Cổ mẫu “Trương Chi”

“Trương Chi” là một trong những truyện hay nhất của kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Hay đến mức trở thành cổ mẫu “đẻ” ra cho đời sau biết bao “truyện” Trương Chi khác.
  • Giới thiệu “Tổng tập Văn học dân gian Nam bộ”
  • Văn học dân gian và tình yêu say đắm...

Ở thời hiện đại ta thấy có hàng chục bài hát, hàng trăm bài thơ/kịch hát và nhiều truyện ngắn. Người ta gọi hiện tượng này là “viết lại”, vẫn nhân vật cũ nhưng được nhìn bằng góc nhìn mới, phú cho nhân vật những sức sống, quan niệm, ý nghĩa mới. Từ lý thuyết “liên văn bản” chắc sẽ khám phá ra nhiều mối liên hệ thú vị.

Hai câu ca dao tóm tắt thật cô đọng, khái quát mà nói lên được cả tình thế, hình thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cơ bản của truyện: “Ngày xưa có anh Trương Chi/ Người thì thậm xấu, hát thì thậm hay…”. “Thậm” có nghĩa là rất, là đầu mút của cực.

Ở đây là đầu mút của hai cực đối lập: quá xấu và quá hay. Dân gian đã gửi vào đấy triết lý về bi kịch: quá xấu về hình thức/ quá hay về nội dung. Quá nghèo về vật chất/ quá giàu về tinh thần. Quá si mê/ quá thất vọng… Dùng cái “quá” để triết lý về cái “vừa độ”, vừa đủ, vừa phải, “một vừa hai phải”…Tính cách Việt ưa cái vừa phải. Các câu cửa miệng người Việt hay nói “thái quá bất cập”, “già néo đứt dây”, “quá mù ra mưa”…Tức khuyên răn người ta Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 gì, nói cái gì cũng vừa đủ, chừng mực…

Mỵ Nương tương tư tiếng sáo (tranh minh họa).
Mỵ Nương tương tư tiếng sáo (tranh minh họa).

Chưa thấy ai phát hiện cái sự “chênh” giữa câu ca dao trên và nội dung truyện. Ca dao nói Trương Chi “hát” nhưng trong câu chuyện thì Trương Chi thổi sáo. Tưởng là “chênh” nhưng đặt trong chủ đề mới thấy cái lý của nó: hát hay thổi sáo cũng chỉ là một, là Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Điều này càng nói rõ hơn chủ đề của truyện là nói về bi kịch của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Có nhiều bài hát nhưng nhiều người coi nhạc phẩm của Văn Cao thành công nhất, day dứt, đau khổ, nhưng đẹp, cái đẹp não nùng nhưng không não nề: “Tây hiên Mỵ Nương khi nghe tiếng ngân/ hò khoan mơ bóng con đò trôi/ giai nhân cười nép trăng sáng lả lơi, lả lơi bên trời/ Anh Trương Chi, tiếng hát vọng ngàn xưa còn rung/ Anh thương nhớ/ Oán trách cuộc từ ly não nùng/ Đò trăng cắm giữa sông vắng/ Gió đưa câu ca về đâu/ Nhìn xuống đáy nước sông sâu/ Thuyền anh đã chìm đâu!...”.

Truyện kể rằng Mị Nương là một cô gái xinh đẹp, con của một vị quan đại thần. Sống trong cảnh nhung lụa nhưng là cảnh cấm cung như bị tù đày. Người cha thương con bèn xây riêng cho nàng một ngôi nhà nhỏ trên bờ sông để nàngngắm cảnh.

