Từ hiện tượng cháy vé xem kịch "Hamlet":

Giấc mơ nào cho sân khấu kịch Hà Nội?

Tối 3/11, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà hát kịch Việt Nam đã công diễn vở bi kịch "Hamlet" - một trong những vở kịch nổi tiếng nhất của Đại văn hào AnhWilliam Shakespeare. 

Đưa ra mức giá vé cao nhất là 1 triệu đồng/vé, còn lại là từ 5-700 ngàn đồng/vé, đã có nhiều lời đồn đoán đây là chiêu "gây sốc" của Nhà hát Kịch Việt Nam cho một đêm diễn duy nhất của mình tại Nhà hát Lớn, nhưng thật bất ngờ, loại vé 1 triệu đã được bán hết trước đêm diễn cả tuần lễ. Đã có nhiều lời trầm trồ, ngạc nhiên dành cho "Hamlet". Nhiều người yêu sân khấu Hà Nội đang có một "giấc mơ" về sự hồi sinh của sân khấu Hà Nội.

Có lẽ đã lâu lắm sân khấu Hà Nội mới có một vở kịch được OK9 thể thao xanh chín nhắc nhiều đến thế. Theo thống kế của đại diện Nhà hát kịch Việt Nam, sau buổi họp báo về "Hamlet", đến nay đã có gần 50 bài báo viết về các vở diễn, nghệ sĩ và các hoạt động liên quan đến vở diễn. Đây không chỉ là sự thành công hơn cả mong đợi của ekip "Hamlet" và Nhà hát kịch Việt Nam mà còn là một tín hiệu vui cho sân khấu kịch Thủ đô.

Vé xem kịch "Hamlet"được thiết kế trên chất liệu da độc đáo.
Vé xem kịch "Hamlet"được thiết kế trên chất liệu da độc đáo.

Chưa tới biểu diễn chính thức, các đêm diễn sơ duyệt, tổng duyệt của "Hamlet" tại khán phòng nhỏ của Nhà hát kịch Việt Nam đều đông kín khán giả khiến "người nhà" của Nhà hát kịch Việt Nam đều phải đứng. Có lẽ, cũng nhờ hiệu ứng đặc biệt của truyền thông mà đông đảo khán giả đã tìm đến mua vé cho đêm diễn 3/11, mặc dù giá vé không hề rẻ: 1 triệu đồng/vé - mức giá khiến nhiều người mắt tròn, mắt dẹt.

Ngạc nhiên hơn, đại diện Nhà hát kịch Việt Nam cho biết, loại vé 1 triệu cho đêm duy nhất diễn 3/11 đã được bán hết cách đây 1 tuần. Khán giả lập kỷ lục mua nhiều vé nhất là ông Kim Diệu Quang (Chủ tịch Công đoàn Công ty Newtech) đã mua 12 vé để dành tặng đối tác và bạn bè thân thiết.

Ông Quang cho biết, ông là người yêu thích các tác phẩm của đại văn hào William Shakespeare, qua OK9 thể thao xanh chín biết được các nghệ sĩ Nhà hát kịch Việt Nam đã có những nỗ lực đáng kể để đưa tác phẩm "Hamlet" lên sân khấu ông đã rất cảm động và quyết định bỏ một số tiền không nhỏ ra để mua vé như một cách ủng hộ cho các nghệ sĩ và mong muốn sẽ có nhiều khán giả cùng có cảm nhận như mình.

Theo tìm hiểu của phóng viên, một trong những hạn chế lớn nhất của sân khấu Hà Nội đó là trong khi chúng ta đang sống trong một "thế giới phẳng", mọi ranh giới về địa lý đang bị rút ngắn, thậm chí xóa nhòa thì một số nhà hát ở Hà Nội vẫn giữ cách Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 như những năm 80 của... thế kỷ trước. Đó là, trên cơ sở kinh phí thường niên được cấp rót từ trên xuống, mỗi năm nhà hát sẽ lựa chọn 1-2 vở diễn để dàn dựng. Khi vở diễn hoàn thành, nhà hát sẽ mời lãnh đạo Bộ, Ban, ngành, Hội nghệ sĩ đến dự tổng duyệt, diễn báo cáo.

