Em đi rồi trở lại

Mới đây có dịp về Nam Định tôi đến thắp hương trên mộ một người bạn cũ mất cách nay đã hai mươi năm, nhà thơ Phương Thủy. Có thể bây giờ bạn đọc rộng rãi đã không còn nhớ nhiều đến cái tên Phương Thủy nhưng các nhà văn, nhà thơ đã khẳng định được tên tuổi như Phan Thị Thanh Nhàn, Hoàng Quốc Hải… cùng rất nhiều anh chị em trong giới OK9 thể thao xanh chín, văn chương ở miền Bắc và sau năm 1975 ở miền Nam vẫn còn rất nhớ về chị.

  • Nhà thơ Tân Quảng - Mượn thơ lục bát làm thuyền
  • Nhà thơ Chế Lan Viên trong ký ức nhà văn Lê Hồng Thiện

Những năm đầu thập kỷ 60 của thế kỷ trước, lớp OK9 thể thao xanh chín đầu tiên sau ngày giải phóng Thủ đô do Ban Tuyên huấn Trung ương tổ chức, chị Phương Thủy - tên thật là Trần Thị Tuyết - đã nổi lên là một học viên hết sức năng động, đa tài. Không chỉ có năng khiếu thơ văn mà chị hát rất hay và còn là phát thanh viên của trường.

Ngày cùng lớp, chị cùng với chị Dương Thị Xuân Quý và Phan Thị Thanh Nhàn là bộ ba gắn bó nổi tiếng cho đến khi Dương Thị Xuân Quý tình nguyện đi B. Nhóm “Tam Tam” ngày ấy hàng ngày chỉ báo có 2 suất ăn, suất còn lại lấy tiền mua sách. Nếu Phương Thủy không mất sớm, hẳn tên tuổi của chị hẳn sẽ nhiều người nhắc tới.

z7135358176550_cd91469e842a2a230d181175c7de3eaf.jpg -1
Nhà thơ Phương Thủy.

Năng khiếu OK9 thể thao xanh chín, văn chương của Phương Thủy - Trần Thị Tuyết bộc lộ ngay khi học ở trường. Khóa học kết thúc, trong khi các học sinh về các báo địa phương thì Phương Thủy, dù từ thành đoàn Nam Định về học nhưng đã được lãnh đạo Báo Ảnh Việt Nam thuộc cơ quan Thông tấn xã cử người đến tận trường xin đích danh. Chỉ qua một thời gian Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9, Phương Thủy đã chứng tỏ được mình bằng năng lực, hơn nữa, bằng tinh thần trách nhiệm và nhiệt tình.

Tôi quen biết chị từ Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP. Khoảng năm 1962 chị cùng một đoàn phóng viên Báo Ảnh được cử lên các tỉnh Việt Bắc để làm phóng sự về OK9giaitri đăng nhập các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 vùng cao. Cơ quan Sở Văn hóa Việt Bắc cử tôi đi cùng để hướng dẫn, giúp đỡ đoàn. Thấy chị là nữ mà xông xáo hơn cả nam giới, không ngại leo núi, lội suối, băng rừng, không ngần ngại bất cứ Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP nào, khiến tôi nể phục.

   Suốt những năm 60 và giữa năm 70 của thế kỷ trước, chị Phương Thủy công tác ở Báo Ảnh Việt Nam rồi sang Báo Phụ nữ Việt Nam. Tháng 4 năm 1975 chị có quyết định vào Nam chi viện cho Báo Phụ nữ Giải phóng ngày báo mới thành lập. Khi có tuổi, sức yếu, chị chuyển sang làm biên tập cho Nhà xuất bản Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh cho đến khi nghỉ hưu.

Suốt hơn 40 năm đeo đuổi nghề báo, làm biên tập sách, dù đã gặt hái được những thành công qua những bài điều tra, phóng sự, cùng những thẩm định sắc sảo các tác phẩm nhưng sâu thẳm trong chị vẫn là văn chương.

