Đoản khúc tang bằng- một tập thơ “đặc biệt”

Nhà thơ, nhà báo Trần Tuấn đã gọi “Đoản khúc tang bằng” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2017) của Khánh Hồng là tập thơ “đặc biệt”: "Nó đặc biệt là bởi tập thơ của một người 13 năm gần như vô thức với những cơn co giật đau đớn, không thể nhìn vào mặt chữ. 
  • “Hà Hương phong nguyệt” – tiểu thuyết quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam?
  • Thơ của người đàn bà hát ru đời
  • Sức hút của một “Cung đường mê”

Vùng ý thức của bộ não như những sợi tơ mảnh chập chờn run lên trong giông gió. Đôi bán cầu đại não hai lần cách nhau chục năm lần lượt được mổ banh ra, phơi bày trong ánh sáng ban ngày. Bóng đêm thâm u của tiềm thức khai mở một cách nghiệt ngã vậy sao? Hay là sự động chạm nào đó đã khiến bừng thức một thứ ánh sáng và ngôn ngữ khác?...

Đây là tập thơ buồn, rất buồn với những ai không/ chưa biết buồn. Đây là tập thơ đẹp không hề bi lụy cho những ai đã thấu cạn nỗi buồn, nỗi đời...”. (Trích bìa 4 tập thơ). Tôi đọc tập thơ của nhà báo Khánh Hồng gửi tặng và cảm nhận sâu xa những điều mà nhà báo, nhà thơ Trần Tuấn đã viết:

Răng nhức nhai cơm lứt
Một trăm lẻ tám lần
Tưởng A DI ĐÀ PHẬT
Người trên cao thấu chăng

Nghĩ chồng con mà nuốt
Thương bạn chăm mà cười
Cơm hòa trong nước mắt
Vẫn thấy đời vui tươi...
(Không đề)

Người ta nói văn là người. Quả là: Người thơ phong vận như thơ ấy! Cuộc đời của người thơ Khánh Hồng đã vận vào thơ, đã giúp Khánh Hồng sáng tạo ra những bài thơ trong một hoàn cảnh đặc biệt, để tạo nên một tập thơ “đặc biệt” như Trần Tuấn đã nhận định.

Từng là phóng viên Báo OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á Quảng Nam - Đà Nẵng (tên cũ), sau khi đoạt giải cuộc thi TÁC PHẨM TUỔI XANH lần thứ nhất năm 1989 - 1990 (cuộc thi do Báo Tiền phong và Trường Viết văn Nguyễn Du phối hợp tổ chức), Khánh Hồng chuyển về làm phóng viên Báo Tiền phong. Hình ảnh một phóng viên trẻ, nhiệt tình, năng động không ngại gian khó và lúc nào cũng cười tươi cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ như in.

Nhiều năm là phóng viên của Báo Tiền phong thường trú ở miền Trung, rồi lập gia đình với một cán bộ đoàn là Trưởng đại diện của Trung ương Đoàn cũng ở miền Trung với những đứa con mạnh khỏe, chăm ngoan...

Mọi việc đang diễn ra tốt đẹp thì Khánh Hồng mắc bạo bệnh. Căn bệnh ung thư quái ác hành hạ người thơ Khánh Hồng mười mấy năm qua. Và, cũng mười mấy năm qua Khánh Hồng đã ngoan cường chiến đấu với bệnh tật để vượt lên số phận. Tập thơ “Đoản khúc tang bằng” cũng ra đời từ đây. Một tập thơ với nhiều câu thơ hay theo ý tôi:

...Chân run, sức kiệt, hao gầy
Mỏng manh, thanh nhẹ mà bay chẳng thành

(Mộ cha)

Không còn ngày, không còn đêm
Không còn tiếng gọi ngoài hiên vọng vào...

(Vô âm)

...Nghe mưa gọi
Chắc trời đang bận sáng
Một nửa trái tim trở mình không tiếng
Hình như đang lạc
Chốn xa rồi

 (Xóa đêm).

