Đọc sách du ký, được mấy “sàng khôn”?

"Tôi ghét các chuyến viễn du và các nhà thám hiểm". Câu văn mở màn tác phẩm kinh điển "Nhiệt đới buồn" của Claude Lévi-Strauss như một lời cảnh báo cho những cuốn du ký nhàm chán mà trong đó tác giả chỉ làm một việc dễ dãi: miêu tả trải nghiệm của anh ta về những vùng đất và con người xa lạ.
  • Tác giả "Xách ba lô lên và đi" tái xuất
  • Xách ba lô lên và đi (hay nhật ký xuyên quốc gia của cô gái Việt)

Năm 2012,  "Xách ba lô lên và đi" của Huyền Chip trở thành làn gió mới mẻ để dòng sách du ký hồi sinh. Bằng giọng văn gần gũi, trẻ trung, những trải nghiệm thú vị qua gần 30 nước đầy hoài bão, say mê của cô gái trẻ can đảm đã giục giã biết bao đôi chân ưa phiêu lưu. Từ đó đến nay, rất nhiều sách du ký của người có danh lẫn vô danh ồ ạt nối nhau ra đời.  

Đến giờ, trào lưu đó vẫn chưa hạ nhiệt, thậm chí có phần tăng độ. Người ta  háo hức đón chào "Từ rừng thẳm Amazon đến quê hương Bolero" của nhà báo Nguyễn Tập, "Bỏ nhà đi Paris" (Camille Thắm Trần), "Nước Ý, câu chuyện tình của tôi" (Trương Anh Ngọc), "Venise và những cuộc tình Gondola" (Dương Thụy), "Nào mình cùng đạp xe đến Paris" (Nguyễn Thị Kim Ngân), "Hạt muối rong chơi" (Nguyễn Phan Quế Mai), "Tôi nghĩ tôi thích nước Mỹ" (Dương Thụy) …

Nhà báo Nguyễn Tập giao lưu với độc giả tại buổi ra mắt du ký "Từ rừng thẳm Amazon đến quê hương Bolero".
Nhà báo Nguyễn Tập giao lưu với độc giả tại buổi ra mắt du ký "Từ rừng thẳm Amazon đến quê hương Bolero".

Những buổi giao lưu, ra mắt sách "Quá trẻ để chết: Hành trình nước Mỹ", "Chân đi không mỏi: Hành trình Đông Nam Á" (Đinh Hằng), "Con đường Hồi giáo" (Nguyễn Phương Mai), "Từ Bàn Môn Điếm đến Chernobyl" (Trung Nghĩa), "Có hẹn với Paris" (Amanda Huỳnh)… đông nghẹt độc giả, đặc biệt là độc giả trẻ. Các cuốn sách của Việt kiều hay người nước ngoài viết về trải nghiệm ở Việt Nam cũng tạo được sự chú ý.

Trong danh sách này phải kể đến "John đi tìm Hùng" của Trần Hùng John, "Một mình trên đường" và "Ngã ba đường" của Lệ Tân Sitek.  Mới đây nhất là cuốn "Xứ sở những cô gái đi xe máy mặc áo khoác hoa" của nhà văn người Đức Juli Zeh.

Trong xu thế toàn cầu hóa, không ít người trẻ hướng đến hình mẫu của một "công dân toàn cầu". Trải nghiệm và xê dịch là niềm khao khát của họ chứ không phải là chuyện ổn định sự nghiệp, kiếm tiền thật nhiều. Bàn chân họ khát khao đặt đến chân trời mới để khám phá, học hỏi những điều thú vị, mới lạ, gặp gỡ những con người mang nền văn hóa độc đáo.

Và du ký truyền cho họ cảm hứng lên đường, truyền cho họ kinh nghiệm quý báu. Phần nữa, nói như nhà thơ Nguyễn Phong Việt: "Độc giả trẻ là những người chưa trải nghiệm nhiều, chưa đi nhiều, luôn nuôi trong mình khát khao khám phá. Nên câu chuyện ở nơi xa xôi, trải nghiệm của những "phượt thủ" đi trước luôn khiến họ thích thú vì được mở mang tầm mắt một cách gián tiếp".

