Họa sĩ Nam Sơn: Huyền thoại của sự giao thoa Đông – Tây

Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, giữa những giao thoa và biến động của hai nền văn minh Đông - Tây, đã xuất hiện những nghệ sĩ tiên phong như Victor Tardieu (1870-1937) và Nam Sơn (1899-1973), những người giữ vai trò trọng yếu trong sự hình thành và phát triển của mỹ thuật hiện đại Việt Nam, thông qua việc cùng nhau sáng lập Trường Mỹ thuật Đông Dương.

  • Họa sĩ Đỗ Phấn nhiều suy tư với “Vọng âm sắc màu”
  • ''Ánh sáng và ký ức'' của họa sĩ Vũ Trọng Anh

Trong đó, cuộc đời và những đóng góp của họa sĩ Nam Sơn cho nền mỹ thuật Việt đã từng bị che khuất bởi những đám mây mù của lịch sử đã được làm sáng tỏ và công nhận.

Một nhà Ok986 tải ứng dụng mỹ thuật xuất sắc

Trong những ngày chuẩn bị kỷ niệm 100 năm thành lập Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, có một cuốn sách đáng chú ý về cuộc đời của họa sĩ Nam Sơn lần đầu tiên được xuất bản đầy đủ và công phu bằng 3 ngôn ngữ, tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp, "Nam Sơn (1899-1973) - Di sản Mỹ thuật Đông Dương qua tư liệu, lưu trữ và OK9 thể thao xanh chín".

Cuốn sách của nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi không chỉ là một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á biên khảo đồ sộ về danh họa Nam Sơn - người đồng sáng lập Trường Mỹ thuật Đông Dương - mà còn là một hành trình khơi dậy ký ức lịch sử, tôn vinh di sản mỹ thuật Việt Nam và khẳng định bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 giao thoa Đông - Tây trong thế kỷ XX.

Nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi chia sẻ, đây là hành trình trả lại cho Nam Sơn vị trí mà ông xứng đáng: “Tôi tin rằng, di sản của ông không thuộc về riêng gia đình tôi, mà thuộc về lịch sử mỹ thuật Việt Nam”.

Họa sĩ Nam Sơn: Huyền thoại của sự giao thoa Đông – Tây -1
Họa sĩ Nam Sơn.

Kết tinh từ 25 năm nghiên cứu độc lập và tận tụy của nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi - cháu ngoại của họa sĩ Nam Sơn, bộ sách quy tụ hơn 70 tác phẩm quý hiếm và 600 hình ảnh tư liệu từ các bảo tàng, bộ sưu tập cá nhân trong và ngoài nước. Tác phẩm không chỉ phục dựng hành trình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của họa sĩ Nam Sơn, mà còn mở ra một không gian lịch sử sống động, giàu cảm xúc và giá trị học thuật. Nhà nghiên cứu mỹ thuật Ngô Kim Khôi là cháu ngoại của họa sĩ Nam Sơn.

Ông chia sẻ: "Qua chứng nhân là mẹ tôi - bà Nguyễn Thị Ngọc Trâm, cùng những tư liệu gia đình và tài liệu tôi sưu tầm tại Việt Nam và Pháp, tôi đã đào bới quá khứ, khơi dậy ký ức và đưa ra ánh sáng một số phận từng bị che khuất bởi những đám mây đen của lịch sử".

Họa sĩ Nam Sơn chào đời tại Hà Nội năm 1890, với tên khai sinh là Nguyễn Vạn Thọ, trong một gia đình Nho học nền nếp. Cha ông mất sớm, mẹ phải gánh vác việc nuôi dạy các con trong khuôn phép nghiêm khắc của truyền thống. Chính trong bối cảnh ấy, tình yêu hội họa âm thầm lớn dần trong Nam Sơn.

