Dòng chảy tiếng cười

Không chỉ là sứ giả kết nối văn hóa giữa người với người, cộng đồng này với cộng đồng kia, tiếng cười còn là món ăn tinh thần giải trí, là thứ vũ khí đấu tranh để con người mở đường đến với tự do, với sự vui vẻ, thoải mái... Tiếng cười là một phạm trù cơ bản của mỹ học.

  • Những tiếng cười yêu nước
  • Để có tiếng cười...

Văn học trung đại Việt Nam nói chung nặng về tính quy phạm với mục đích đề cao tính chất giáo huấn, coi trọng tư tưởng trung quân ái quốc. Vì thế nó ưa tìm đến những khuôn mẫu, điển phạm, quy phạm, niêm luật chặt chẽ cùng một thứ ngôn ngữ trang nhã, giàu điển tích. Nhưng đối với tiếng cười không biết sợ và không bao giờ chịu làm tù binh cho một thứ quy phạm nào thì nó luôn tự do. Điều này lý giải thời trung đại tiếng cười ít xuất hiện trong văn học chữ Hán.

Nhưng với những tài năng lớn thì luôn biết vượt qua cái con dốc mỹ học thời đại để vươn lên làm chủ thể loại mà Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Khuyến... là tiêu biểu. Cái thiên tài của họ lại thể hiện ở chỗ vẫn tuân theo quy định của đặc trưng thể loại mà lại vượt thóat khỏi cái khuôn công thức, coi thể loại chỉ là một trò chơi của tiếng cười. Có thể gọi đấy là hiện tượng nhại thể loại, chơi thể loại mà Hồ Xuân Hương là một biểu hiện tuyệt vời.

Dòng chảy tiếng cười -0
Hề chèo!

Như một dòng chảy, từ thượng nguồn folklore dân gian, chảy qua các vùng miền văn hóa được màu mỡ phù sa tâm hồn và trí tuệ dân gian bồi đắp, tiếng cười ngày càng giàu có, tươi mới thêm. Càng chảy về miền hiện đại tiếng cười càng đa sắc, đa cung bậc, phong phú, cường tráng và mạnh mẽ. Tiếng cười thời trung đại chịu ảnh hưởng sâu sắc từ tiếng cười dân gian ở nhiều cấp độ như đối tượng cười, cung bậc, sắc thái cười, ngôn ngữ cười… Tiếng cười dân gian vang lên rõ hơn cả ở tiếng cười hội hè và tiếng cười trên sân khấu chèo.

Là kết tinh của cuộc sống phồn thực, trào tiếu sống động, khỏe mạnh tiếng cười dân gian với muôn vàn sắc thái vang lên từ Ok9 cab trò chơi casino phổ biến nông thôn Việt Nam. Những cái gì xấu đều bị đem ra làm trò cười: keo kiệt, bủn xỉn, hống hách, dốt nát, sợ vợ, học đòi làm sang,… Một đặc điểm bao trùm là tất cả những gì đáng cười đáng giễu đều bị thông tục hóa, phàm tục hóa.

Truyện “Tao thèm quá” tuy kể về ông vua dưới âm phủ nhưng cũng là một cách bóng gió nói về ông vua trên dương thế. Oan hồn của con lợn bị giết xuống cõi âm tố cáo với Diêm Vương về tội ác của bọn đồ tể: chọc tiết, cạo lông phanh thịt, chặt ra từng miếng rồi cho vào chảo mỡ đang phi hành, tra thêm mắm muối… Diêm Vương vội ngăn lại: “Thôi, thôi, đừng nói nữa… Tao thèm quá!”. Tiếng cười bật ra làm lộ rõ nguyên hình một công lý giả dối: Diêm Vương chuyên làm cái việc “xử án” những kẻ có tội nhưng chính cái sự “thèm (ăn) quá” đã lật tẩy bản chất giả dối chẳng có gì là công tâm liêm khiết chính trực cả.

