Dân số thế giới: Động lực và thách thức

Kể từ năm 1987, khi Liên hợp quốc quyết định chọn ngày 11/7 hằng năm là Ngày Dân số Thế giới, ngày này đã trở thành dịp để chúng ta nhấn mạnh tính cấp bách và tầm quan trọng của các vấn đề dân số, bao gồm cả mối quan hệ của chúng với môi trường cũng sự phát triển của con người.

  • Bùng nổ dân số: Thảm kịch cho tương lai nhân loại?

Giai đoạn bùng nổ chưa kết thúc

Năm 1955, Trái đất có 2,8 tỷ người. Ngày nay, con số đó chỉ đúng bằng hai quốc gia đông nhất là Ấn Độ và Trung Quốc. Vào năm ngoái, chính xác là ngày 15/11/2022, dân số thế giới đã chạm mốc 8 tỷ người.

ngày dân số thế giới hàng năm cho chúng ta có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng dân số thế giới.jpg -0
Ngày dân số thế giới hàng năm cho chúng ta có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng dân số thế giới.

Thời kỳ bùng nổ dân số đã ghi nhận những cột mốc kỷ lục. Từ giữa thế kỷ 20, thế giới đã trải qua giai đoạn gia tăng dân số chưa từng có. Dân số thế giới đã tăng hơn gấp ba lần, trong giai đoạn từ năm 1950 đến năm 2020. Tốc độ tăng trưởng dân số thế giới đạt mức cao nhất trong khoảng thời gian từ năm 1965 đến năm 1970, với mức tăng trung bình 2,1%/ năm. Vì thế, nếu như từ năm 1804 đến 1927, chúng ta mất tới 123 năm để tăng thêm 1 tỷ người thì giai đoạn từ 1960 tới 2022, chúng ta chỉ mất trung bình 12,4 năm cho sự gia tăng tương tự. Trong đó, nhanh nhất là giai đoạn từ 2011 đến 2022, chúng ta chỉ mất 11 năm để tăng từ 7 tỷ lên 8 tỷ người.

Thế nhưng, đồ thị tăng trưởng cũng đang có dấu hiệu chậm lại. Châu Âu đã duy trì tỷ lệ sinh thấp từ những năm 70 của thế kỷ trước. Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc cũng bắt đầu bước vào giai đoạn suy giảm dân số. Năm 2022 ghi nhận 134 triệu trẻ sơ sinh ra đời trên khắp thế giới. Đây là số trẻ sơ sinh thấp nhất kể từ năm 2001. Nó dẫn đến việc năm 2022 trở thành năm đầu tiên kể từ 1960, tỷ lệ tăng dân số toàn cầu ở mức dưới 1%.

Tuy nhiên, giai đoạn bùng nổ dân số vẫn chưa kết thúc. Bất chấp mức tăng trung bình hằng năm đã giảm xuống 1,2% trên toàn cầu kể từ đầu thế kỷ này, thì ở những khu vực riêng biệt như Nam Á, Đông Nam Á và châu Phi, mức tăng trưởng bình quân vẫn đạt xấp xỉ 2%. Cá biệt, một số nước châu Phi như Nigeria, Uganda, Congo, Angola, Chad, Mali và Somalia có tốc độ lớn hơn 3%/ năm. Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) ước đoán dân số thế giới sẽ đạt con số 10 tỷ người vào năm 2057. Sau Ấn Độ và Trung Quốc, Nigeria dự kiến sẽ trở thành quốc gia đông dân thứ ba thế giới, tiếp theo là Mỹ, Pakistan, Indonesia, Brazil, Congo, Ethiopia và Bangladesh. Cũng theo UNFPA, dân số thế giới sẽ đạt mức đỉnh với khoảng 10,4 tỷ người trong những năm 2080, rồi duy trì ở mức đó đến năm 2100.

