Khi người đẹp đi vào thi ca

Từ xưa đến nay, hoa hồng vốn được coi là biểu tượng của tình yêu. Tuyển thơ tình mới nhất của tôi được Nhà xuất bản Phụ nữ ấn hành cuối năm 2015 có tựa đề “Hoa hồng không vỡ”. 
  • Nhà thơ, nhà báo Chu Minh Khôi: Cả một Hương Sơn rỗng lặng ở tâm mình
  • Nhà thơ Ngô Thế Oanh: ''Mưa đập mãi trên những cơn mất ngủ''
  • Nhà thơ Phạm Thị Ngọc Liên: Vẫn tin vào tình yêu

Tôi nghĩ rằng hoa hồng đồng nghĩa với tình yêu luôn thao thức trong trái tim mỗi người, vì thế trong tập thơ này có tới 9 bài thơ tôi viết về hoa hồng với các tứ thơ khác nhau. Từ “Hoa hồng không vỡ” đến “Hoa hồng không ngủ”; rồi “Hoa hồng không tắt” tới “Hoa hồng không nghe”. Từ “Đánh thức hoa hồng” đến “Hoa hồng không nói” rồi “Hoa hồng không tin” tới “Hoa hồng không sợ” và “Hoa hồng không khóc”.

Sau khi đọc tập thơ này, có độc giả nói với tôi: “Hình như anh viết 9 bài thơ về hoa hồng là để dành tặng cho 9 người phụ nữ khác nhau, vì mỗi bài thơ đều nói tới một vẻ đẹp khác nhau của những người đẹp đó. Vậy anh là người yêu khá nhiều?”. Tôi cười trả lời: “Bạn chỉ đoán đúng một phần thôi, vì trong 9 bài thơ đó có tới 4 bài tôi viết tặng riêng cho một người đẹp”.

Theo tôi, tình yêu lứa đôi luôn luôn là một chất men say đặc biệt cho sáng tạo thi ca, văn chương. Và trên đôi cánh của yêu thương say đắm ấy, các nhà thơ đều trở nên thi sĩ nhất với những câu thơ đang thao thức, nồng cháy trong con tim của họ. 

Tôi viết bài thơ “Hoa hồng không vỡ” cũng trong tâm trạng ấy khi mạch thơ đang có những rung động tinh tế về mặt cảm xúc (khi yêu và được yêu) để có những khắc họa ấn tượng về mặt thi ảnh với những câu thơ dưới đây:

Em thật đẹp! ngôn từ đành bất lực
Một dáng buồn siêu thoát tự thân bay
Em có phải cội nguồn xưa nước mắt
Những vệt sao cháy rụng suốt đêm gầy

Em là nắng cuối thu, chiều tóc hát
Giọt thu nào vàng ấm những môi say
Có thành phố lung linh trong giọt cát
Màu nắng em chập choạng xé mưa ngày

Em mọc dậy - vầng trăng đêm ngực thở
Gió phập phồng mây áo xõa tung ra
Biển trắng đập gối trăng lên cát vỡ
Sóng chập chờn môi ấm những bờ xa

Em hóa rượu, giọt mưa trong rượu chat
Rượu cất bằng men đắng những mùa yêu
Khi chợt tỉnh, một khoảng đời trống vắng
Dấu chân em gửi lại dưới cát chiều

Đêm trong vắt, anh thắp đêm để nhớ
Em quay lưng - kỷ niệm hoá sương mù
Tình yêu tắt như một chùm hoa vỡ
Cháy từ cành rơi xuống cõi âm u

Bài hát cũ còn lời gì để hát
Những câu thơ ngày ấy bỏ đi rồi
Giao hưởng xé điệu kèn trên giấy nát
Ngoảnh lại nhìn dĩ vãng sóng đêm tôi

Anh hóa đá, anh còn gì để tiếc
Em vứt rồi tất cả một trời xanh
Tất cả nước của một nguồn suối biếc
Chảy trong veo trên đá giấc mơ lành

Nhưng anh biết hoa hồng không thể vỡ
Trong tim anh, hoa không thể héo tàn
Dẫu tình yêu giống một chùm hoa vỡ
Em gửi về những mảnh vỡ chói chang

Đã có lúc tôi nghĩ rằng bài thơ nói trên là bài thơ tình hay nhất của đời thơ mình, nhưng có lẽ quyền lựa chọn, phán xét cuối cùng vẫn thuộc về những độc giả.

Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến.
Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến.

Trong cuộc đời thi sĩ của tôi, mỗi người đẹp đi qua đều để lại một câu chuyện tình thú vị. Tôi nâng niu những kỷ niệm về họ trong những bài thơ tình lặng lẽ ở phần sâu thẳm nhất của tâm hồn tôi. Họ là bến đỗ bình an trong ký ức đầy sóng gió của cuộc đời tôi. Họ là vầng trăng mê đắm đêm đêm sưởi ấm tôi bằng thứ ánh sáng mộng mỵ chỉ thấy được trong cõi liêu trai. Họ là sự cứu rỗi đã giúp tôi vượt thoát lên nỗi cô đơn ám ảnh trong chuỗi ngày buồn nản đã qua. Họ là một phần quan trọng của tài sản tinh thần trong thi ca tôi.

Hôm nay, ngọn gió heo may trong tiết thu se lạnh đã bắt đầu trở về trên cái “Cây cô đơn” cũ kỹ của tâm hồn tôi và trong nhịp trầm xuống của thi ca tôi - tôi mơ thấy:

Ta học cô đơn cách giãi bày
Tìm lời tâm sự với heo may
Học cây cách nhớ chim tu hú
Để vắng xa kia gió lấp đầy

 Cũng bởi lẽ ấy, trong những ngày tuyển thơ tình “Hoa hồng không vỡ” của tôi đến với độc giả yêu thơ, các bạn cho phép tôi được nhấm nháp một góc nhỏ của ly-rượu-tình mà cuộc đời đã dành cho một người thơ như tôi trong mấy chục năm qua. Và, hãy để cho những người-tình-xưa  của thi ca trở về trong vòng tay chia sẻ của những câu thơ lãng mạn, những chuyện tình về một thời say đắm trước khi họ phải lãng quên nhau.

Mấy năm gần đây, các độc giả yêu mến thơ tôi vẫn thường nhắn nhủ, đề nghị tôi tập hợp toàn bộ các bài thơ tình tôi đã viết trong hơn 40 năm qua để in thành một tuyển tập thơ tình. Họ cho rằng, trong các thể loại thi ca tồn tại từ xa xưa đến nay, thơ tình vẫn được số đông độc giả thơ tìm đến vì thơ tình là tiếng nói của con tim, là tiếng nói của cảm xúc trữ tình dễ lay động hồn người hơn cả. Họ cũng nhận định, cái “cõi yêu thương” ấy trong mỗi một con người thường cất tiếng nói đắm say, ngây ngất rồi sau lại mộng mỵ, thở than mong được chia sẻ.

 Và, họ muốn các thi nhân hãy rung động cùng họ trong các cung bậc cảm xúc của tình yêu để viết nên những câu thơ bất hủ. Cũng giống mọi người, tôi đã yêu, đã từng ngây ngất trong cô đơn, và buồn bã trong xa vắng, tan vỡ và tôi đã viết những bài thơ tình để ghi lại những cảm xúc của riêng mình về cái “cõi yêu thương” lãng mạn, say đắm ấy! Dưới đây là bài thơ tình “Mùa thu không trở lại” tôi viết trong những khoảnh khắc rung động khá đặc biệt “Sắp được yêu mà không hề được yêu” diễn ra hơi lạ kỳ cách đây hơn hai chục năm. Bài thơ nguyên văn như sau:

Cô bé ấy có một lần nói khẽ
Anh tin không, em sẽ ngủ một tuần
Anh đừng đến và đừng buồn anh nhé
Em ngủ rồi còn ai nữa mà mong

Em ngủ rồi, em có dậy nữa không
Mùa thu tiễn anh qua miền phố vắng
Mỏng manh quá lời yêu không đủ ấm
Những đam mê ngày ấy ngỡ xa rồi

Nỗi buồn chiều, ta uống với ta thôi
Em như rượu - em làm ta cháy mất
Giấc ngủ ấy ai tin là có thật
Em một mình đốt hết cả mùa thu

Ở bên kia thành phố có sương mù
Ai hát đấy: Ta buồn như cỏ dại
Dậy thôi em mùa thu không trở lại
Giấc mơ nào trên cỏ hãy còn xanh

 Bài thơ “Mùa thu không trở lại” của tôi là một câu chuyện có thật, tình cờ xảy ra trong một đêm thơ ở Nhà văn hóa Thanh niên Hà Nội trên phố Tăng Bạt Hổ cách đây hơn hai chục năm. Khi tôi vừa đọc một bài thơ tình, từ diễn đàn bước xuống, thì có một thiếu nữ trẻ tiến lại gần. Cô cầm trên tay cuốn thơ “Mưa lúc không giờ” của tôi do Nhà xuất bản Hội Nhà văn vừa ấn hành và xin tôi chữ ký.

