Đó là nhà văn Nguyễn Trí Huân, tác giả của những cuốn tiểu thuyết viết về chiến tranh, trong đó hai tác phẩm "Chim én bay", "Dòng sông của Xônet" đã được dịch ra tiếng Nhật và tiếng Nga, và nghệ sĩ dương cầm người Bỉ Charles Loos, tác giả các bản nhạc nổi tiếng sáng tác cho những vở nhạc kịch: "Các nhà thơ của nhạc jazz"; "Antigone"; "Chào Lenny"; "No wall no wall"; "California 1991"...
Nhà văn Nguyễn Trí Huân (NTH): Đây là cuộc nói chuyện giữa hai tác giả hoạt động Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 chứ không phải là cuộc phỏng vấn, vì thế chúng ta cứ nói chuyện thoải mái.
Nghệ sĩ Charles Loos (CL): Tôi chơi dương cầm tuy có nổi tiếng ở Bỉ nhưng chưa nổi tiếng ở châu Âu. Tôi rất vui vì chúng ta đang tìm cách để đưa âm nhạc đến với văn học và ngược lại.
Nhà văn NTH: Tôi cho rằng, giữa âm nhạc và văn học có một khoảng cách rất gần.
Nghệ sĩ CL: Mỗi bản nhạc như một câu chuyện, khi nghe nhạc người ta có thể tưởng tượng ra hình ảnh và con người sống động và biến ảo.
Nhà văn NTH: Có một điều tôi không cắt nghĩa được là hiện nay, ở Việt
Nghệ sĩ CL: Tôi chưa suy nghĩ về điều này.
Nhà văn NTH: Bản năng chỉ là sự bắt đầu. Mặc dù văn học rất gần với âm nhạc nhưng để trở thành nhạc sĩ tên tuổi thì phải học tập và khổ luyện rất nhiều.
Nghệ sĩ CL: Ông nói đúng.
Nhà văn NTH: Còn văn học thì khác, có nhiều nhà văn lớn không học trong các trường đại học. Ông có nghĩ thế không ?.
Nghệ sĩ CL: Tôi cũng nghĩ thế, nhưng tôi muốn nhấn mạnh: Để trở thành nhà văn nổi tiếng thì cũng phải khổ luyện, viết đi viết lại nhiều lần mới có thể thành công.
Một nhạc sĩ chơi bất cứ nhạc cụ nào cũng giống như nhà văn, đều cố gắng muốn truyền tải một thông điệp nào đó, cả hai người này đều sáng tạo ra bối cảnh nhằm diễn tả tư tưởng của mình. Tài năng nằm ở chỗ những sáng tác của họ truyền cảm thụ tới độc giả như thế nào. Đây là điều thiêng liêng đối với người làm Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Tác phẩm của ông đã được dịch sang tiếng Pháp hay tiếng Anh?
Nhà văn NTH: Tôi viết không nhiều, nhưng có hai cuốn "Chim én bay", "Dòng sông của Xônet" viết về chiến tranh đã được dịch sang tiếng Nhật và tiếng Nga.
Nghệ sĩ CL: Tôi hy vọng sách của ông được dịch sang tiếng Anh để tôi có cơ hội đọc ông.
Nhà văn NTH: Việc đó rất khó. Chúng tôi không có nhiều dịch giả, còn các nhà văn thì ít ai có khả năng viết bằng tiếng Anh.
Nghệ sĩ CL: Tôi hiểu rất rõ điều này, đây là điểm khác biệt giữa văn học và âm nhạc.
Nhà văn NTH: Âm nhạc là ngôn ngữ chung của loài người, đó là lợi thế mà văn học không có.
Khi chơi nhạc hay khi viết văn thỉnh thoảng người nghệ sĩ có những phút xuất thần, đỉnh điểm của sự sáng tạo ấy là lúc ta không tự chủ được mình. Trong biểu diễn âm nhạc, ông có hay gặp những khoảnh khắc ấy không?
Nghệ sĩ CL: Điều đó thường xuyên xảy đến với tôi.
Nhà văn NTH: Đây là điểm giống nhau nữa giữa âm nhạc và văn học.
Hiện nay ở Việt
Nghệ sĩ CL: Điều này rất phổ biến, không riêng ở Việt
Nhà văn NTH: Một ông bạn nhạc sĩ già của tôi cũng rất buồn và không chấp nhận điều ấy.
