Độ cao cho đường thơ dài cất cánh

Đọc tập thơ “Máy bay đang bay và những bài thơ khác” của Nguyễn Hoa NXB Nhà văn 2015
  • Từ những vần thơ bất chợt
  • Thơ mang vẻ đẹp những giấc mơ
  • Ra mắt tập thơ "Chuyện có gì đâu"

Tôi say mê đường bay
Bởi tôi biết
Đường thơ còn dài…

Không phải ngẫu nhiên Nguyễn Hoa viết như vậy trong bài “Máy bay đang bay” của mình. Nhà thơ mượn đường bay, mượn độ cao của những chuyến bay để tải lòng mình trên những cánh thơ để rồi thơ cứ bám riết lấy người say thơ như một món nợ đòi phải trả. Cuộc đời nợ thơ và thơ nợ cuộc sống nhiều lắm! Cái nợ ấy chẳng bao giờ trả hết, bởi các nhà thơ cũng như Nguyễn Hoa đều biết “đường thơ còn dài”.

Hai mươi bài thơ trong tập thơ “Máy bay đang bay và những bài thơ khác” của Nguyễn Hoa, do Nhà Xuất bản Hội Nhà văn tái bản, cho tôi nhiều cảm nhận khác lạ: Khác lạ từ cái tên của tập thơ đến đường thơ, về cảm xúc và sự trải hồn của nhà thơ.

Tập thơ mới của nhà thơ Nguyễn Hoa.
Tập thơ mới của nhà thơ Nguyễn Hoa.

Nhắc đến Nguyễn Hoa, bạn đọc sẽ nhớ ngay đến thơ ngắn và chính thơ ngắn đã nổi danh tên tuổi nhà thơ, người đã tạo nên một phong cách, sắc thái riêng cho mình. Vì thế, nhiều người đã nghĩ Nguyễn Hoa chuyên tâm làm thơ ngắn, thì đây, tập thơ “Máy bay đang bay và những bài thơ khác”, nhà thơ gửi đến bạn đọc những bài thơ dài. Lời thơ cứ bay trên khoảng trời cao rộng của dòng cảm hứng. Đọc thơ ngắn và thơ dài của Nguyễn Hoa, ta có cảm nhận nhà thơ muốn gián tiếp “hướng đạo” cho bạn đọc sự phong phú, đa dạng về phương pháp thể hiện cảm xúc và thể loại của nền thi ca nước nhà.

Là người đã từng đi qua cuộc chiến tranh giải phóng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, bảo vệ Tổ quốc, Nguyễn Hoa thấu hiểu giá trị của hoà bình đem lại hạnh phúc cho con người lớn lao như thế nào, tác giả luôn có dự cảm về muôn màu cuộc sống: Dự cảm về cái ác, cái xấu, về những điều tốt đẹp, về tình yêu, về đoàn kết, về sự đổi thay của tự nhiên... và cuối cùng “Tôi dự cảm về tôi/ Về con người/ Không mất/ Như Trái đất!” (Dự cảm). Từ dự cảm đến cảm xúc rất gần, bởi cả hai đều xuất phát từ trái tim yêu thương, từ tâm hồn đầy chất thơ của người nghệ sĩ.

Nhớ thương mẹ bao nhiêu, những người lính “Tôi biết mặc áo nâu từ khi biết khóc/ Nước mắt ngấm vào vai áo mẹ tôi” (Đất nâu) đã mang theo dáng mẹ lên đường vào chiến trường: “Tôi cùng bè bạn ra đi/ mang màu áo xanh cây lúa/ màu hy vọng của mẹ/ của đất nâu”, nhà thơ đã khéo mượn màu nâu của đất, màu xanh của ruộng đồng để viết về mẹ, bởi sắc màu ấy là sắc màu quê hương và hình ảnh tảo tần của mẹ “thân cò lặn lội” sớm khuya.