Ông tự học bằng cách sưu tầm các dòng tranh dân gian Việt Nam, tranh thủy mặc Trung Hoa và cả tranh Nhật Bản bày bán ngoài chợ, rồi kiên trì sao chép để luyện tập bố cục, sắc độ và đường nét. Từ đó, hình thành nên một nền tảng mỹ cảm sâu sắc, đậm chất Á Đông, vốn sau này sẽ trở thành phần cốt lõi trong hành trình hội họa của ông. Ông học vẽ sơn dầu và trước khi Trường Mỹ thuật Đông Dương thành lập, ông đã sử dụng nhuần nhuyễn kỹ thuật sơn dầu.

Bước ngoặt mang tính khai mở đến vào năm 1923, khi Nam Sơn gặp Victor Tardieu, một họa sĩ Pháp đến từ Paris theo Giải thưởng Đông Dương, tại một hội quán sinh viên ở Hà Nội. Lúc ấy, Nam Sơn đang phụ trách trang trí không gian cho một sự kiện văn hóa. Cuộc gặp gỡ ấy không chỉ là sự trao đổi nghề nghiệp giữa hai họa sĩ mà còn đi vào lịch sử như dấu mốc đánh dấu sự gặp gỡ giữa hai dòng tư duy Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Á và Âu.

Bức tranh “Nhà Nho xứ Bắc” được họa sĩ Nam Sơn sáng tác vào năm 1923, trước khi Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương ra đời và trở thành một cột mốc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 quan trọng trong sự nghiệp của ông. Tardieu đã nhìn thấy trong Nam Sơn một đối tác Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 xứng tầm, và chính “Nhà Nho xứ Bắc” đã góp phần tạo nên mối liên minh lịch sử giữa hai người, dẫn đến sự ra đời của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1925. Victor Tardieu - người sáng lập Trường Mỹ thuật Đông Dương đã chọn Nam Sơn, học trò xuất sắc của ông làm đồng sáng lập thay vì một nghệ sĩ phương Tây.

Một công tích lớn của họa sĩ Nam Sơn là đã giảng dạy từ khóa đầu tiên đến khóa cuối cùng, tất cả 18 khóa, từ 1925-1945. Và, phần thưởng lớn nhất của ông đạt được là đã tham gia đào tạo hơn 120 họa sĩ, nhà điêu khắc tài năng Việt Nam, niềm tự hào của mỹ thuật Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Tiến sĩ Lê Xuân Phán đánh giá họa sĩ Nam Sơn đóng vai trò quan trọng trong Ok986 tải ứng dụng mỹ thuật Việt Nam. Cùng với người thầy, vị hiệu trưởng đầu tiên của Trường Mỹ thuật Đông Dương, họa sĩ Victor Tardieu, và các thế hệ giảng viên tại đó, ông đã góp công định hình nền Ok986 tải ứng dụng mỹ thuật Việt Nam hiện đại.

Là người đồng sáng lập Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, Nam Sơn truyền tải tinh hoa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 phương Tây, đồng thời khéo léo dung hòa với bản sắc văn hóa Việt Nam. Ông góp phần OK9 đã banh một chương trình giảng dạy mang tính đổi mới, khuyến khích học trò khám phá vẻ đẹp truyền thống Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua lăng kính hiện đại.

Nhờ sự nhạy bén và tầm nhìn xa, Nam Sơn đã giúp Trường Mỹ thuật Đông Dương trở thành cái nôi đào tạo những nghệ sĩ lỗi lạc như Lê Phổ, Mai Trung Thứ, hay Vũ Cao Đàm... những người làm rạng danh mỹ thuật Việt Nam trên trường quốc tế. Vai trò của ông là một người thầy, đồng thời là một trong những người tiên phong mở ra kỷ nguyên mới cho Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Việt Nam, đặt nền tảng vững chắc cho sự phát triển Ok986 tải ứng dụng mỹ thuật trong bối cảnh giao thoa văn hóa đầy thách thức thời kỳ thuộc địa.

Họa sĩ Nam Sơn: Huyền thoại của sự giao thoa Đông – Tây -0
Bộ sách viết về họa sĩ Nam Sơn.

