Hình ảnh thú vị của Hà Nội trong mắt một người mẹ nhà quê

Đó là những hình ảnh rất vui và tinh tế trong bài thơ sau đây của nhà thơ Lê Đình Cánh:

MẸ RA HÀ NỘI

Mẹ ra Hà Nội thăm con
Vừa trên tàu xuống chân còn run run
Áo nâu còn đẫm mưa phùn

  • Người mẹ thứ hai của học sinh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Chứt
  • Những người mẹ đặc biệt của trẻ mồ côi

Còn hoai vị cỏ sục bùn lúa non
Sang đường tay níu áo con
Ngã tư hối hả xe bon ngược chiều

Khoác vai mẹ, chiếc đãy nghèo
Năm xưa thắt lại bao điều đắng cay:
Đưa con trốn ngục những ngày
Vài lưng gạo hẩm thăm thầy trong lao . . .
Đã từng mở giữa trời sao
Nắm cơm tiếp vận tay trao giữa đèo
Củ khoai bẻ nửa nắng chiều
Bờ mương thoai thoải dài theo công trường
Đưa con đánh Mỹ lên đường
Nắm cơm mẹ gói tình thương quê nhà

Bà ra bế cháu của bà
Những mong cùng ước lòng bà hôm mai
Lên thang chẳng dám bước dài
Vào khu tập thể gặp ai cũng chào
Lời ru bà thuộc thuở nào
Qua bom đạn vẫn ngọt ngào nắng trưa
Để hồn cháu có núi Nưa
Tiếng cồng Bà Triệu ngày xưa vọng về
Lam Sơn rừng núi ba bề
Lũng Nhai vọng mãi lời thề nước non
Trải bao sông cạn đá mòn
Còn con còn cháu nên còn cha ông

Mới xa đã nhớ ruộng đồng
Thương con mà chẳng đành lòng ở lâu
Run run mẹ bước lên tàu
Vị bùn vẫn thoảng áo nâu quê nhà.

image001.jpg -0
Mẹ ra Hà Nội (ảnh minh họa)

Nếu không có mấy cái địa danh như núi Nưa, Lam Sơn, Lũng Nhai và tên riêng Bà Triệu để chỉ vùng quê Thanh Hóa, thì bà mẹ này có thể đại diện cho hầu hết các bà mẹ nông thôn Việt Nam trong thời đại chúng ta, tức là thời đại đánh giặc và dựng xây vào nửa sau thế kỷ hai mươi. Về mặt ý tứ, bài thơ chẳng bỏ sót một thứ gì trong bảng thành tích của mẹ, đương nhiên là tất cả đều được diễn đạt bằng thơ, giản dị nhưng không thiếu hình tượng. Từ việc nước đến việc nhà, việc chung đến việc riêng và thường khi là cả hai thứ đó không dễ phân biệt rạch ròi, chẳng hạn việc nuôi chồng "vài lưng gạo hẩm thăm thầy trong lao", hoặc việc chăm lo cho con:

Đưa con đánh Mỹ lên đường
Nắm cơm mẹ gói tình thương quê nhà

Trong việc nước có việc nhà và ngược lại, đó là đặc điểm rất rõ của những thời như ta đã và đang sống. Không chỉ làm nghĩa vụ của hậu phương, những người phụ nữ của chúng ta còn đi chiến đấu và phục vụ chiến đấu:

Đã từng mở giữa trời sao
Nắm cơm tiếp vận tay trao giữa đèo

Đó là mẹ đi dân công, một Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP nối liền hậu phương với tiền tuyến, Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP mà trong hai cuộc kháng chiến người dân Thanh Hóa, quê hương của người mẹ này, có rất nhiều đóng góp.

Và mẹ còn tham gia Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP OK9 đã banh, dĩ nhiên:

Củ khoai bẻ nửa nắng chiều
Bờ mương thoai thoải dài theo công trường

Những câu thơ viết về chiến đấu và sản xuất có vẻ như hơi "mỹ hóa" tô vẽ mọi sự lên một tí nhưng trong tâm thế ấy nói như vậy cũng là phải. Dẫu sao, đó cũng là những ý thơ, câu thơ buộc phải bày biện ra cho đủ. Cả đoạn hai của bài này là bảng tổng kết khá hoàn hảo nhờ người viết khéo lựa chọn chi tiết và tìm tòi hình ảnh. Trong nghề thơ vẫn có những lúc phải vậy, người làm thơ biết thế và những bạn đọc hiểu thơ cũng biết.