Bút danh Phương Thủy xuất hiện ngày một nhiều trên các báo trong nước. Một loạt truyện ngắn, bút ký, và nhất là các bài thơ của chị đã được các nhà xuất bản ở Trung ương chọn in trong các tập: “Mùa hoa xuyên khung”, “Hoa đầu mùa", “Chim sơn ca”, “Ngày về"… Chị cũng có thơ được chọn in trong tuyển tập “Hai nghìn năm thơ tứ tuyệt Việt Nam”: “Dã tràng bỏ biển đi đâu/ Để cho con sóng bạc đầu ngẩn ngơ/ Một đời thương, một đời cho/ Biển xanh, xanh đến ơ hờ biển ơi”… (Dã tràng).

Chỉ trong mấy năm, Phương Thủy đã cho xuất bản 2 tập thơ, một tập bút ký của riêng mình. Tên tuổi Phương Thủy không chỉ xuất hiện tại thành phố Hồ Chí Minh, ở Nam Định quê chị mà rộng ra cả nước. Nhà thơ già đồng tộc, đồng hương Trần Lê Văn đã có bài thơ cảm đề thật sâu sắc sau khi đọc tập ký “Một cõi đi về” của chị: “Hôm nay giở trang sách mỏng/ Đọc như tiểu thuyết ngàn chương/ “Một cõi đi về" bình dị/ Mà sao thăm thẳm yêu thương/ Những đoạn đường đời khúc khuỷu/ Vui buồn hội ngộ chia li/ Nguyễn Du bàn về tài mệnh/ Xưa nay vẫn thế khác gì”.

Đúng vậy, “Một cõi đi về” không chỉ là một tác phẩm văn chương mà là thăng trầm, éo le, đa đoan của Phương Thủy. Cuộc đời chị không mấy suôn sẻ. Trong đời riêng chị đã lập gia đình 3 lần. Lần thứ nhất lấy chồng khi cả anh và chị còn quá trẻ. Lần thứ hai, anh cũng là một nhà báo có tiếng nhưng giữa hai người lại có quá nhiều khác biệt.

Đã tưởng chị không còn sức để đi bước nữa thì như định mệnh, chị gặp nhạc sĩ Nguyễn Lang, ngày đó anh công tác ở Trường Âm nhạc Việt Nam. Sau đó anh theo chị vào miền Nam giảng dạy ở Nhạc viện. Anh là người miền Nam tập kết, một thanh niên trí thức, tính tình cương nghị và ít nói. Ngoài nghiên cứu, giảng dạy anh còn viết ca khúc, nhạc không lời cho các đoàn ca nhạc.

Có một thời trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam luôn phát đi bài hát “Trên những dòng sông quê hương”, một ca khúc nổi tiếng của Nguyễn Lang in dấu ấn của anh trên dòng chảy âm nhạc Việt Nam. Trong nhật kí của mình Phương Thủy viết: “Tôi thật sự yêu tất cả những thứ đó ở anh”. Một mối tình đẹp mà trong mơ chị cũng không dám nghĩ.

Ngôi nhà riêng của anh chị trên lầu 4 khu chung cư văn nghệ sĩ thành phố Hồ Chí Minh trên đường Phan Kế Bính. Mỗi khi có dịp vào Nam công tác tôi thường ghé thăm anh chị. Trong gia đình nghệ sĩ này có nếp sinh hoạt thật thú vị. Cứ sau bữa cơm chiều, thường là anh đến ngồi trước cây đàn piano đặt ngay giữa phòng khách dạo đàn. Rồi sau đó chị đến bên anh và cất tiếng hát.

Chị yêu các ca khúc của Trịnh Công Sơn: “Một cõi đi về”, “Nhìn những mùa thu đi”, “Cỏ xót xa đưa”, “Tuổi đá buồn”… Khi thể hiện những bài hát với ca từ ưu tư, khắc khoải ấy như cái cớ để chị phô diễn hết giọng ca vẫn còn thanh đẹp cùng những nỗi niềm riêng tư của mình. Tôi và một số bạn bè từ Hà Nội vào có thể ngồi cả buổi tối để thưởng thức không gian âm nhạc vừa ấm cúng vừa sang trọng và để ngắm nhìn cái hạnh phúc tuyệt vời ấy. Và rất mừng cho chị.

