Huyền thoại đồi Bà Nà

Vừa bước chân tới khu di tích văn hóa trên đồi Bà Nài (phường Phú Hài, Phan Thiết-Bình Thuận), tôi đã bị cuốn hút bởi giai điệu dân ca Chăm buồn và dịu dàng. Lời bài hát "Ai kia đang ở phía xa" như gieo vào lòng người nỗi trống vắng mộng mị. Giọng hát của Chế Tuấn trầm ấm vang lên: "Chim về rừng chim chắp cánh bay. Chứ anh một mình mà anh nhớ thương em. Chứ em một mình mà em nhớ thương ai...".
  • OK9 đã banh phương án bảo tồn di tích văn hóa Chăm Pa vừa phát hiện tại Quảng Nam
  • Khởi công Dự án bảo tồn khu Di tích văn hóa Sa Huỳnh
  • Phát hiện di tích văn hóa Chăm Pa tại vùng ven biển huyện Phong Điền

Chuyện tình nàng Pô Sah Inư

Người dẫn tôi lên đồi là nhà thơ La Văn Tuân (HVN Bình Thuận). Chúng tôi dừng chân bên khu đền tháp Chăm ở độ cao chừng 80 mét. Tháp chính mang tên nàng công chúa Pô Sah Inư và hai tháp nhỏ. Nhà thơ nói đây là một trong những tháp Chăm còn giữ được khá nguyên bản với sắc gạch đỏ au.

Khu đền tháp thờ thần Silva đã từng bị tàn phá do chiến tranh và sự khắc nghiệt của mẹ thiên nhiên đã trải qua hơn 800 năm. Công chúa Pô Sah Inư gắn bó với dân Phú Hài này từ hàng trăm năm qua. Nàng xinh đẹp và dịu dàng nức tiếng khắp vùng. Pô Sah Inư được lãnh chúa trẻ vùng Chăm kế bên yêu say đắm. Trớ trêu thay chàng lại theo đạo Hồi, còn nàng theo dòng Bà la môn. Tình yêu của hai người đã vượt khỏi những ràng buộc khe khắt giữa hai dòng đạo. Bởi theo quy định hai người không được lấy nhau.

Tình yêu của chàng lãnh chúa đã phá bỏ luật lệ. Họ làm lễ thành hôn và sống hạnh phúc bên nhau. Dân hai vùng đạo đều vui mừng và chúc phúc cho họ. Nhưng rồi đột nhiên chàng lãnh chúa phải về Ấn Độ lãnh chỉ giáo từ bề trên. Hai người tạm xa nhau và hẹn ngày trở lại. Pô Sah Inư sống trong nỗi thắc thỏm lo âu. Người em trai lãnh chúa chớp cơ hội tìm cách chia rẽ tình yêu của hai người.

Nhà thơ La Văn Tuân (bên phải) với tác giả.
Nhà thơ La Văn Tuân (bên phải) với tác giả.

Thời gian đã trôi qua. Khi lãnh chúa trở về , Pô Sah Inư không được báo tin ra đón. Lãnh chúa đã bị người em trai xúc xiểm nói xấu chị dâu. Chàng đau khổ buôn bã rời bỏ tình yêu của Pô Sah Inư đi về phương Nam.  Ở xứ sở mới, chàng đã bị người đẹp khác chinh phục và tỏ lòng thương yêu. Đó là một cô gái Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Raglây.

Khi biết chuyện bị chia rẽ hạnh phúc Pô Sah Inư quyết chí đi tìm chồng để bày tỏ nỗi lòng. Nàng mong chàng quay lại với gia đình của mình. Nhưng tình yêu của chàng không còn nữa. Chàng đã thuộc về người khác. Pô Sah Inư đau khổ trở về quê hương. Nàng chỉ còn biết xóa tan nỗi đau khổ bằng cách tìm niềm vui ở Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP và lao động bên làng biển dưới dẫy núi Phú Hài. Pô Sah Inư đã dậy nghề thêu dệt thổ cẩm và cách trồng cấy lúa nước cho bà con quanh vùng. Nàng hướng dẫn cả nghề chài lưới và đánh bắt cá cho đồng bào Chăm thân thiết của mình. Hằng đêm nàng còn dạy ca múa cho con trẻ. Người dân quanh vùng đã coi Pô Sah Inư là thần tiên Apsara với những điệu múa uyển chuyển đầy bí ẩn.