Vua trong tiếng cười Trạng Quỳnh còn thảm hại hơn nhiều, cũng ươn hèn, dốt nát, tham ăn… (Dê đực chửa, Vua Lê mất mèo, Đào trường thọ…). Truyện “Cứ bảo tuổi Sửu” đả kích sâu cay thói tham nhũng hối lộ. Đồn rằng ông huyện nọ rất thanh liêm. Có làng nọ, muốn nhờ quan bênh cho được kiện bèn tìm cách đút lót bà huyện. Bà huyện nói quan nhà tôi tuổi “Tí”, dân làng đúc một con chuột bằng bạc mang đến, tôi thử cố nói giùm cho. Thế là dân làng thắng kiện. Thời gian sau quan về hưu, chợt nhìn thấy con chuột bạc, hỏi vợ biết rõ đầu đuôi, quan ta liền mắng: “Ngu vậy! Lại đi bảo là tuổi “Tí”! Cứ bảo tuổi “Sửu” có được không?”. Chỉ một câu nói mà cái mặt nạ liêm khiết rơi xuống, chân tướng quan tham hiện ra: Thì ra cái sự đạo đức thời đương chức của quan chỉ là lớp tráng men bên ngoài!

Để làm tốt chức năng hạ bệ, phanh phui lật tẩy những gì là bóng bẩy hào nhóang bên ngoài làm trơ ra những gì là thảm hại, xấu xa, đáng ghét, tiếng cười thường dùng đến phương pháp mâu thuẫn tương phản. Tương phản với những cái được gọi là cao quý sang trọng của kẻ có thế lực, kẻ áp bức thì chỉ có thể là những gì thông tục nhất của cuộc sống thường dân. Điều này lý giải tại sao tiếng cười dân gian và cả bác học hay dùng đến phương tiện cái tục. Ở thế giới của sự đứng đắn đúng mực không có tiếng cười. Chỉ có sự nhố nhăng lại làm ra vẻ nghiêm chỉnh mới đáng cười.

Theo lẽ thông thường viên lý trưởng nọ là “phụ mẫu chi dân” nhưng bị dân gian biến thành con chó chui gầm giường cất tiếng sủa gâu gâu. Thầy đồ lẽ ra phải mô phạm “chiếu trải không thẳng không ngồi, thịt thái không vuông không ăn” mà bị chị nhà quê bắt chui vào trốn trong đống váy đàn bà. Nhà sư phải “thành tâm quả dục” cũng chịu phép của người đàn bà ngồi vào cái rọ để bị treo lên xà nhà. Cuối cùng tất cả đều bị đánh bằng cái roi của anh chồng dân đen (“Nam mô boong”). Truyện này rất tiêu biểu cho nguyên tắc thông tục hóa, vật hóa của tiếng cười dân gian.

Ở khu vực ca dao trào phúng, thông tục hóa cũng là một nguyên tắc. Trong quan niệm chính thống thì bậc nam nhi là: “Làm trai cho đáng nên trai/ Xuống đông đông tĩnh lên đoài đoài yên” còn trong tiếng cười lại là:  Vì “lộn ngược” với lẽ thông thường, thế nên “anh hùng” trong tiếng cười ca dao là “anh hùng rơm” chỉ cần cho một “mồi lửa hết cơn anh hùng”…

Sinh hoạt trong vùng văn minh Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ, khoảng thời gian giữa các (hai) mùa vụ tương đối xa nên người lao động có nhiều dịp để tổ chức hội hè. Toát ra từ các không gian lễ hội phong phú và náo nhiệt này là tiếng cười đa sắc, giàu có ý nghĩa. Cả một thế giới hoạt động tưng bừng vui vẻ biểu hiện khát vọng ước ao của con người qua các trò chơi dân dã, hồn nhiên mà trí tuệ. Nghiên cứu, tìm hiểu tâm lý tính cách Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 không thể bỏ qua các lễ hội này.

image003.jpg -0
Tranh trào phúng Đông Hồ - “Đánh ghen”!

