Công khai và tế nhị

Trước đây, tôi từng được đọc mẩu chuyện về một nhà lãnh đạo: Lần ấy (thời còn chiến tranh), nhân đi qua vườn Bách thảo, thấy đèn trong khu vực này hơi bị… tối, ông bèn cho gọi người phụ trách việc này tới nhắc nhở: "Sao không tăng cường ánh sáng lên, để thế nhỡ nảy sinh những chuyện này chuyện nọ thì sao?"...

Người bị "chất vấn" giải thích: "Thanh niên ít chỗ chơi, thường đưa nhau tới vườn Bách thảo tâm tình. Nếu để sáng quá, các cháu nó mắc cỡ, nó ngại không vào". Tưởng vị lãnh đạo nọ nghe vậy sẽ đưa ra những uốn nắn về sự cần thiết phải "nâng cao đạo đức cách mạng" cho thế hệ trẻ, nhưng không, ông chỉ buông một câu bình luận: "Cậu thương thanh niên quá nhỉ", rồi thôi, coi như "sự việc cho qua"…

Nhiều lúc nằm vắt tay lên trán mà nghĩ, tôi thấy tạo hóa "bố trí" mọi sự kể cũng khéo thật: Đã có ngày, lại có đêm. Ngày để mà sống, mà làm lụng, đêm để nghỉ ngơi. Thử hỏi, nếu không có cái màn đêm huyền diệu kia, mọi thứ cứ sáng choang, vằng vặc hiện hữu trước mắt cả, thử hỏi con người có dễ ngủ như vậy không?

Gần đây, qua các cuộc trao đổi, bàn luận, ta hay nghe nhắc tới hai chữ "công khai". Đúng là, trong nhiều trường hợp, việc công khai để mọi người cùng biết là cần thiết. Thậm chí, có những trường hợp, không công khai còn là một tội ác (như bị bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, cần báo cho mọi người biết để cách ly, phòng tránh). Tuy nhiên, không phải cái gì cũng có thể công khai tuốt tuột, công khai ngay. Thế mới có chuyện, ở nước nào cũng vậy, có những hồ sơ được bảo mật rất nhiều năm, và theo quy định phải tới một năm nào đó mới được mở, công bố cho bàn dân thiên hạ.

Chúng ta đều biết, hiện thế giới Internet đã len đến tận đầu giường của nhiều gia đình. "Ngồi một chỗ thấy ngoài ngàn dặm" (tên cuốn sách của nhà văn Triệu Bôn) - chỉ qua một cái nhấp chuột, nhiều sự việc đây đó bỗng hiện ra trước mắt ta, rõ ràng như trong lòng bàn tay. Thế nhưng, đi kèm với đó là không hiếm thông tin chưa được kiểm chứng, là những câu chuyện đáng ra chỉ dành phục vụ cho sự quan tâm của một đôi người… Vậy mà tất tật được công khai, cho mọi người và buộc mọi người… cùng biết. Không hiếm thư từ gửi cho nhau, chỉ là để tâm sự riêng, vậy rồi cũng "được" người ta đưa lên trang web. Không hiếm những chuyện sâu xa thầm kín, người trong cuộc ý tứ chẳng muốn công khai, nhưng người "ăn theo" thì… chẳng tha. Bao nhiêu nạn nhân đã lên tiếng về những chuyện "thiếu tế nhị", vi phạm bí mật đời tư kiểu này, nhưng rồi mọi sự đâu vẫn hoàn đấy.

Chuyện đời thường liên quan tới mỗi cá nhân thì vậy, chuyện liên quan đến quốc gia đại sự cũng gặp không hiếm chuyện trớ trêu, cần bàn. Đọc những thông tin trên các trang web của một số tổ chức và cá nhân thời gian qua, ta thấy nổi lên chủ đề tranh chấp biển đảo giữa một bên là Trung Quốc và một bên là những nước có quyền lợi liên quan, trong đó có nước ta và Philippines. Việc một số cá nhân, trong đó có các nhân sĩ, trí thức quan tâm đến vấn đề nóng bỏng này là một điều đáng mừng, thể hiện một tinh thần trách nhiệm đối với vận mệnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Tuy nhiên, điều mà tôi lấy làm "lăn tăn" là có những chuyện đáng ra chỉ nên bàn luận ở diện hẹp, với một phương thức kín đáo thì không hiếm trường hợp, các bác nhà ta lại đưa tuốt luốt lên trang web của mình, kể cả "kế sách đấu tranh". Lại nhớ trước đây, cố luật sư - Bộ trưởng Phan Anh từng nhắc tới câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" và bình luận: Với một thứ "không có gì quý hơn" như thế, không lẽ người ta cho không nhau à? Nghĩa là, muốn giành được độc lập, tự do cho Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, chúng ta phải dùng tới rất nhiều phương thức, và đó là chuyện hết sức vất vả, gian nan chứ không chỉ đơn giản theo kiểu làm cái gì, sắp làm cái gì cũng công khai hết mọi "đường đi nước bước" trên… màn hình vi tính. Càng không nên yêu cầu những người lãnh đạo phải báo cáo với mình tỉ mỉ, tất tật mọi phương thức đấu tranh bảo vệ biển đảo Tổ quốc để rồi đưa lên trang web cho "mọi người cùng biết". Cần nhớ, khi Bác Hồ xử lý một số tình huống từng bị xem là "khó hiểu" hồi 1945-1946, Người chỉ yêu cầu đồng bào tin tưởng ở Người "Hồ Chí Minh không phải là người bán nước" và nói ngắn gọn: "Đồng bào yêu mến tôi, nghe lời tôi". Có phải chuyện nào cũng nói ra ngay tắp lự, cho tất tật mọi người cùng nghe được đâu?  

Trong kho tàng truyện dân gian Việt Nam có câu chuyện vui: Một người nông dân đang làm đồng, được vợ ra gọi về ăn cơm. Đứng cách vợ mấy mặt ruộng, anh ta bắc loa tay, nói to: "Để tôi giấu cái cày vào bụi đã". Về nhà, người này bị vợ quở trách: "Mình nói to thế,  kẻ xấu nghe được, nó lấy trộm cái cày thì sao?". Cơm xong, anh ta hớt hải chạy ra kiểm tra, thì quả y rằng, chiếc cày bị mất thật. Anh vội ba chân bốn cẳng chạy về, thì thào thông báo vào tai vợ: "Mình ơi, nó lấy mất cái cày rồi".

Đây là một câu chuyện vừa giản dị vừa thâm thúy. Lẽ nào chúng ta hôm nay không ngộ ra được bài học gì từ câu chuyện trên?

Trần Hữu Thanh

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.