Một hôm nàng văng vẳng nghe một tiếng sáo trên dòng sông. Tiếng sáo khi bổng khi trầm, véo von, réo rắt như mê hoặc. Đó là tiếng sáo của Trương Chi-một ngư phủ làm nghề đánh cá. Oái oăm thay, chàng Trương Chi lại có thân hình cực kỳ xấu xí, xấu đến mức không ai dám chơi, không ai dám nhìn. Hình như thế mà tiếng sáo của chàng càng hay, thổn thức như tâm tình, như giãi bày, như than thở. Tiếng sáo ấy là tiếng lòng của người khát khao được trao gửi…

Quá say mê tiếng sáo, muốn gặp người thổi mà không được, vì là gái cấm cung, dần dần nàng sinh bệnh. Người nhà tìm đủ mọi phương thuốc nhưng bệnh tình ngày một nặng thêm. Cuối cùng có vị lang gần đó mách cha nàng nguyên do và cách chữa…

Là người cực kỳ khắt khe bảo thủ nhưng thương con mà cha nàng phá lệ lệnh cho mời Trương Chi đến gặp. Theo thói quen, chàng thổi sáo. Tiếng sáo càng lại gần, Mỵ Nương càng thảng thốt, như ngây như dại, càng muốn gặp “tri âm”…

Nàng sắp được gặp nghệ sỹ của lòng mình!

Nhưng trái ngang thay ông trời! Thấy Trương Chi quá xấu, nàng bủn rủn, thất vọng khủng khiếp đến mức ngất đi. Tỉnh dậy thì tự nhiên khỏi bệnh!

Còn chàng Trương được gặp Mỵ Nương đẹp như người giời lại trong cảnh phong gấm rủ là…thì chiếc sáo rơi xuống. Chàng quay cuồng choáng váng vì lưỡi búa phũ phàng của thần ái tình. Chàng yêu Mỵ Nương…!!!

Dĩ nhiên chàng phải quay về với thân phận ngư phủ. Nhưng từ đấy tiếng sáo càng hay, càng não nề, thổn thức vì trong đó neo gửi cả nỗi đau thất tình. Một nỗi đau ai oán, ngậm ngùi, sâu thẳm, quyết liệt, dai dẳng…

Hình như trong mỗi chàng trai chúng ta đều có một Trương Chi nên thấu hiểu và thấu cảm cho nỗi đau của chàng, thông cảm nỗi đau tận cùng của một trái tim bị tổn thương. Nhưng nàng Mỵ Nương (và cả phái đẹp!) thì không. Vì nàng tỉnh táo và vô tình! Nàng vẫn muốn nghe và chỉ yêu tiếng sáo đau khổ kia chứ không yêu người thổi. Nàng đã hoàn toàn khoẻ mạnh! Về phương diện này nàng thua công chúa Tiên Dung trong thần thoại “Chử Đồng Tử”, dù có lá ngọc cành vàng, con gái vua Hùng nhất nhì thiên hạ mà vẫn lấy làm chồng người nghèo đến mức không có cả cái khố để mặc! Đó là mối tình đẹp nhất trong văn học trung đại Việt Nam. Bình đẳng nhất. Dân chủ nhất. Còn mối tình Trương Chi-Mỵ Nương là mối tình bi kịch ngang trái nhất.

Bi kịch của Trương Chi không lối thoát, bế tắc. Hai người quá xa nhau. Người quá đẹp, kẻ quá xấu. Nàng quá giàu, chàng quá nghèo. Một người cao sang vương giả con quan, một kẻ thứ dân mạt hạng dưới đáy. Chàng quá si mê, nàng quá tỉnh táo …

Chàng trai nào đã như Trương Chi sẽ thấy cái chết của Trương là tất yếu. Vì không thể sống thiếu tình yêu. Dù là ngư phủ, ở dưới nước như ở trên cạn nhưng chàng vẫn trầm mình xuống sông mà chết, càng cho thấy cái chết ấy quyết liệt, dữ dội. Chàng chết thật, chứ không như nhà văn nổi tiếng nọ miêu tả có phần hơi “phũ” rằng chàng “trật quần đái vọt xuống sông” như một cách rủa đời, chửi đời!

Hồn Trương Chi vất vưởng rồi nhập vào một cây bạch đàn rất đẹp. Mỵ Nương thích quá sai chặt cây ấy về tiện thành chén uống nước. Mỗi khi rót nước chén toả mùi thơm thoang thoảng thật dễ chịu, hình bóng Trương Chi hiện ra dưới đáy. Tiếng sáo ở đâu lại văng vẳng. Mỵ Nương thảng thốt. Nàng thương mình, thương người. Nước mắt nàng ứa ra. Một giọt rớt vào chén. Chén gỗ bỗng tan ra thành nước!!!