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của dân số thế giới chủ yếu được thúc đẩy bởi số lượng người sống sót đến tuổi sinh sản ngày càng tăng, đi kèm với những thay đổi lớn về tỷ lệ sinh, đô thị hóa và tăng tốc di cư. Trong đó, việc gia tăng tuổi thọ được nhận định là nguyên nhân chính của việc tăng dân số trên toàn cầu. Tuổi thọ của người trưởng thành ở các nước phát triển đã tăng đáng kể từ giữa thế kỷ 20. Lượng người có tuổi thọ trên 100 tuổi hiện nay là số lượng cao nhất từng ghi nhận trong lịch sử. Tuổi thọ trung bình toàn cầu đạt 72,8 tuổi năm 2019, tăng gần 9 năm tuổi so với năm 1990. Con số này dự kiến đạt 77,2 vào năm 2050. Nói về dấu mốc 8 tỷ người vào cuối năm 2022, Giám đốc điều hành UNFPA, bà Natalia Kanem nhấn mạnh: "Đây là một câu chuyện thành công".

"Bất chấp tất cả những thách thức, thế giới của chúng ta là thế giới mà tỷ lệ người được Ok986 tải ứng dụng và sống lành mạnh nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào trước đây trong lịch sử. Thế giới đã đạt những bước tiến lớn trong nỗ lực giảm nghèo, cùng những tiến bộ đáng kể trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Dân số thế giới tăng chứng tỏ rằng một phần tuổi thọ tăng và tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và bà mẹ giảm", trích phát biểu của bà Kanem tại buổi lễ kỷ niệm công dân thứ 8 tỷ vào tháng 11/2022.

old-people-3763-1474882021.jpg -0
Lượng người có tuổi thọ trên 100 tuổi hiện nay là số lượng cao nhất từng ghi nhận trong lịch sử. Ảnh: ST.

Vấn đề không phải là giảm dân số

Nhưng, ngay cả trong cái nhìn lạc quan, chúng ta cũng phải thừa nhận những vấn đề hóc búa mà quá trình tăng dân số đem lại.

Đầu tiên, bùng nổ dân số gây áp lực lớn lên môi trường tự nhiên. Cùng với lượng người lớn hơn thì nhu cầu đất đai, nước, không khí, tài nguyên cũng sẽ gia tăng. Theo nghiên cứu của Quỹ Bảo vệ thiên nhiên quốc tế (WWF), diện tích rừng giảm là hệ quả trực tiếp của việc tăng dân số ở các nước đang phát triển. Việc phá rừng, khai thác mỏ, tận dụng các nguồn tài nguyên một cách tối đa để đảm bảo nhu cầu của dân số khổng lồ đã phá hoại môi trường tự nhiên. Sự tập trung dân số còn tạo ra nguồn rác thải lớn hơn khả năng tự phân hủy của môi trường, dẫn đến ô nhiễm ngày càng trầm trọng. Tình trạng ô nhiễm nước, không khí, ánh sáng, tiếng ồn lan rộng cùng quá trình đô thị hóa để mở rộng không gian sống cho con người. Những hậu quả trên làm tồi tệ hơn hiện tượng biến đổi khí hậu và nóng lên toàn cầu. Thống kê cho thấy, trái đất đã ấm lên gần 1 độ C kể từ khi chúng ta đạt mốc 4 tỷ người vào năm 1974. Điều đó đã tạo nên những hiện tượng thời tiết cực đoan.

