Tản văn

Giây lát ban mai

Có thể ví ban ngày là đất liền và ban đêm là biển cả. Trong đêm, mọi vật hoặc là chìm sâu, bí ẩn, hoặc trôi nổi, bập bềnh, lướt ngang qua những giấc ngủ không thành, những giấc mơ không trọn của ta. Hầu hết mọi cảm giác, suy nghĩ... nảy nở về đêm đều hóa ra bọt sóng khi xô phải bến Ngày...

Mảnh trăng đêm qua còn sáng lanh lợi là vậy, mà nay chỉ còn như một con tép nhợt nhạt, lạc lõng, đang từ từ lặn vào chân của một áng mây trong veo vừa gợn lên tự cuối trời, mà biệt vô tăm tích có khi gần nửa tháng.

Hình như giấc ngủ không đằm, hơi thở không sâu, thì đêm cũng không chóng "cạn". Nhưng rồi, sẽ có một cái gì đó làm ta bất chợt bừng tỉnh. Đó là tiếng reo như quặn lên của lá khiến ta phải giật mình rằng như vậy là nó đã rụng suốt đêm. Tiếng lá cọ mài trên thềm gạch gợi một không gian thanh sạch, sáng sủa. Qua ô cửa sổ tròn, tôi nhận thấy màu trời có phần loãng thêm. ở mấy nhà bên, đã có tiếng động nhè nhẹ của những bước chân đi lại.

Chợt nhớ tới mấy câu thơ rất hay của Neruda: "Em đi qua, xếp đặt, hỡi con ong rung động của anh/ Những vùng nào em động đến sẽ thoát ra ngoài bóng tối/ Và nghị lực sáng sủa của em đã đem về ánh mới". Cái tiếng động thần diệu ấy trong những giây phút trạng thái con người còn đang lơ mơ giữa đất trời tở mở này, đã làm không gian dày đặc bóng đêm bỗng chốc như thủy tinh rạn vỡ ra từng mảnh. Âm thanh vốn tác động vào nhận thức, gợi ra sự vật, bởi vậy mà phá vỡ màng ngăn cách. Mỗi tiếng động lúc này đều góp phần đẩy lui bóng tối, dìu dẫn ánh bình minh...

Bình minh đang lên. Tôi nhìn đồng hồ. Kém mười lăm phút nữa thì đầy năm giờ. Ban công buổi sớm gió thổi mát lạnh. Không gian tĩnh lặng rờn rờn cỏ xanh. "Bình minh nõn chuối"- một nhà thơ nào đó đã có câu thơ vừa chuẩn xác vừa đầy mỹ cảm. Cái "thần thái" của trời đất qua màu nõn chuối ấy, không phải là bất cứ bàn tay hội họa nào cũng có thể dùng sắc màu mà tái tạo được đâu.

Đúng năm giờ. Đây là lúc Đài Truyền thanh Hà Nội bắt đầu mở màn chương trình trong ngày bằng bản nhạc quen thuộc: Bài "Người Hà Nội" của Nguyễn Đình Thi. Nghe tiếng nhạc ngân rung, tỏa lan, cứ ngỡ như có một dòng nước ấm đang từ từ hòa quyện vào cái lành lạnh của không gian buổi sớm. Tiếng nhạc trầm lắng, da diết. Tôi thầm phục sự lựa chọn của ai đó... Bản nhạc lúc này hợp với tâm lý tiếp nhận biết bao.

Ban công nhà tôi có trồng hai loại hoa: Hoa nhài và hoa giấy. Nếu hoa hồng là thứ hoa có thể đẹp đến mê hồn người trong những giây phút hoàng hôn, dưới bóng hoàng hôn thì trong ánh ban mai, hoa nhài cũng có một vị trí tương ứng như vậy. Chỉ riêng cái hương dịu nhẹ thoát ra từ cánh hoa thuần khiết ấy cũng đủ làm nên một ban mai yên ả. ấy là chưa kể, cái "nụ cười" trắng bông của nó trên môi lá nõn đang nở dưới trời trong... Cạnh bên, những chùm hoa giấy nở bung, hồng rực, vậy mà vẫn còn ẩn chứa biết bao nhiêu nhị đỏ. Trông vào từng chùm, cứ ngỡ như trong một vở chèo, cảnh ba thiếu nữ đang múa chụm ba chiếc quạt hồng vào nhau, giơ lên trời ba thẻ hương đỏ.

Dân phố đã bắt đầu xôn xao trở dậy. Thoạt tiên là những anh chàng xe ôm  vội vã ra ga sớm để đón khách, sau đó là những người chuẩn bị đến giờ vào ca, rồi tiếp theo là hàng loạt các "vận động viên" đủ mọi lứa tuổi, từ cụ già ở độ tuổi bảy, tám mươi cho đến các cậu bé chỉ chừng bảy, tám tuổi. Tất cả đều đổ dồn về khu vườn hoa lân cận. ở đây, mọi hình thức thể dục đã diễn ra nhịp nhàng, sinh động. Tiếng bước chân bình bịch, tiếng nói cười xao xác, cánh tay giơ lên, quả cầu rơi xuống, chen lẫn những tia nắng ấm ban mai- đã khiến trông vào "bức tranh" đầu ngày này, ta cảm thấy có một cái gì đẹp đẽ đến dễ thành ảo ảnh.

Mà đúng vậy, cái đẹp thường diễn ra trong khoảnh khắc, bởi chỉ ít phút nữa thôi, con người đã phải trở lại với Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP thường nhật của mình. Trẻ em cắp sách tới trường, người lớn vào công sở. Các bà hàng quà chọn giờ khá chuẩn. Sau những giây phút khởi động như vậy, từ vườn hoa trở về, người ta cần phải có chút gì "lót dạ" trước khi đi làm... Riêng tôi, những lúc như thế tôi hay sà vào quán nước của bà cụ đầu ngõ. Bà cụ có một thói quen đặc biệt, là hễ ai đó mở hàng, bao giờ bà cũng rót mời một chén nước và một điếu thuốc không tính tiền. Cái cử chỉ, thái độ ấy thật dễ chịu đã đành, mà chén trà đầu tiên uống trong buổi đầu ngày cũng nhiều dư vị. Thêm với điếu thuốc cuộn khói sao mà thấy tinh thần hào sảng, thư thái thế.

Và bởi vì ngồi đây, tôi có thể trông ra được suốt lượt chiều dài của phố, khi ánh ban mai tuôn chảy óng ánh trên con đường rải đá, trông lên được ngọn xoan đầu phố, nơi có mấy tổ chim đang ríu ra ríu rít làm nhàu nhĩ cả một góc trời. Rồi nhìn thấy cả cái cảnh con chim mẹ bay đi, tách khỏi cây như quả, như thể nó đang tìm về uống nước ở một dòng sông xa tít tắp - một vầng mặt trời đang lấp lánh ngấn vàng - nơi khởi nguồn của một ban mai thơ mộng...

Phạm Minh Quân

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.