Nghệ sĩ CL: Tôi cho rằng khi mình thành thật với Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thì mình sẽ có khán giả. Khi người nghệ sĩ nghe được tiếng nói nội tâm thì sẽ thành đạt. Còn một nghệ sĩ muốn nhanh chóng nổi tiếng rồi thông qua đó để làm giàu, tôi không dám chắc đó là nghệ sĩ chân chính.
Nhà văn NTH: Ông đã đến Việt
Nghệ sĩ CL: Trong chương trình "Liên hoan âm nhạc châu Âu năm 2009", tôi biểu diễn một buổi ở Hà Nội và một buổi ở Thành phố Hồ Chí Minh. Mở màn, tôi đã chơi một bản nhạc cổ điển và một bản nhạc do tôi sáng tác, hình như bản nhạc do tôi sáng tác được khán giả Việt
Nhà văn NTH: Có lẽ khán giả Việt
Nghệ sĩ CL: Cảm ơn ông và những người bạn của ông đã lắng nghe tôi như vậy.
Nhà văn NTH: Thường thì một tác phẩm văn học hay, đọc một lần đã thấy hay. Một bản nhạc hay cũng vậy, chỉ một lần nghe là có thể chinh phục khán giả hoặc không. Tôi chắc chắn khán giả Việt
Nghệ sĩ CL: Tôi mong được trở lại Việt
Nhà văn NTH: Ông có hay đọc sách văn học không? Chúng có giúp ông trong sáng tác?
Nghệ sĩ CL: Tôi đọc nhiều nhưng không phải sách văn học. Quan điểm của tôi khi đọc một tác phẩm, nó sẽ làm giàu thêm tri thức và tác động đến người nghệ sĩ một phần nào đó. Nhưng không phải đọc xong một cuốn sách là có thể sáng tác ngay, mà cần một quá trình thẩm thấu lâu dài.
Nhà văn NTH: Tôi có những người bạn làm thơ, chính âm nhạc đã phần nào giúp họ thăng hoa trong sáng tác.
Nghệ sĩ CL: Tôi biết nhiều nhà thơ, họa sĩ khi họ vẽ tranh hay sáng tác, họ đều muốn nghe nhạc, khác với tôi khi đọc sách tôi không thể nghe nhạc.
Nhà văn NTH: Viết văn cũng vậy, chỉ sau khi viết họ mới có thể nghe nhạc.
Nghệ sĩ CL: Có khi phụ nữ làm được cả hai việc đó cùng một lúc (cười).
Nhà văn NTH: Họ vừa rửa bát vừa nghe nhạc nữa chứ (cười).
Nghệ sĩ CL: Tôi rất yêu phụ nữ; yêu mẹ, yêu chị, yêu vợ (tôi đã có đến hai vợ)…
Nhà văn NTH: Ông là người có khả năng quyến rũ phụ nữ, chắc hồi trẻ ông phải lựa chọn rất vất vả? Nhà văn chúng tôi không có được may mắn như thế, âm nhạc thì cao sang, văn chương thì bụi bặm.
Nghệ sĩ CL: Văn học có thể diễn tả chân thực cuộc sống, làm nên những điều thần diệu.
Tôi tò mò muốn hỏi khi sáng tác, nhà văn thường tưởng tượng ra nhiều điều nhưng thông thường là liên quan đến cuộc đời họ, có phải không?
Nhà văn NTH: Vâng, đúng vậy.
Nghệ sĩ CL: Khi tôi học ở
Nhà văn NTH: Hồi đó tôi đang ở chiến trường. Nhiều lần tôi phải chạy trốn trực thăng Mỹ săn đuổi. Chúng tôi đã kết thúc cuộc chiến quá vất vả.
Nghệ sĩ CL: Đó là điều đau đớn! Người Việt
Nhà văn NTH: Ông có muốn phổ nhạc từ một bài thơ tiếng Việt? Ở Việt
Nghệ sĩ CL: Một nhà thơ Pháp đã nói: "Thơ là điều dối trá để nói nên sự thật". Tôi không biết tiếng Việt, nhưng ông có thể đọc cho tôi nghe một bài thơ để tôi cảm nhận âm điệu của tiếng Việt được không ?.
Nhà văn NTH: Việt
Ở Việt
Nghệ sĩ CL: Tôi nghĩ điều này cũng chỉ là tương đối, nếu không có nhà, không có hoa, không có thức ăn… thì âm nhạc không là gì cả.
Nhà văn NTH: Nhưng nếu phải chọn thì tôi vẫn chọn âm nhạc.
Nghệ sĩ CL: Cảm ơn ông, tôi cũng vậy