Chảy ra từ mạch nguồn dân gian, tiếng cười trong văn học viết được gọt dũa, nâng cao tạo ra một sức sống mới. Được soi chiếu bởi hai nguồn sáng mỹ học dân gian và mỹ học bác học (thường là các nhà Nho) nên tiếng cười trong văn học trung đại lóng lánh đa dạng tính chất, phong phú các sắc điệu, giàu có các cung bậc. Vừa có cái khỏe khoắn, lành mạnh, trẻ trung, phồn sinh, phồn thực của sức sống mạnh mẽ dân gian, vừa có cái uyên bác, thâm thuý, tinh tế, sắc sảo của triết lý bác học. Là biểu hiện văn hóa của tâm hồn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, của lịch sử, thời đại, tiếng cười cũng là biểu hiện tâm hồn, tính cách cá nhân chủ thể.

Tinh thần yêu chuộng đạo lý chính nghĩa, yêu tự do, yêu OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, hòa cùng khí thế ngút trời đuổi giặc Minh ở thế kỷ XV đã kết tinh ở ngòi bút Nguyễn Trãi để bật ra tiếng cười làm tan nhuệ khí của kẻ xâm lăng phi nghĩa. Tiếng cười còn là trí tuệ, là cách sống, lối sống, lối ứng xử văn hóa. Phải đọc thông bao sách vở, thông hiểu nghĩa lý bao đời của văn hóa phương Đông thì tiếng cười Nguyễn Bỉnh Khiêm mới sâu sắc, triết lý được như vậy. Phải sống, chứng kiến, phải đau đời trước bao cảnh lố lăng, Nguyễn Khuyến, Tú Xương mới có được tiếng cười mỉa đời, nhạo đời chua chát, thấm mà đau…

Khu rừng mênh mang giàu có tiếng cười trong văn học trung đại có nhiều bậc đại thụ lực lưỡng, cường tráng cắm sâu bộ rễ rất khỏe vào hai mảnh đất phương Đông và truyền thống Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 để hút dinh dưỡng văn hóa rồi vươn cao cành lá lên bầu trời hòa bình mà quang hợp ánh sáng nhân văn tiên tiến của thời đại, của nhân loại. Âm vang tiếng cười của các đại thụ tư tưởng ấy vọng mãi tới hôm nay và mai sau, vọng ra cả thế giới để khẳng định bản lĩnh lạc quan, yêu đời, yêu công lý chính nghĩa, tính cách trí tuệ, hài hước, hóm hỉnh Việt Nam.

Vốn giàu có về tài nguyên tư tưởng, tinh thần, khu rừng ấy lại khoác nhiều màu áo thể loại nên đa dạng về mô hình, phong phú về dạng vẻ, tươi mới, tinh tế về sắc thái. Mỗi tiếng cười lớn ấy trở thành một cổ mẫu chứa trong nó sự trẻ trung sinh lực văn hóa, khỏe khoắn, tươi mới tinh thần lạc quan, khát vọng sống, mạnh mẽ ý chí, phơi phới niềm tin. Nó sẽ sản sinh và nuôi dưỡng biết bao những mẫu con sau này. Lịch sử cứ tiếp tục đi lên không ngừng nghỉ. Miền thượng nguồn tràn trề năng lượng, tất yếu vùng hạ lưu sẽ dồi dào sức sống!

Ở Ok9 cab trò chơi casino phổ biến nào cũng cần đến tiếng cười, không chỉ là món ăn văn hóa tinh thần, nó còn là thứ vũ khí chống lại cái xấu, cái lỗi thời lạc hậu... Thời hôm nay đang rất cần những tiếng cười phanh phui, loại bỏ cái tham nhũng, cái đạo đức giả, cái thói ích kỷ vô cảm, cái đố kỵ, cái thói “làm giả ăn thật”... Sẽ có nhiều tiếng cười mới vang lên!

Nguyễn Thanh Tú 

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.