Đọc du ký, người đọc không mong mình "vớ" phải một cẩm nang Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá đơn thuần hay một cuốn nhật ký hành trình nhạt toẹt theo kiểu "đóng dấu nơi mình đã đến, đã ăn, đã thấy". Mà họ mong mình gặp được cái nhìn lạ lẫm, thú vị của tác giả, cách tác giả thực hiện hành trình của mình, vượt qua khó khăn ra sao cùng những suy tư thâm thúy về vùng đất xa lạ. Từ đó truyền đi thông điệp, bài học có ích.

Chẳng hạn "Bên kia ranh giới - Cánh cửa nào cần mở với chìa khóa Ok986 tải ứng dụng?" của tác giả trẻ Tôn Nữ Tường Vy là cuốn du ký đậm tính nhân văn, tri thức lẫn triết lý bao gồm các thảo luận về lĩnh vực Ok986 tải ứng dụng, lịch sử, môi trường và trải nghiệm thực tế được trình bày với giọng văn sắc sảo.

Nhiều tác giả "thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào". Họ xách ba lô và viết theo đúng kiểu "thấy gì viết đó". Một độc giả bày tỏ thái độ khó chịu đến mức cực đoan khi tác giả có bút danh Yếm Đào Lẳng Lơ ra mắt cuốn "Gái phượt", "Yếm Đào du ký":  "Phượt thủ lấy con mắt ngưỡng mộ của những người xung quanh làm lẽ sống. Tôi chưa thấy phượt thủ nào đi để trải nghiệm cả, cứ phải rùm beng lên, khoe khoang về những gì đã trải qua, càng khoe lại càng hăng máu đi.

Tóm lại phượt thủ chỉ thoả mãn bản thân, ích kỷ, khoe khoang, buông thả, và thích theo trào lưu". Có một thực tế không thể phủ nhận là nhiều tác giả hiện nay (đặc biệt là tác giả vô danh) viết du ký với mục đích khoe mẽ, làm sang là chính. Hàm lượng "sàng khôn" từ những cuốn sách này vô cùng ít ỏi.

Thậm chí, vì đi theo kiểu "cưỡi ngựa xem hoa", không có nhiều trải nghiệm mới mẻ ở mảnh đất mà nhiều người đã biết, đã thành "lối mòn Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá", nhiều tác giả cố tình bịa chuyện giật gân trên đường đi nhằm câu khách. "Muốn nói ngoa, đi xa về mà nói". Có ai kiểm chứng được độ thật giả của những màn bắt cóc tống tiền, suýt bị cưỡng hiếp hay bị cướp truy đuổi…trên đất khách. "Xách ba lô lên và đi" của Huyền Chip cũng từng dính vào nghi án kiểu này.

Nhà báo Nguyễn Tập, tác giả của "Từ rừng thẳm Amazon đến quê hương bolero" thừa nhận rằng ngày nay, "phượt thủ" lên đường với ước muốn lãng mạn "thế giới vẫn luôn là một nơi chốn đầy bí ẩn với tất cả những điều kỳ diệu mà anh ta có thể tự mình khám phá" thì hãy cố gắng tỉnh ngộ ngay. Bởi rất khó để đạt được điều đó khi thế giới giờ đây quá phẳng và "nhỏ như một trái cam", gần như ở đâu cũng đã có bước chân con người.

Ngay khi đến Amazon, anh cứ ngỡ rằng nơi đây vẫn còn vẻ hoang dã và còn bộ tộc thời "ăn lông ở lỗ". Khỏi phải nói Nguyễn Tập  đã thất vọng đến thế nào khi hầu như các bộ lạc đều bị thương mại hóa, Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá hóa. Họ mặc thổ cẩm chỉ để biểu diễn cho du khách. Xong việc thì lại áo thun, quần jean và điện thoại. Phải mất nhiều thời gian và rất khó khăn anh mới tiếp xúc được với vài người cố thủ trong rừng già, không ưa thích thứ người khác cho là văn minh.