Lúc này đến bên tôi nhà thơ La Văn Tuân đọc những câu thơ Chăm được ghi lại bên tháp rằng: "Nỗi nhớ lóe lên như tia chớp/ Thắp lên ngọn buồn cháy buốt đêm đen/ Khóe mắt em ngơ ngác màn sương lạnh/ Bước giang hồ nhỏ lệ bên thềm…". Nắng bừng trên đồi tháp. Cụm lá bàng xanh biếc trên cao. Ngắm bức tượng nàng Apsara bên tháp cổ, tôi bỗng nhớ đến những câu thơ của thi sĩ Inrasa người Chăm đã viết: "Tôi khẽ chạm vào em/ Tôi vỗ mạnh vào em/ Em vỡ tiếng nói/ Em cất tiếng hát/ Khi tôi đánh thức em/ Đường nét và hình khối, dáng đứng với điệu cười. Apsara. Ap sa ra" (Apsara). 

Người anh hùng đánh đồn Phú Hài

Đã từ lâu đồi Bà Nài làng Phú Hài là thắng cảnh đẹp bên bờ biển với chiều cao  hơn 100 mét. Một thời đồi còn được mang tên lầu ông Hoàng bởi trên đỉnh đồi có một biệt thự được OK9 đã banh trong khuôn viên rộng hơn 500 mét vuông. Đây là nhà nghỉ dưỡng của một công tước người Pháp vào năm 1910. Nhưng do chiến tranh tàn phá, ngôi nhà đã bị đổ nát chỉ còn nền móng (khá gần khu đền tháp Pô Sah Inư). Những đồn bốt của giặc Pháp đã được xây trên nền lầu ông Hoàng cũ.

Ở vị trí cao giặc Pháp có thể quan sát và khống chế đường biển và đường bộ vào thành phố Phan Thiết. Chúng đã tàn sát và khống chế đồng bào Chăm và ngăn chặn những cuộc kháng chiến của quân dân Bình Thuận. Khu vực quân sự cùng hệ thống lô cốt trên đồi được mang tên là "Đồn Phú Hài". Đây là hệ thống quân sự giặc Pháp kiên cố mà quân và dân ta có kế hoạch cần phải chiếm lĩnh từ lâu.

Thời cơ đã đến vào tháng 6 năm 1947. Nhiệm vụ đánh đồn Phú Hài được trao cho Đại đội trưởng Nguyễn Minh Châu (Bí danh Năm Ngà) chỉ huy tác chiến. Đây được coi là sự kiện đầu tiên của quân và dân miền Nam đánh trực tiếp chiếm lĩnh đồn giặc Pháp. Trận đánh có ý nghĩa khởi đầu cho việc làm thay đổi tình hình quân sự của tỉnh Bình Thuận.

Trước đó Đại đội trưởng Nguyễn Minh Châu đã trinh sát cùng đồng đội để tìm ra quy luật hoạt động giữa đồn Phú Hải với đồn chỉ huy của Pháp nằm cách đó chừng 6 cây số. Sau mấy ngày đêm trinh sát, đại đội trưởng Nguyễn Minh Châu đã nảy ra một cách đánh thật táo bạo. Anh đã dùng chính những hàng binh Pháp tham gia tấn công đồn Phú Hài.