Quê hương và mẹ đã thôi thúc người lính lao vào khói lửa đạn bom, lao vào gian khổ hy sinh để mong sớm trở về với mẹ, với em yêu: “Chúng tôi thề với nhau/ Đất sẽ là đất nâu/ để hạt lúa mọc lên thành hạt gạo/ để em/ khi hát lời ca về tình yêu đôi lứa/ Sẽ hát về cây lúa/ Sẽ hát về đất nâu” (Đất nâu). Lớn lao và vĩ đại hơn cả là mẹ Tổ quốc, nhà thơ không lấy tựa đề “Mẹ Tổ quốc” cho bài thơ của mình mà để bài thơ được nâng tầm cao hơn, Nguyễn Hoa đã sử dụng phép đòn bẩy, từ một người con của người mẹ sinh thành cụ thể được nâng lên trở thành người con của định danh trừu tượng nhưng lại rất thiêng liêng gắn bó gần gũi với mọi con Dân, con Nước: “Sau con Mẹ là con Nhân dân là con Tổ quốc”. Với những người lính đã cùng nhà thơ gian lao và anh dũng trên chiến trường, Nguyễn Hoa đã dành một phần đáng kể nhớ về họ. “Nỗi nhớ không sợ thời gian” đã đưa nhà thơ trở về bên đồng đội, tác giả đã khóc:

Sang năm, sang năm
Con gái tôi vừa tròn mười tám
Những bông hoa của đào nở rộ tươi
Còn bao đồng đội tôi không thêm tuổi nữa rồi

(Dưới mặt trời)

Với chiều sâu của cảm xúc và suy luận, Nguyễn Hoa không chỉ viết về những sự kiện “Tôi ghi lại điều này trong sách vở/ phút mở đầu của Điện Biên lịch sử” (Lời người pháo thủ Điện Biên)… “Như thế bắt đầu từ mùa khô 79…/ Cămpuchia, bạn ơi!”, những địa danh Hàm Rồng, Đà Nẵng, sông Chu…, những con người lịch sử “Và người về từ Đông Quan/ Chân giầy cỏ/ Mải đi/ Sáu trăm năm đến bay giờ chưa nghỉ” (Người về từ Đông Quan) và các thế hệ nối tiếp nhau gìn giữ OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao này: “Chúng tôi không đếm những gian lao đi qua” mà thơ Nguyễn Hoa còn mang tính triết lý trong nhiều câu từ khiến bạn đọc phải suy ngẫm, liên tưởng với mình, với những điều đã và đang xảy ra để quy chiếu. Nếu như  “Máy bay đang bay/ Ở độ cao trên bão/ Ở độ cao đảm bảo” thì với mình, Nguyễn Hoa đang vượt lên: “Tôi đi bằng chân/ Không tốc độ, không độ cao đảm bảo/ Sẽ đi trong gió bão/ Trong nắng mưa/ Trong số phận…”. (Máy bay đang bay).

Đọc “Máy bay đang bay và những bài thơ khác” là đọc chuỗi dài cảm hứng của nhà thơ vốn nổi tiếng về thơ ngắn. Thơ dài Nguyễn Hoa (xin được tạm gọi tập thơ trên như vậy) cứ nối nhau hiện lên trong từng dòng, từng trang thơ, câu nọ móc xích câu kia khó mà tách bạch. Nguyễn Hoa sử dụng nhiều điệp từ, điệp ngữ nhằm tăng thêm độ nhấn của mỗi khổ, mỗi đoạn trong bài thơ, tạo nên sự kết dính của ngôn ngữ để trải lòng cảm xúc chân thực của mình.

“Máy bay đang bay và những bài thơ khác” của Nguyễn Hoa là một sự tìm tòi sáng tạo trên con đường thi ca của mình, bởi vì nhà thơ “Ước muốn tôi/ Bài thơ không lặp lại”(Bài thơ cây cầu), vì thế Nguyễn Hoa đã xác định được độ cao cho đường thơ dài của mình cất cánh.

Nguyễn Văn Tông

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.