“Em đã tìm gặp anh từ rất lâu, tìm cả trong những giấc ngủ và mộng mỵ, đến hôm nay mới gặp” - Cô nói những lời thảng thốt chỉ đủ cho tôi và cô nghe thấy. Cô gái lật bìa thơ, chỉ tấm ảnh tôi chụp trong đó và nói khẽ: “Em đã yêu nhà thơ này - anh có phải người đó không?”.

Tôi giật mình thú vị: “Đó là ảnh của anh, em có nằm mê không đấy?”. Cô gái kể cho tôi nghe chuyện, người bạn trai gần gũi với cô ở trường đại học đã mua tặng cô tập thơ Mưa lúc không giờ” của tôi ở một hiệu sách trên phố Tràng Tiền và bảo: “Đây là tập thơ mà anh thích nhất!”. “Em về đọc liền một đêm hết cuốn thơ và suốt đêm ấy, nằm mơ toàn thấy anh như một người tình!” - Cô quả quyết như vậy.

Tôi thấy choáng trước tâm sự này. Sau đêm thơ nói trên, khi mọi người ra về, tôi có ý định tiễn cô gái ấy về nhà. “Anh biết không, em sẽ ngủ một tuần liền, anh đến nhà em sẽ không gặp em đâu. Em sẽ chỉ gặp anh ở trong những giấc mơ của tuần lễ ấy thôi. Hãy đợi em ngủ hết một tuần rồi mới đến gặp, anh nhé !” - Cô gái thành thật nói.

Chúng tôi chia tay nhau, ngay tuần sau, bài thơ “Mùa thu không trở lại” tôi viết về cô gái ấy đăng trên Báo Tiền phong. Chắc là cô gái ấy đã được đọc bài thơ này, vì lúc tạm biệt nhau, tôi bảo: “Em cứ ngủ hết một tuần đi, anh không quấy rầy đâu, tuần sau nhớ ra sạp báo mua tờ Tiền phong, sẽ có bài thơ anh viết cho em để kỷ niệm đêm thơ này!”. Sau đó, chúng tôi không gặp nhau, cô gái ấy thoắt biến mất vào một đêm-liêu-trai nào đó mà tới hôm nay, tôi vẫn chưa tìm thấy hình bóng của nàng.

 Khi bài thơ “Mùa thu không trở lại” nói trên được in trên một số tờ báo và tôi đưa vào tập thơ thứ hai “Ngọn sóng thời gian” do Nhà xuất bản Thanh niên ấn hành năm 1998, tôi đã nhận được rất nhiều hồi âm từ phía độc giả. Không hiểu sao, nhiều độc giả trẻ thích bài thơ này của tôi.

Trong số gần 150 bài thơ của tôi đăng trên các trang web điện tử và trang web “Thi viện”, thì bài thơ “Mùa thu không trở lại” được nhiều người đọc nhất và thích nhất. Tôi cũng không hiểu vì nguyên nhân gì mà độc giả lại yêu thích bài thơ này, trong khi tôi chỉ coi đấy là một bài thơ tình nho nhỏ về mùa thu, vậy thôi!

Hôm nay, tôi công bố câu chuyện trên vì có một số bạn thơ bảo tôi: “Ông hồn nhiên và ông dễ bị các em “lừa” lắm đấy! Em ấy bảo em nó ngủ một tuần liền, ông cũng tin à!”. Lúc ấy thì tôi tin là nàng ngủ thật và cũng tin rằng nàng chỉ muốn gặp tôi trong giấc mơ của mình thôi, biết làm sao được, hỡi các nàng thơ của các thi sĩ luôn luôn là “Những nhà thất bại lão thành trong tình yêu”!?

Nguyễn Việt Chiến

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.