Em là một ngôi sao mới băng
Xuống đây, đi với anh đêm trăngĐôi con mắt dễ thương, dễ ghét
Đôi mắt, nguồn mặn nồng tha thiếtEm đưa anh vào trong bóng trăng
Anh đưa em cành liễu thung thăngĐường Láng thơm bạc hà, canh giới
Ôi trăng soi trên lá xà cừ...Anh với em bên bờ đêm biếc
Những xóm mờ mến thương quen biếtTrăng như sương trên ruộng lúa xanh
Gió như chim xao động trong cànhEm là một ngôi sao mới băng
Xuống đây, đi với anh đêm trăng
Trước Cách mạng Tháng Tám, Xuân Diệu có hai câu thơ tả cảnh từng neo vào trí nhớ nhiều người. Đó là:
Con đường nhỏ nhỏ, gió xiêu xiêu
Lả lả cành hoang nắng trở chiều
Sau này, cụ thể là ở bài "Đêm trăng đường Láng" này, ông cũng có những câu thơ không kém phần khơi gợi:
Trăng như sương trên ruộng lúa xanh
Gió như chim xao động trong cành
Cả hai cặp câu vừa dẫn đều 7 chữ, tương xứng, đều là những phác họa có hồn trên cái nền của sự thanh vắng, êm ả, có khác chăng chỉ ở bối cảnh, một bên là buổi chiều, một đằng vào buổi đêm. Tất nhiên, vào năm 1964, thời điểm ra đời bài thơ, đường Láng chưa nhiều nhà cao tầng, nhiều công sở như bây giờ.
Bài thơ cứ từng cặp hai câu một, tung tăng, quấn quít, ríu rít bay nhảy với nhau, gợi cái thanh thoát của hồn người và cảnh dưới đêm trăng rằm:
Em đưa anh vào trong bóng trăng
Anh đưa em cành liễu thung thăng
Hình ảnh em đưa anh... đã thấy "thung thăng", nhạc thơ "thung thăng", lại âu yếm tặng nhau cành liễu thung thăng, xem ra "người ta" hạnh phúc quá...
Bài thơ có một điểm Xuân Diệu ngắt câu, cắt câu đầy dụng ý Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, có thể nói là một sự sáng tạo:
Em là một ngôi sao mới băng
Xuống đây, đi với anh đêm trăng
Có thể hiểu "Em là một ngôi sao mới băng" với cái ý "mới băng"có nghĩa là quá mới, cũng được. Nhưng thực ra là phải thế này: "Em là một ngôi sao mới băng xuống đây"(đó là một mệnh đề) rồi tiếp sau nữa mới "đi với anh đêm trăng". Cách ngắt của Xuân Diệu có tác dụng tạo đà nhún nhảy cho câu thơ dưới, càng thêm khơi gợi vẻ đẹp quyến rũ như tiên nữ giáng trần của cô gái... bên nhà thơ. Trường hợp này cũng tương tự như trường hợp câu thơ: "Một chiếc xe - đạp băng vào bóng tối". Đó là một sự sáng tạo nhỏ trong cách ngắt nhịp của Xuân Diệu, vậy mà ai chỉ sơ ý đọc thành: "Một chiếc xe đạp - băng vào bóng tối" thì ông lấy làm khổ tâm lắm.
Bài thơ còn có nhiều cặp câu khá đầy đặn, hoàn chỉnh. Chỉ riêng hai câu 7, 8 chưa đạt. Gì chứ "Ôi trăng soi trên lá xà cừ” hơi... xoàng. Tuy nhiên, trong thơ, ta cũng cần chấp nhận có những câu như là miếng đệm, là "khoảng nghỉ". Và hai câu 7, 8 đó là " khoảng nghỉ" của bài thơ này. (sinh thời, Xuân Diệu từng có lần nói rằng: Một bài thơ hay cũng như một bông hoa. Hoa đẹp, lá đẹp thì cũng phải để chừa ra một chỗ để người ta cầm. Cái câu thơ chưa hay chính là chỗ để "người ta cầm" như thế). Mừng rằng, sau giây phút "xả hơi, lấy sức" ấy, tác giả lại tiếp tục cuộc du hành:
Anh với em bên bờ đêm biếc
Những xóm mờ mến thương quen biết...
để mà phát hiện ra những nét hết sức nên thơ:
Trăng như sương trên ruộng lúa xanh
Gió như chim xao động trong cành
khiến cho một góc nhỏ của Hà Nội mến yêu đến kết bài vẫn còn dư âm thao thức...
Trước đây, qua nhà thơ Hoàng Trung Thông, tôi được biết một chi tiết: Thuở còn học sinh, Xuân Diệu đã cho in báo một bài thơ ký bút danh là Chim Sương. Có lẽ với Xuân Diệu, đó là những hình ảnh hết sức khơi gợi, để rồi sau này, nó đã bất thần xuất hiện trở lại trong "Đêm trăng đường Láng" qua hai câu thơ đầy mỹ cảm...