Câu chuyện là cả một khối mâu thuẫn lớn. Trương Chi quá xấu về hình thức nhưng lại có tâm hồn thật đẹp bên trong. Có vậy mới có thể có tiếng sáo làm rung động trái tim Mỵ Nương. Nàng Mỵ Nương đang tuổi yêu đương hừng hực xuân tình lại bị cấm cung. 

Có thể coi đây là ý nghĩa lên án sự vô nhân đạo trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến phong kiến cấm đoán xưa. Nàng tương tư người thổi sáo vì vừa bị tiếng sáo mê hoặc và trong tưởng tượng của nàng, tương ứng với tiếng sáo ấy phải là người tài năng mã thượng, đẹp trai công tử. 

Không nên trách sự thất vọng của nàng, vì đã là người ai cũng thích, yêu cái đẹp. Cũng không thể trách nàng không yêu Trương Chi. Vì tình yêu là tự do…Nàng là người đáng mến vì biết thưởng thức, đam mê Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, là người đáng phục vì biết thẩm định Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đích thực. Những người như thế, ít nhất cũng là người tử tế!

Bìa truyện “Trương Chi - Mỵ Nương”.
Bìa truyện “Trương Chi - Mỵ Nương”.

Chàng Trương Chi đáng kính, đáng trọng, đáng phục vì đó là một tài năng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Có trái tim và tâm hồn nghệ sỹ như thế thì chàng yêu Mỵ Nương cũng là tự nhiên. Chàng yêu mãnh liệt cũng thuận tự nhiên. Nhưng chàng chết là trái tự nhiên nên đáng thương, đáng tiếc. Bật toát ra một chủ đề: ước ao con người không bị rơi vào bi kịch. Không có tình huống nào là đường cùng. Đừng như Trương Chi!

Dưới ánh sáng Ok987 ưu đãi độc quyền học hiện đại, có thể hiểu truyện phát sáng thêm những ý nghĩa mới.

Một là, vượt lên trên câu chuyện của sự giàu nghèo, đây là câu chuyện về Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Nó muốn nói người Việt xưa, dù nghèo nhưng có tâm hồn thật nghệ sỹ. Nghèo như chàng đánh cá Trương Chi cũng có tiếng sáo chinh phục lòng người.

Hai là, minh hoạ cho định nghĩa của các nhà Nho: “Thơ (Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026) cùng dễ hay”. Thơ là tiếng lòng nên thơ của những người cùng khổ thì dễ hay, cảm động. Từ góc nhìn này cho thấy tuy là cổ tích nhưng truyện được nhuận sắc của các nhà Nho.

Ba là chứng minh quy luật sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thường mang tính mâu thuẫn. Mâu thuẫn càng quyết liệt càng cho ra đời tác phẩm hay. Càng sa vào mâu thuẫn, tiếng đàn Trương Chi càng hay.

Bốn là, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đích thực là tiếng lòng chân thành của nghệ sỹ thì bao giờ cũng có “tri âm”, có người thưởng thức.

Năm là, nhu cầu đối thoại. Trương Chi sống “cấm cung” giữa cuộc đời, không giao tiếp được với ai nên tiếng sáo là hiện thân của khát khao đối thoại với cuộc đời. Đối thoại là gặp gỡ, chia sẻ, giãi bày. Khát khao gặp người thổi sáo tức Mỵ Nương cũng khát khao đối thoại. Không được như thế nên nàng ốm. Tình yêu là đối thoại. Không được yêu nên Trương Chi chết.

Sáu là, truyện cổ bao giờ cũng chứa những mã phong tục. Chi tiết nước mắt Mỵ Nương nhỏ vào cốc, cốc liền biến thành nước là phái sinh từ tục kiêng: người sống không được rỏ nước mắt vào người chết.

Hẳn nhiên là còn nhiều ý nghĩa nữa, xin mời bạn!

Nguyễn Thanh Tú

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.