việt có tục ngữ sâu sắc: “Quen sợ dạ, lạ sợ áo quần”. Không chỉ là hình thức bên ngoài, quần áo còn nói bao điều bên trong, về địa vị, thói quen, sở thích, tâm tính…

  • Hiến tế - nhìn từ hôm nay!

Cho đến nay, loài người vẫn là động vật duy nhất có tập quán che phủ bản thân bằng vải vóc. Theo nhiều nghiên cứu, vải vóc có từ năm 2500 trước Công nguyên, đầu tiên ở Trung Quốc rồi lan rộng ra toàn thế giới vào năm 1000 trước Công nguyên. Vào thời Ai Cập cổ đại, vải lanh được coi là một trong những loại vải quý giá nhất, làm quần áo, khăn mền, vải bọc, thậm chí là băng bó Ok986.vip bảo mật SSL.

image001.jpg -0
Tranh Ngưu Lang - Chức Nữ thời Nguyễn thế kỷ XVIII.

Người Trung Quốc phát minh ra kỹ thuật dệt lụa được coi là một trong những loại vải đẹp nhất và đắt nhất thế giới, được sử dụng để làm quần áo, trang phục hoàng gia, đồ nội thất, có thời còn là đơn vị tiền tệ. Người Ấn Độ phát minh ra kỹ thuật dệt bông rất sớm để tạo ra thứ vải bông Ấn Độ nổi tiếng với độ mềm mại, thoáng khí, được sử dụng để làm quần áo, khăn mền, vải bọc, đồ chơi...

Vào thế kỷ 12, nghề dệt vải lanh bắt đầu phát triển ở Bỉ. Đến thế kỷ 13, nghề dệt vải len bắt đầu phát triển ở Anh. Cách mạng Công nghiệp thế kỷ 18, 19 thay đổi hoàn toàn cách sản xuất vải. Máy móc và quy trình sản xuất công nghiệp làm cho việc sản xuất vải rất nhanh chóng. Vào năm 1733, John Kay phát minh ra máy kéo sợi, năng suất tăng lên 8 lần. Năm 1764, James Hargreaves phát minh máy kéo sợi đời mới (Water Frame), năng suất tăng lên 120 lần. Vào năm 1785, máy dệt khung cửi vận hành bằng sức nước thay thế dệt thủ công...

Vì Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP dệt gắn liền với OK9giaitri đăng nhập con người nên hình tượng cái khung cửi có ở mọi nền văn hóa, có ở nhiều câu chuyện hay, thú vị, sâu đậm nhất trong văn học. Cả thế giới biết câu chuyện “Bộ quần áo mới của Hoàng đế” của H.C.Andersen (1805-1875) người Đan Mạch. Kể rằng vị Hoàng đế nọ rất thích mặc quần áo đẹp chưng diện. Có hai tên lừa đảo xưng thợ dệt nói biết dệt một thứ vải rất đẹp và quý giá chưa bao giờ có, nhưng với kẻ ngu xuẩn, vải sẽ trở nên vô hình.

Hoàng đế cho chúng rất nhiều tiền và cung cấp tơ lụa, khung dệt… Nhiều quan cận thần rồi cả Hoàng đế đến kiểm tra, vì không muốn mình bị coi là “ngu xuẩn” nên ai cũng khen vải dệt “vô cùng đẹp”. Đến khi Hoàng đế “mặc” ra phố, tất cả đều không muốn mình “ngu xuẩn” nên đồng thanh “Hoàng đế vạn tuế” và tấm tắc khen “bộ quần áo mới”…

Nhưng một đứa trẻ lên ba cười như nắc nẻ rồi hô toáng lên: “Hoàng đế cởi truồng!”. Thế là cả vương quốc ấy có mỗi một người nhìn ra sự thật... Một tiếng cười vui mà sâu cay, cười vào cả một Ok9 cab trò chơi casino phổ biến dốt nát, mê muội, ảo giác, giả dối, lừa nhau, lừa cả mình… Lấy điểm tựa là cái khung cửi rồi dệt bằng ngôn từ tiếng cười tạo ra tấm vải câu chuyện hài hước lóng lánh màu sắc ý nghĩa mỉa mai. Cười vui mà thấm thía đau cho con người…