Nghiên cứu về hệ thống Ok986 tải ứng dụng tại Việt Nam trong đó có thời kỳ Đông Dương, tiến sĩ Ok986 tải ứng dụng Nguyễn Thụy Phương nhìn nhận, cuộc đời của Nam Sơn không chỉ như một hành trình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cá nhân, mà như một biểu tượng cho tinh thần khai phóng và sự giao thoa văn hóa trong giai đoạn đầu thế kỷ XX tại Việt Nam.

Theo TS. Nguyễn Thụy Phương, điều đáng trân trọng là cách ông không thụ động tiếp thu mô hình giảng dạy Pháp mà chủ động điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Ông khuyến khích sinh viên khám phá bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua chất liệu truyền thống như sơn mài, lụa và các đề tài dân gian.

Những tác phẩm mang đậm hồn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Tại cuộc ra mắt sách, lần đầu tiên công chúng được thưởng lãm những tác phẩm nguyên bản của họa sĩ Nam Sơn - một bậc thầy khai sáng của nền hội họa Việt Nam. Đó là những bức sơn dầu, phác thảo, bản in và tư liệu cá nhân tưởng như đã bị lãng quên.

Các bức tranh như “Thiếu nữ cầm quạt”, “Nhà Nho xứ Bắc” cùng loạt phác thảo sơn dầu và tranh lụa được giới thiệu như những lát cắt quý hiếm của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Việt Nam đầu thế kỷ 20 - một minh chứng cho tài năng và khát vọng về một nền Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mang bản sắc Việt sánh vai cùng thế giới.

Tổng Giám đốc Alexandre Millon đánh giá: "Nam Sơn là huyền thoại Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đầu tiên của Việt Nam hiện đại. Các bảo tàng sở hữu tác phẩm của ông đang nắm giữ một kho báu tinh thần - cội nguồn của một phong trào, một bản sắc".

Theo nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi, sự nghiệp hội họa của Nam Sơn để lại khoảng 400 bức vẽ trên các chất liệu đa dạng từ sơn dầu, lụa, khắc gỗ cho đến mực nho, thuốc nước, chì than. Phần lớn ông vẽ theo khuynh hướng cổ điển châu Âu nhưng ảnh hưởng nhiều bởi hội họa Trung Hoa và Nhật Bản.

Các sáng tác đáng chú ý của ông đã sớm gây tiếng vang trong nhiều cuộc triển lãm ở ngoại quốc, bao gồm tác phẩm “Chợ gạo bên sông Hồng” được tham dự Salon các nghệ sĩ Pháp năm 1930, “Chân dung mẹ tôi” đoạt Huy chương Bạc tại Salon các nghệ sĩ Pháp năm 1932, “Cò trắng cá vàng” đoạt Giải thưởng Mỹ thuật Rome năm 1932 và một số hình họa vẽ bằng chì đen, đỏ, trắng.

Trong đó danh tác “Chợ gạo bên sông Hồng” là tác phẩm Việt Nam đầu tiên và duy nhất được Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức Pháp mua năm 1930 và trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Pháp. Điều đáng nói là dù được tiếp thu kỹ thuật của phương Tây, nhưng hội họa của Nam Sơn vẫn mang đậm tinh thần Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sau khi Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương ngừng hoạt động vào năm 1945, họa sĩ Nam Sơn tiếp tục tham gia kháng chiến và giữ vai trò Ủy viên Ban Chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa đầu tiên. Dù cao tuổi, ông vẫn miệt mài sáng tác, không ngừng thử nghiệm các hướng đi mới trong Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Ông qua đời năm 1973, tại Hà Nội. Ở Hà Nội, có một con đường mang tên phố Nam Sơn. Có lẽ, đó cũng là cách hậu thế luôn nhớ đến ông, người góp phần khai sinh ra nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại và đưa nền mỹ thuật ấy đi ra thế giới.

Mỹ Hiền

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.