...Giá có thể luồn tay vào gỡ
Bóc tách từng nỗi niềm

(Đánh vật với ủ)

Nhiều câu thơ trong tập thơ có sức mở, sức gợi, sức cảm thật chân thành:

Mưa
gì như thể riêng khơi
giọt buồn

(Giọt buồn)

“Em chả thèm soi gương
Hình như người đàn bà trong gương già ngắc
Chồng nếp nhăn rủ nhau về mấy lượt
 Em chạm vào mình có thế đâu

(Em bốn chín)...

Lắc rắc mưa xuân
Anh sợ ướt áo chạy sang nhà hàng xóm
Có một người đứng lặng
Trách mưa vô tình hay trách tầm xuân

 (Ngày đã qua đêm thì dài lắm)...

Thời gian chạm vào ô cửa 
Thánh thót chuông ngân...(
Nỗi đêm)...

Dậy thì em mười bảy
 Cả đời anh chơi vơi...

 (Áo lụa khuy hờ hững)...

Vô vàn chuyện vụn vặt đời thường như thế
Đã qua trong giấc mơ sau ngày
Rất mệt

 (Sau mơ)...

Đọc “Đoản khúc tang bằng”, một tập thơ với những bài thơ, câu thơ chân thật, thật đến mức đau đớn nhưng không hề bi lụy, tôi lại nhớ tới câu thơ nổi tiếng của một nhà thơ Nga: "Anh có thể dối em, thơ anh không thể dối!". Tôi lại nhớ tới bài viết về thơ của cố nhà văn, nhà báo Lý Biên Cương. Sinh thời, Lý Biên Cương rất ghét sự giả dối, nhất là trong văn chương.

Ông viết: “Thiếu gì người làm thơ thời nay nói có vẻ rất nhiều tâm tư, nhân bản này nọ. Nhưng họ giả, giả đến phát sợ, đến nghi ngờ cả phẩm chất thơ của họ. Như chiếc bóng bay, thổi mỗi lúc một to, một rực rỡ, nhưng ruột họ lại nhẹ bông...”. (Trích bài "VÀ ANH ĐỢI... NHỮNG ĐIỀU KHÔNG DÁM NHỚ" đăng trên Báo Văn nghệ, sau được Nhà xuất bản Phụ nữ đưa vào tập “Người suốt đời đi tìm cái đẹp”).

 Cụ Nguyễn Du xưa đã từng viết: "Đoạn trường ai có qua cầu mới hay". Không đau đớn đến tận cùng, khao khát đến tận cùng, vui sướng đến tận cùng, khổ đau đến tận cùng... người thơ sao có thể viết ra những câu, những từ làm rung động lòng người.

Khi tôi đọc những câu thơ của Khánh Hồng như:

...Hãy về bên em nghe anh
Cùng nhau hát bài tê tái...
Đừng
Đừng nói rằng không
Em không còn ngày để đợi...
(Hãy về bên em đi anh)

Hay bài thơ "Có ai nói với tôi không":

Trống
Trống huơ
Trống hoác
Trống từ trước ra sau
Trống từ sau ra trước
Trống từ trên xuống dưới
Trống từ dưới lên trên.

Có ai nói với tôi không
Chuyện về ba con cá
Ngày nào cũng thế
Tôi ngồi nhìn tôi
Và thương con cá đơn côi...

Viết những câu thơ, bài thơ như thế thì người thơ không thể dối mình được. Những câu thơ, bài thơ làm người đọc nhói lòng!

 Để kết thúc bài viết này, không gì hơn là để tác giả tập thơ “Đoản khúc tang bằng” tự sự: “Không còn đủ sức cầm trên tay dù màn hình bé tẹo/ Nhấn vài chữ nói với thời gian” ... “Còm nhom thời gian ngồi mổ cò/ Và khóc/ Máu trắng rỏ xuống chữ chỉ một mình nhìn thấy được”...

Viết tại nhà vườn Sóc Sơn, tháng 7-2018

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.