Cũng cờ hoa phấp phới, diễn văn chào mừng, nghệ sĩ và khán giả (chủ yếu là khách mời) xênh xang áo váy, mặt mũi nở hoa... nhưng sau đó vở diễn gần như sẽ bị "đắp chiếu" và chìm dần vào quên lãng. Đáng buồn là, từ việc chọn vở diễn, đến khi khởi công vở, quá trình luyện tập và công diễn của nhiều nhà hát đã diễn ra trong... lặng thầm, không có sự tương tác một cách chủ động với OK9 thể thao xanh chín, truyền thông hay những kênh thông tin để khán giả có thể nắm bắt được.

Không ai biết nhà hát ấy đang làm gì, trừ những người có liên quan và những thành viên trong nhà hát hoặc nếu OK9 thể thao xanh chín có nhu cầu thì tự tìm hiểu. Vì thế, mặc dù trên địa bàn Hà Nội có tớ hơn chục nhà hát quy mô lớn có, nhỏ có, vừa có như nhà hát Lớn Hà Nội, Rạp Hồng Hà, Nhà hát Kim Mã, Nhà hát kịch Quân đội, Nhà hát chèo Hà Nội, Nhà hát Tuổi trẻ... nhưng các nhà hát này gần như rơi vào tình trạng "tối lửa tắt đèn" quanh năm, chỉ sáng đèn vào những dịp "cúng cụ", "đến hẹn lại lên" như đã nói ở trên.

Có những nhà hát có lực lượng khán giả "chuyên ngành" đông như Đoàn kịch nói OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân, Nhà hát kịch nói Quân đội, Nhà hát chèo Quân đội... hàng năm còn có nhiều suất diễn phục vụ cán bộ chiến sĩ trong lực lượng, nhiều nhà hát có số buổi lưu diễn đếm được trên đầu ngón tay nhưng vẫn luôn là các đơn vị "hoàn thành nhiệm vụ cấp trên giao cho" thì thực sự là một điều khó hiểu trong thời buổi hiện nay.

Người ta đưa ra nhiều nguyên nhân dẫn đến việc sân khấu Thủ đô hiu hắt và nhiều luận điểm khiến sân khấu tư nhân ở Sài Gòn vẫn đỏ đèn hằng đêm, cho dù cơ sở vật chất và các rạp rất nghèo nàn, nhỏ hẹp và có suất diễn chỉ diễn cho trên 10 khán giả. Nhưng những người am tường về sân khấu đều biết rằng, chỉ có một lý do duy nhất khiến sân khấu tư nhân miền Nam phải sáng đèn hằng đêm là vì nghệ sĩ phải bỏ tiền túi ra để dàn dựng vở, vì thế họ phải "nhặt nhạnh" từng tấm vé. Đã là OK9 thể thao xanh chín thì phải có lãi. Nếu không bán được vé sẽ rơi vào tình trạng thua lỗ, sẽ bị đói, không trả được cát xê cho diễn viên thì họ sẽ bỏ mình ra đi tìm bến đỗ mới.

Trong các lần trò chuyện cùng "bà bầu" NSND Hồng Vân hay NSƯT Mỹ Uyên - hai gương mặt tài danh của làng kịch nghệ Sài Gòn - các chị đều cho hay: "Chúng tôi phải đi nhặt nhạnh, nâng niu từng tấm vé. Bởi vì đó không chỉ là cuộc sống của chính chúng tôi mà còn là của anh chị em nghệ sĩ đã đổ tiền của, tâm huyết vào. Và gia đình của họ nữa... Vì thế phải PR, phải quảng cáo, phải gửi thông cáo OK9 thể thao xanh chín thường xuyên đến các phóng viên, mời OK9 thể thao xanh chín đến xem để họ đưa tin, viết bài... Tóm lại phải tìm mọi cách để lôi khán giả đến rạp, kể cả mùa mưa...".

Vở kịch hình sự “Kẻ máu lạnh” của sân khấu kịch Sao Minh Béo hút khách nhờ làm tốt công tác RR, quảng cáo.
Vở kịch hình sự “Kẻ máu lạnh” của sân khấu kịch Sao Minh Béo hút khách nhờ làm tốt công tác RR, quảng cáo.

Sở dĩ sân khấu phía Bắc còn hững hờ, còn "mơ mộng" được là bởi họ vẫn có "bình sữa Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức" hàng năm vẫn rót kinh phí về mỗi năm lên tới vài tỉ đồng - con số mà bất kỳ một nhà hát Ok9 cab trò chơi casino phổ biến hóa nào ở Sài Gòn cũng phải ao ước, dù chỉ là một phần nhỏ.