Thứ hai là áp lực từ việc tăng dân số đối với các vấn đề OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao Ok9 cab trò chơi casino phổ biến. Dân số lớn hơn đòi hỏi các hệ thống an sinh Ok9 cab trò chơi casino phổ biến phải đáp ứng nhiều yêu cầu hơn. Nguồn lao động dư thừa gây nên cảnh thất nghiệp, nghèo đói ở nhiều quốc gia. Trong khi đó, tại nhiều quốc gia khác, sự suy giảm dân số ở tuổi lao động khiến cho nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao trì trệ. Những hoạt động như di dân, đô thị hóa cũng làm nảy sinh các vấn đề Ok9 cab trò chơi casino phổ biến mới. Chính việc không đáp ứng được nhu cầu của người dân đã gây ra những hệ lụy như bệnh tật, đói nghèo, các tệ nạn Ok9 cab trò chơi casino phổ biến hay thậm chí là chiến tranh. Theo báo cáo của Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR) công bố tháng 5/2023, số người phải rời bỏ nhà cửa trên thế giới đạt mức kỷ lục 108,4 triệu người vào năm 2022, tăng 19,1 triệu người so với một năm trước, là mức tăng lớn nhất từ trước đến nay. Bên cạnh đó, LHQ cũng cảnh báo: Có đến 3,3 tỷ người đang sống tại những quốc gia chi nhiều tiền hơn để trả lãi cho các khoản nợ, hơn là cho Ok986 tải ứng dụng hoặc Ok986.vip bảo mật SSL. Đây là mầm mống của những cuộc khủng hoảng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến trong tương lai.

Nhân ngày 11/7 năm nay, UNFPA đưa ra bản báo cáo mới với những chỉ dẫn cụ thể, nhấn mạnh rằng chất lượng tăng trưởng mới là điều cần được quan tâm. Điều này có nghĩa là chúng ta nên tập trung  Ok9 cool link đăng nhập vào Ok986 tải ứng dụng, chăm sóc sức khỏe, cung cấp năng lượng sạch với giá cả phải chăng và hướng tới bình đẳng giới, thay vì cố gắng giảm số lượng người trên hành tinh của chúng ta.

biểu đồ cho chúng ta hình dung tốc độ tăng trưởng dân số thần tốc trong hơn 1 thế kỷ qua.jpeg -0
Biểu đồ cho chúng ta hình dung tốc độ tăng trưởng dân số thần tốc trong hơn 1 thế kỷ qua.

Báo cáo của UNFPA cũng "nhắc nhở" các quốc gia vì đã bỏ quên "quyền lợi hợp pháp của một nửa thế giới", tức phụ nữ và trẻ em gái. Nhấn mạnh thế giới đã không đạt được tiến bộ về bình đẳng giới trong 10 năm qua khi những thành kiến tiếp tục cản trở trao quyền cho phụ nữ, Tổng thư ký LHQ António Guterres phát biểu: "Phân biệt đối xử dựa trên giới tính gây hại cho tất cả mọi người - phụ nữ, trẻ em gái, nam giới và trẻ em trai. Ok9 cool link đăng nhập vào phụ nữ nâng cao tinh thần cho tất cả mọi người, cộng đồng và quốc gia".

Những thống kê của UNFPA cho thấy hơn 40% phụ nữ trên khắp thế giới không thể đưa ra quyết định về sức khỏe sinh sản. Cứ hai phút lại có một phụ nữ chết vì mang thai hoặc sinh con (trong bối cảnh xung đột, số người chết còn cao gấp đôi). Gần 1/3 phụ nữ đã từng bị bạo lực tình dục. Hơn 2/3 trong số 800 triệu người trên toàn cầu không biết đọc là phụ nữ. Chính vì thế, việc bảo vệ quyền của phụ nữ cần phải trở nên cấp bách hơn. Tiến sĩ Kanem khẳng định: "Sự sáng tạo, sự khéo léo, nguồn lực và sức mạnh của phụ nữ và trẻ em gái là nền tảng để giải quyết các thách thức về nhân khẩu học và các thách thức khác đe dọa tương lai". Chỉ khi giải quyết được những vấn đề này, tăng trưởng dân số mới trở thành động lực cho sự phát triển.

  • Hàn Quốc loay hoay với khủng hoảng dân số Hàn Quốc loay hoay với khủng hoảng dân số
Tử Uyên

Các tin khác

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động OK9 thể thao xanh chín và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng Ok9 cab trò chơi casino phổ biến

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.