Người Nhật quý vải vóc cũng như quý chim hạc đến mức trong hệ thống truyền thuyết có motip chim hạc dệt vải. Xin dẫn truyện "Chim hạc báo ân", kể chàng Kinzo đem hết số tiền đã có chuộc chim hạc đang bị người khác bắt giữ, rồi thả chim đi. Ngày nọ, một cô gái xinh đẹp tìm đến xin làm vợ Kinzo. Vợ anh có tài dệt vải. Một hôm vợ nói sẽ dệt tấm vải đẹp nhất tặng chồng, nhưng trong lúc dệt chồng không được gặp. Thế là ngày ngày đêm đêm chỉ có âm thanh của khung cửi vang lên.

Tò mò, Kinzo nhìn vào phòng dệt, thấy con chim hạc nhổ từng chiếc lông trên thân mình dệt thành tấm vải vô cùng đẹp đẽ, tráng lệ… Thì ra người vợ chính là chim hạc anh đã cứu. Câu chuyện cho thấy một quan niệm nhân văn cao cả quý trọng con người hơn mọi tiền bạc; tình nghĩa vợ chồng thiêng liêng vô ngần, vì nhau mà sẵn sàng đem thân thể, thịt da mình để “sưởi ấm” cho nhau.

Truyền thuyết “Ngưu Lang - Chức Nữ” soi sáng cả bầu trời văn hóa phương Đông, chiếu đến vùng nào, chịu khúc xạ của tập quán, tính cách mà nhân vật ánh lên những ý nghĩa khác nhau. “Phiên bản” Việt Nam kể Ngưu Lang Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 chăn trâu, Chức Nữ Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 dệt vải. Yêu nhau nên cả hai bê trễ Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP, Ngọc Hoàng bèn phạt họ, bắt người đầu sông, kẻ cuối sông...

Truyện cổ tích “Tấm Cám” rõ bản sắc Việt hơn, có chi tiết kể lần tái sinh thứ hai, Tấm hóa thành cây xoan đào rất đẹp đến mức nhà vua thường mắc võng nằm nghỉ trưa. Mẹ con Cám bèn chặt cây làm khung cửi. Mỗi khi Cám ngồi vào dệt vải, khung cửi lại kêu: “Kẽo cà kẽo kẹt, lấy tranh chồng chị, chị khoét mắt ra…”. Điều này nói lên mấy ý: trước đây dân ta thường làm khung cửi bằng gỗ xoan đào (khác Ấn Độ, qua các câu chuyện cổ, khung cửi thường được làm bằng gỗ cây dương liễu hoặc mạch sồi). Dệt vải rất phổ biến ở cả nơi cao môn sang trọng (triều đình) và thường dân.

Những câu ca dao làm rõ hơn điều này: “Ai về Hoằng Hóa mà coi/ Chợ Quăng một tháng ba mươi phiên chiều/ Trai mỹ miều bút nghiên đèn sách/ Gái thanh tân chợ búa cửi canh/ Trai thì nhất bảng đề danh/ Gái thời dệt cửi vừa lanh vừa tài”. Cô gái trong câu sau đang ở độ “cập kê”, đã có “ong bay bướm lượn”: “Thẹn thùng đường cửi đi về/ Chân ngừng bàn đạp, tay e thoi chuyền”. Mẫu vợ chồng hạnh phúc ngày xưa là: “Em thời canh cửi trong nhà/ Nuôi anh đi học đăng khoa bảng vàng/ Trước là vinh hiển tổ đường/ Bõ công đèn sách, lưu phương đời đời”...

image003.jpg -1
Nghề thêu, dệt Ấn Độ.

Tả cảnh dệt cửi cụ thể, sinh động, chắc không ai vượt qua thiên tài Hồ Xuân Hương: “Thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau/ Con còm ấp máy suốt đêm thâu/ Hai chân đạp xuống năng năng nhắc/ Một suốt đâm ngang thích thích mau/ Rộng hẹp nhỏ to vừa vặn cả/ Ngắn dài khuôn khổ vẫn như nhau/ Cô nào muốn tốt ngâm cho kỹ/ Chờ đến ba thu mới dãi màu” (Dệt cửi đêm).