Nguyễn Lang hiểu vợ, cảm thông và đầy vị tha. Anh còn viết riêng cho vợ một bài hát lấy tên chị làm tứ cho bài “Tuyết” của anh: “Anh chưa thấy Tuyết trên cánh đồng/ Cũng chưa xem Tuyết lấp lánh trên cành thông/ Mà trong anh đã xôn xao một trời Tuyết/ Tuyết đâu lạnh băng mà ấm áp một cõi lòng”.

Nhưng ông trời lại thêm một lần thử thách chị. Mối tình của hai người đang thời kỳ mặn nồng nhất thì anh bị bạo bệnh. Cái chết bất ngờ của anh làm chị gục ngã. Chỗ dựa cuối cùng trong đời chị không còn. Chị ốm mấy tháng trời sút đi cả chục cân. Chị đã không chịu nổi mỗi khi từ cơ quan về, căn phòng trở nên quá rộng. Cây đàn dương cầm trở nên lạnh lẽo vì thiếu bàn tay anh. Những cuốn sách và đĩa nhạc đầy bụi phủ. Đã hết rồi, tất cả chỉ còn là kỷ niệm.

z7135358088074_dd64b229433279a64f0645626266eabc.jpg -0
Một số tác phẩm của nhà thơ Phương Thủy.

Không chịu nổi nỗi cô đơn nơi thành phố ồn ào ghi dấu nhiều kỉ niệm mà giờ đã trở nên xa lạ, nên sau giỗ đầu anh, chị quyết định ra Bắc về Nam Định quê nhà. Ngày từ Nam Định lên Hà Nội học, chị đi một mình, ngày từ Sài Gòn trở lại thành Nam cũng chỉ một mình.

Khi sống lại nơi quê nhà, chị dần bình tâm trở lại. Chị đã viết về những gì đáng nhớ trong cuộc đời mình rồi tập hợp in trong cuốn “Một cõi đi về”. Tập sách gồm 4 chương thì chương quan trọng nhất chị viết về cái ngày nghe tin anh bị nhiễm ung thư vòm họng rồi qua đời. Đọc nó ta có thể thấy hết những sâu nặng anh chị dành cho nhau, cho tình yêu tuy muộn nhưng là cứu cánh cuộc đời chị.

Từ khi về Nam Định chị lao vào Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP để nguôi ngoai. Chị tham gia nhiều Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP ở Hội Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Nam Định, ở Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam, rồi Hội Khuyến học Việt Nam. Chị đọc nhiều và viết nhiều. Chị tìm niềm vui trong Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP.

Tập ký “Một cõi đi về” của chị được giải thưởng văn học Nguyễn Khuyến sau khi xuất bản được ít lâu. Rồi tập thơ thứ hai của chị, tập “Tự khúc” ra đời. Đây là những tâm sự cuộc đời chị: “Em đi rồi trở lại/ Buồn mấy cũng là không/ Ta hôn nhau lần nữa/ Từ mai là chờ mong” (Chờ mong); “Mưa đầy trời ướt đẫm mặt cỏ/ khô cho ta khoảng đứng mà thôi/ Khoảng ấm nồng, run rẩy, nhỏ nhoi/ Ta muốn níu và tận vỡ” (Khoảng buồn); “Phù du trong cõi bể dâu/ Trắng răng đến thuở bạc đầu người ơi/ Phù du đến lúc nằm nôi/ Phù du đến cả phút rời nhân gian” (Phù du)…

Nhà thơ Phương Thủy từng nói: “Không ai có thể sống mãi với đau buồn. Người ta phải lấy lửa từ quá khứ chứ không phải tro tàn. Mỗi bài thơ của chị là một kiếm tìm và sẻ chia. Muốn tìm ở đó một cái gì đã mất, một cái gì đáng luyến tiếc. Đọc thơ Phương Thủy, đọc kĩ và hiểu nó có thể làm ta thắt lòng. Có được điều đó chắc chắn không ai cho, không học được, không Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 được. Nó chỉ nẩy nở trong cuộc đời của chính người viết mà thôi”.

Trong lời tựa cho một tập thơ của Phương Thủy, nhà thơ Phạm Đức đã nhận xét đầy tri âm tri kỷ về người bạn thơ của mình như vậy.

Huy Thắng

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.