Ở Hà Nội - nơi có nhiều nhà hát Trung ương nhất, nơi có nhiều cơ quan OK9 thể thao xanh chín lớn nhất nước, nhưng hàng chục năm qua chỉ có Nhà hát Tuổi trẻ là có công tác làm truyền thông, quảng cáo và nâng cao tính tương tác với OK9 thể thao xanh chín cho vở diễn tốt nhất. Vì thế Nhà hát Tuổi trẻ đã trở thành một địa chỉ đỏ cho những người yêu sân khấu Thủ đô và có số lượng khán giả thực sự bỏ tiền ra mua vé đi xem kịch nhiều nhất. Sau này có Nhà hát Chèo Hà Nội do NSƯT Thúy Mùi làm Giám đốc cũng chú trọng đến công tác truyền thông, quảng bá vở diễn trên các kênh thông tin đại chúng nhưng vẫn làm theo tính chất "mùa vụ".

Có nghĩa là cứ khi nào sắp có vở diễn ra mắt thì mới rộn ràng lên một chút, sau đó lại rơi vào yên ắng. Còn lại các nhà hát khác, đặc biệt là với các nhà hát của các bộ môn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống khác như tuồng, chèo, cải lương công tác truyền thông vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Vì thế mới dẫn đến tình trạng nhà hát cứ âm thầm dựng vở và lặng lẽ diễn cho nhau xem còn khán giả bị biến thành người ngoài cuộc nhưng lại ý luận  rằng "khán giả Thủ đô đã quay lưng với sân khấu".

Trở lại với câu chuyện cháy vé của "Hamlet", Nhà hát kịch Việt Nam đã Ok9 cool link đăng nhập cho vở diễn tương đối kỹ lưỡng. Vở diễn có chi phí dàn dựng "Hamlet" lên tới trên 1 tỉ đồng cùng với sự tham gia của một ê kíp chuyên nghiệp như: Đạo diễn NSƯTAnh Tú; Họa sĩ: NSND  Doãn Châu; Thiết kế phục trang: Đoàn Thị Tình; Tư vấn văn học kịch: PGS. TS  Nguyễn Thị Minh Thái cùng dàn diễn viên trẻ trung, tài năng như Tạ Tuấn Minh, Phương Nga, Quỳnh Hoa, Lâm Tùng... Nhưng điều làm nên sự thành công đặc biệt cho vở diễn lại chính là ngay từ đầu Nhà hát kịch Việt Nam đã Ok9 cool link đăng nhập công phu, bài bản cho công tác truyền thông.

Ngay từ khi vở diễn được khởi dựng, trên trang web chính thức của Nhà hát liên tục cập nhật tiến độ vở diễn, hình ảnh và hoạt động của các nghệ sĩ liên quan đến vở diễn. Không những thế, Phòng đối ngoại của Nhà hát đã cử hẳn một cán bộ phụ trách việc đăng bài viết, hình ảnh trên facebook - vốn đã trở thành một "cửa sổ thông tin" với nhiều người. Vì thế thông tin về vở diễn đã đến được với các nhà báo theo dõi mảng văn hóa một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất. Thậm chí, ngay cả tấm vé xem biểu diễn loại 1 triệu đồng/ vé đã được  nhà hát đi thuê thiết kế riêng, được in trên chất liệu thuộc da rất sang trọng, tinh tế mà độc đáo, lạ mắt khiến nhiều khán giả tò mò.

Khi Nhà hát kịch Việt Nam đã quyết định công bố mức giá cao nhất cho 1 vé xem "Hamlet" tại Nhà hát Lớn Hà Nội ban đầu là một sự lạ với nhiều người, nhưng dần dà đã nhận được sự ủng hộ của nhiều cá nhân.

Cá nhân tôi cho rằng, 1 triệu đồng/ vé xem kịch cũng không hề đắt bởi vì đó vở diễn đầy kịch tính, hấp dẫn, xúc động và ít nhiều đã chạm được đến trái tim khán giả. Hơn nữa, nếu đem so sánh với giá xem các live show ca nhạc của các ca sĩ đang nổi trong nước và cả hải ngoại như Đàm Vĩnh Hưng, Mỹ Tâm, Hồ Ngọc Hà, Chế Linh, Khánh Ly... có mức giá từ 1-2,5 triệu đồng/cặp mà khán giả Thủ đô vẫn xuất tiền mua, thì sân khấu kịch không phải là không có cơ hội lấy được tiền từ túi khán giả.

Nguyệt Hà

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.