Xin giới thiệu tác phẩm dân gian "Bần nữ thán", ra đời khoảng thế kỷ XVIII, thời Nguyễn. Dài 216 câu theo thể song thất lục bát đi theo dòng tự tình tâm trạng, đúng như tên gọi, là lời ta thán của người con gái trách số phận vì nghèo túng, thiệt thòi không lấy được người chồng sang trọng như ý. Từng được dùng làm sách giáo khoa, được dịch sang tiếng Pháp (dịch giả Phạm Xuân Độ) in ở nhà xuất bản Alexandre de Rhodes (Đắc Lộ thư xã) năm 1945.

Lời thơ khá hiện đại, trong sáng: “Ở ăn nề nếp sau xưa/ Dám sai phận gái mà thưa phép nhà/ Việc canh cửi, tay đưa chân dận/ Đường dệt thêu bướm lượn óng đôi/ So xem quốc sắc, nữ tài/ Đã trong gia huấn, lại ngoài nam phong”. Đến đầu thế kỷ XX, “chân quê” trong thơ Nguyễn Bính vẫn là “cảnh cũ người xưa”: “Em là con gái trong khung cửi/ Dệt lụa quanh năm với mẹ già” (Mưa xuân)…

Là dụng cụ dệt vải, khung cửi cổ truyền hình hộp chữ nhật với 4 cột trụ cùng các thanh gỗ ngang dọc tạo thành khung đóng vai trò giữ sợi mắc (sợi dọc) thật căng để luồn sợi mành (sợi ngang). Ngoài ra còn trục (thanh gỗ tròn ngang để cuốn vải); phưm (hình chữ nhật để chia đều các sợi vải dọc và dập chặt các sợi vải ngang); go (hai lá go được làm bằng hai thanh tre nhỏ). Bàn đạp (hai thanh gỗ để đạp chân); thanh ngáng sợi (thanh gỗ to để ngang giữa 2 làn sợi dọc để đưa thoi). Khung cửi làm bằng gỗ tốt, không nứt nẻ, nhẹ, chắc, bền.

Hầu hết các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ở nước ta đều có nghề dệt vải nhưng hôm nay, qua con đường Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá, có tiếng vang với thế giới thì nghề dệt thổ cẩm của người Pà Thẻn (Hà Giang) được chú ý. Trên thực tế, các dự án bảo tồn nghề dệt này đang được triển khai góp phần tạo ra sản phẩm Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá hấp dẫn. Du khách ưa chuộng mảnh thổ cẩm được dệt từ những sợi tơ mỏng, chế tác từ cây cỏ tự nhiên. Từ dệt vải, thêu hoa, ghép vải… rồi kết thành bộ trang phục truyền thống, đồng bào mất cả năm trời.

Nước ta có nhiều làng nghề dệt nổi tiếng với “The La, lĩnh Bưởi, chồi Phùng/ Lụa vân Vạn Phúc, nhiễu vùng Mỗ Bôn” (ca dao). Có lịch sử truyền thống khoảng 1.200 năm, làng Vạn Phúc thờ vị tổ nghề - bà Ả Lã Đê Nương, cháu vua Hùng thứ 16. Hàng năm Giỗ Tổ nghề vào ngày 25 tháng Chạp âm lịch. Lụa vân Vạn Phúc được khách nước ngoài rất ưa chuộng, có đặc điểm hoa văn nổi vân trên mặt lụa mượt, được làm từ tơ tằm tự nhiên, rất đẹp khi ra nắng, ấm vào mùa đông, mát vào mùa hè. Có một lý do khung dệt máy nhưng vẫn sử dụng con thoi truyền thống nên sản xuất nhanh mà chất lượng đảm bảo tốt. Xin mời bạn đến tham quan và mua thử vuông lụa vân!

Nguyễn Thanh Tú

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.