Một số đầu sách du ký nổi bật của các tác giả trẻ.
Một số đầu sách du ký nổi bật của các tác giả trẻ.

Khi mọi thứ đã biến thành "đường mòn Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá", tất cả đều tiện nghi, không có thử thách nào buộc bạn phải đối mặt thì du ký rất dễ bị biến thành cuốn cẩm nang Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá, miêu tả điều mắt thấy tai nghe nếu tác giả non tay hoặc thiếu bề dày văn hóa, vốn sống. Những cuốn sách hời hợt như thế thường gieo vào giới trẻ suy nghĩ tai hại: viết du ký dễ ợt và ai cũng có thể viết du ký.

Cũng đơn thuần viết về trải nghiệm ở Việt Nam nhưng nhà văn Juli Zeh đã biết cách khắc phục được nhược điểm dễ dãi này. Theo dịch giả Đinh Bá Anh, Juli Zeh đã OK9 đã banh "Xứ sở những cô gái đi xe máy mặc áo khoác hoa" như một tác phẩm Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ý niệm. Những ấn tượng về OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao và con người Việt Nam được ghi lại ngay lập tức khi chúng còn tươi rói, song chúng được ghi đồng thời với ý thức phê phán và phản tư của tác giả.

Những ghi chép như thế, ở thời điểm ra đời, dường như không hướng đến công chúng, mà chỉ phục vụ cái nhu cầu "muốn hiểu" Việt Nam của tác giả. Chính nhờ bức tranh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ý niệm với góc nhìn phê phán và phản tư này đã khiến ngay cả người bản xứ vô cùng ngạc nhiên trước các vấn đề quen thuộc ở OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao mình. Như chuyện bình đẳng nam nữ, chuyện Ok987 hiện đang mở hỗn loạn, chuyện chặt chém khách nước ngoài, chuyện nói tiếng Anh chỉ người Việt mới hiểu, rác thải và không khí ô nhiễm… 

Khẳng định nhu cầu tìm mua sách du ký  của độc giả ngày càng cao nhưng ông Nguyễn Huy Hải, Giám đốc chi nhánh phía nam của HuyHoang Bookstore phải thừa nhận: "Không phải cuốn nào cũng đạt đến chiều sâu văn hóa, Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, lịch sử hay trải nghiệm "không đụng hàng" mà bạn đọc mong đợi". Mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến lên ngôi giúp các "phượt thủ" càng có đất "dụng võ". Nhiều cuốn du ký là tập hợp các bài chia sẻ trải nghiệm hoặc nhật ký hành trình trên Facebook hoặc blog. Song mặt trái của cách viết này là sự hời hợt, dễ dãi, không dụng sức gia công để nó trở thành một cuốn sách đúng nghĩa.

Tâm Bùi, tác giả của "Bụi đường tuổi trẻ" cho rằng, trước khi lên đường bạn cần phải nghiên cứu lịch sử địa lý, văn hóa, triết học, kiến trúc... tất tần tật về miền đất mình sẽ đến. Có như vậy, khi đến nơi, mắt thấy tai nghe, bạn mới có thể ráp nối để suy ngẫm, rút ra những điều sâu sắc, hay ho về vùng đất, con người mình đến và tải được chiều sâu trong từng bức hình chứ không đơn giản là tả cảnh.

Và như một nhà phê bình nhận xét: "Với sách du ký, điểm đến nhiều khi chỉ là cái cớ, cái nền mà trên đó người viết muốn đưa một sản phẩm văn hóa đến người đọc. Và như thế, hành trình đó không đơn giản chỉ là hành trình địa lý mà nó là hành trình cuộc sống, hành trình tinh thần, hành trình văn hóa được thể hiện bằng góc nhìn khác biệt, bằng ngòi bút văn chương giàu vốn sống, vốn tri thức của mỗi tác giả".

Mai Quỳnh Nga

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.