Bước qua phần thủ tục "giới thiệu thân thế sự nghiệp", ta đến với phần then chốt và là tất cả tinh anh của bài thơ. Hình ảnh một người mẹ nông thôn ra thăm con cháu ở thành phố. Môtíp đối lập nông thôn với thành phố, truyền thống với hiện đại vốn không xa lạ với văn học. Thành công của nhà thơ Lê Đình Cánh là tài đưa chi tiết vào thơ. Chi tiết vốn là đặc trưng của văn xuôi, nhưng trong thơ, nhất là thứ thơ khách quan nói bằng hình tượng, chi tiết cũng rất có giá. Nếu những chi tiết kiểu như:

Áo nâu còn đẫm mưa phùn
Còn hoai vị cỏ sục bùn lúa non

Vẫn chưa có gì thật độc đáo, thì chi tiết tiếp theo đã khá thú vị vì tính chính xác và chở được nỗi niềm:

Sang đường tay níu áo con
Ngã tư hối hả xe bon ngược chiều

Cùng lúc có cả hai nét ngộ nghĩnh và thương mến của một người từ nông thôn ra thành phố và một người già tới nơi tấp nập. Ta cảm nghe trong cái hình ảnh người mẹ già như bé dại trở lại bên người con đã trưởng thành giữa nơi lạ lẫm một nỗi gì nửa buồn nửa vui, nửa thương nửa xót, nhưng ngẫm nghĩ kỹ thì thấy phần vui và thương vẫn lấn lướt, quy luật của cuộc sống rốt cuộc vẫn được nhìn bằng con mắt thật nhân hậu. Là bởi vì người mẹ, người bà quê mùa và già nua mắt mờ chân chậm kia không hề lạc lõng giữa một nơi xa lạ và có vẻ như đầy đe dọa kia, đã có một sợi dây ràng buộc bà với nơi đây, một sợi dây bền chắc và đáng tự hào của huyết thống:

Bà ra bế cháu của bà

"Cháu của bà", giá như ở một hoàn cảnh khác thì điều này cũng thường tình vậy thôi, nhưng ở đây cái gạch nối ngỡ mong manh của sợi dây huyết thống ấy nghe thiêng liêng và ấm lòng kỳ lạ, một câu thơ giản dị mà nắm bắt được cả một kịch tính bên trong, tưởng dễ mà chưa hẳn đã dễ. Nhưng đến câu thơ sau đây khi tả tính cách của người mẹ già nhà quê xa thành phố thì là cả một chi tiết đầy thú vị:

Lên thang chẳng dám bước dài
Vào khu tập thể gặp ai cũng chào

Câu trên còn là câu đệm, nhưng câu dưới là một "thần cú" chỉ thột nét bút mà vẽ ra mồn một thần thái, tính cách của một con người, không đúng, của cả một cộng đồng người trong một bối cảnh sinh động và xác đáng đến tài tình. Một chi tiết hồn nhiên tưng tửng thế thôi nhưng là điểm loé sáng của cả bài, giúp cho bài thơ có thể còn dài dòng này lưu giữ lại được trong lòng người đọc. Đó là sức nặng của chi tiết trong thơ. Cũng như thế, tác giả còn có thêm những ý tưởng thật thú vị, chẳng hạn:

Trải bao sông cạn đá mòn
Còn con còn cháu nên còn cha ông

Nghe như hơi hướng từ câu ca dao "Sinh con rồi mới sinh cha, sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông". Tôi cứ nghĩ nghịch lý hay chân lý cũng là do góc nhìn, và một nhận xét nghe có vẻ hơi nói ngược như câu thơ trên nhưng thực sự chính là một chân lý.

Anh Ngọc

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.