Đại đội trưởng đã cho các chiến sĩ bao vây và tiếp cận từ dưới chân đồi Phú Hài. Anh đã cùng với nhóm chiến sĩ tiến hành đóng giả cuộc giao ban thường ngày của giặc Pháp. Trong đó có bốn hàng binh Pháp đóng vai các sĩ quan của chỉ huy sở. Mọi người bình tĩnh đi lên đồn Phú Hài một cách bất ngờ trước khi đội quân giao ban chính thức của Pháp xuất phát. Lính trên đồn không hề nghi vấn mà còn nghiêm chào như mọi ngày. Tên chỉ huy đồn còn đang ngái ngủ.

Múa bên tháp Pô Sha Inư.
Múa bên tháp Pô Sha Inư.

Hay tin đội giao ban dưới chỉ huy sở lên hắn vội vã chạy ra đứng nghiêm chào các sĩ quan Pháp đóng giả của ta. Bất ngờ một người nổ súng làm tên Đồn trưởng đổ gục. Đó cũng là hiệu lệnh cho các chiến sĩ phục kích tấn công chớp nhoáng lên đồn. Những tên lính Pháp còn lại hoảng loạn đồng loạt giơ tay hàng.

Đại đội trưởng Nguyễn Minh Châu đã cho lệnh bắt giữ tù binh Pháp và thu hồi vũ khí. Chỉ trong mươi phút quân đội ta đã chiếm lĩnh đồn Phú Hài và tạo nên thế trận đánh bật những toán lính Pháp đến tiếp ứng xuống chân đồi. Chiến thắng mang ý nghĩa lịch sử đầu tiên của quân và dân Bình Thuận.

Nhà thơ La Văn Tuân cho tôi biết thêm về Đại đội trưởng chỉ huy trận đánh đồn Phú Hài ngày đó sau đã trở thành một vị tướng anh hùng quân đội. Đó là cố Thượng tướng Nguyễn Minh Châu (1921-1999). Ông tham gia cướp Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K ở Sài Gòn trong Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng 8-1945 và trưởng thành qua nhiều mặt trận. Đến năm 1974, ông được phong hàm Thiếu tướng và là tham mưu trưởng Bộ chỉ huy Mặt trận giải phóng miền Nam. Ông được phong hàm Trung tướng (1981), rồi Thượng tướng (1986), giữ chức Tư lệnh quân khu 7 và còn là Trưởng đại diện Bộ Ôk9 chương trình khuyến mãi tại phía Nam. Ông mất năm 1999 và được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (2010).

Người đánh trống

Làn gió biển quét bụi tung đám đất đỏ của những người đang làm gạch đắp vào chân tháp. Nắng nghiêng nghiêng soi bóng tháp Pô Sah Inư đổ xuống chân đồi. Tiếng kèn tiếng trống rộn ràng vọng lên làm xáo động không gian như đang chín ửng trên từng viên gạch hồng. Lại một bài hát buồn mang hồn Chăm ngân vang. Tiếng trống cứ thắc thỏm trong từng bước chân chúng tôi. Chàng trai hát bài "Tôi đi tìm em" mỗi lúc một hụt hẫng trong tiếng trống ghi năng.

Khi xuống tới chân đồi, chúng tôi gặp mấy nghệ nhân đang sửa trống. Họ vừa tập một tiết mục để chuẩn bị đón du khách vào tối nay. Tiếng trống được vỗ lên giữ nhịp cho dàn nhạc hòa tấu. Người nghệ nhân thả hồn trong bản nhạc tình ca. Bờ vai ông run run theo nhịp điệu mơ màng. Tiếng hát của chàng trai buồn tênh. Đó là nỗi niềm vấn vương đi tìm người yêu đã bỏ rơi chàng. Một bi kịch không khác gì câu chuyện của Pô Sah Inư. Tiếng trống nghẹn trong tay người nghệ sĩ như tiếng lòng thổn thức của nàng công chúa mong ước ngày chồng trở về. Nhưng mãi mãi vô vọng. Đó là một giấc mơ Chăm bất tử trên đồi Bà Nài đầy trăng.

Vương Tâm

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.