Chuyện nhặt từ ký ức…

Năm 1992, trên đường đi thành phố Hồ Chí Minh công tác, có dịp ghé qua thành phố Nha Trang, tôi quyết định tìm thăm nhà thơ Quách Tấn (1910-1992). Ông là một nhà thơ kỳ cựu, sáng tác từ lâu lắm, và nổi tiếng ở thơ Đường luật....
  • Nhà thơ Quách Tấn: Mấy chục năm qua giấc mộng dài
  • Nhà văn Kim Lân và những thú chơi độc đáo
  • Nhà văn Kim Lân: Độc thoại một mình trong đêm

1. Có lần, tôi tò mò muốn biết trước Cách mạng Tháng Tám, nhuận bút được người biên soạn hoặc OK9 thể thao xanh chín gửi cho tác giả bao nhiêu. Tôi viết thư hỏi nhà thơ Đoàn Văn Cừ (1913-2004). Trong bức thư đề "Một ngày giữa xuân Mậu Dần, 1998", nhà thơ trả lời:

"1. Thời Cừ gửi thơ ("Chợ tết", "Đám hội", "Trăng hè"....) đăng báo "Ngày nay", bài đầu tiên "Chợ tết" nhuận bút là 8 đồng. Từ bài sau trở đi là 5 hoặc 4 đồng, không nhớ chi tiết.

Nhà thơ Đoàn Văn Cừ.
Nhà thơ Đoàn Văn Cừ.

2. Giá gạo ngày ấy, 2 hào (tiền Đông Dương) một thùng thóc (10 cân). Tôi làm hương sư (thầy giáo làng) lương tháng 5 đồng, ăn cơm hết 2 đồng rưỡi (nhà chủ thương thầy, lấy thế thôi).

... Về các bài được chọn in trong "Thi nhân Việt Nam", nhà phê bình Hoài Thanh kính mến gửi biếu tác giả một ngân phiếu 15 đồng".

(Thi nhân Việt Nam in của Đoàn Văn Cừ bốn bài: "Chợ tết", "Đám cưới mùa xuân", "Đêm hội", "Trăng hè").

Có thể thấy, hồi ấy, người ta trả nhuận bút rất cao - so với bây giờ.

2. Năm 1992, trên đường đi thành phố Hồ Chí Minh công tác, có dịp ghé qua thành phố Nha Trang, tôi quyết định tìm thăm nhà thơ Quách Tấn (1910-1992). Ông là một nhà thơ kỳ cựu, sáng tác từ lâu lắm, và nổi tiếng ở thơ Đường luật.

Len lỏi giữa một rừng người và một rừng hàng hóa của chợ Đầm đang bắt đầu vào phiên, tôi đến một ngôi nhà cũ nằm sâu trong chợ.
Nhà thơ Quách Tấn.
Nhà thơ Quách Tấn.

Suốt một buổi sáng ngồi với nhà thơ, sợ ông mệt, tôi không dám hỏi nhiều. Nhà thơ lại vừa hỏng một con mắt thứ hai và không nhìn thấy gì. Quách Tấn bảo đừng ngại, và rồi với một giọng nhè nhẹ, đều đều như giọng nói của một người từ thế kỷ nào xa xôi lắm, nhà thơ thủ thỉ với tôi đủ chuyện liên quan đến văn chương. Ông đọc thơ ông mới viết cách đó không lâu (chưa in ở đâu). Trữ tình có:

Người già hạt lệ như sương
Ta già, hạt lệ lại thường như mưa...


Trào phúng có:

Không ghen sao gọi đàn bà
Có còn sợ vợ mới là Ok986 vip Thiên đường trò chơi!


Rồi tâm tư ông trong những ngày già yếu:

Trời bắt mình đui
Không đường tới lui
Cò cũng như quạ
Đen thủi đen thui
Rách không buồn vá
Côi cút cút cui
Âu đành nghiệp quả
Chưa trả xong xuôi
Còn sống cứ sống
Lấy sống làm vui
Một mai ba tấc đất vùi
Mặc tình con cháu sụt sùi
nhớ thương...

Rồi những bài thơ về người bạn đời mới mất, những bài thơ về nhân tình thế thái... Tôi hỏi: "Điều gì ông quan tâm nhất trong cuộc đời làm thơ của mình". Quách Tấn bảo: "Thi pháp". Thi pháp là cả một thế giới của người làm thơ, sáu chục năm học thi pháp mà ông vẫn thấy mình còn dốt. Ông tâm sự: Ông học tập người xưa, và đặc biệt lưu tâm đến (tam năng, tứ thi và lục tố). Nhà thơ giải thích: "tam năng" là đạt ý, truyền cảm, truyền hứng; "tứ thi" là "thi cốt" (có tâm hồn thơ) "thi học" (có hiểu biết về thơ) "thi tài" (có năng khiếu về thơ) và "thi tâm" (có một tấm lòng đối với thơ); "lục tố" là thanh (nhạc điệu) sắc (hình ảnh) vị (thích thú) tinh (cô đọng) khí (linh động) thần (sáng suốt).

Rồi nhà thơ dò dẫm đến chiếc hòm đặt ở gầm giường, lấy tập thơ "Đọng bóng chiều" tặng tôi, dùng tay đánh dấu để ghi lời đề tặng và ký tên. Chữ ký của Quách Tấn đúng như chữ ký ở tấm ảnh in trong quyển "Nhà văn hiện đại" của Vũ Ngọc Phan mà tôi thấy đã lâu; chỉ có điều nét bút run nhiều. Quyển sách in ba chục năm rồi mà nhà thơ còn giữ được như mới. Tôi coi nó như một kỷ vật hiếm có... Và thật buồn, đầu năm tôi thăm ông thì cuối năm, từ Hà Nội, nghe tin ông qua đời!

3. Có lần, nhà văn Kim Lân (1921- 2007) đọc cho tôi nghe một câu rất vui:

"Một ngày chủ nhật, ông lão hàng xóm thao thức, tưởng Kim Lân giỏi!".

Nhà văn Kim Lân.
Nhà văn Kim Lân.

Tôi vốn đã biết "sự tích" liên quan đến những chữ, những từ trong câu trên, nên cười với cụ Kim Lân, và rất phục người nào đã nghĩ ra cái câu kỳ thú kia.

Nguyên do là thế này: Những năm 1957-1958, OK9giaitri đăng nhập văn chương, OK9 thể thao xanh chín của chúng ta rất phức tạp. Ngoài những tác phẩm có sai lầm rất đáng phê phán, cũng có những tác phẩm có lệch lạc ở một mức độ nhất định, nhưng bị nhận xét... quá đà, quy kết nặng; trong số đó có truyện ngắn và bút ký của ba nhà văn: truyện ngắn "Ông lão hàng xóm" của Kim Lân, tùy bút "Một ngày chủ nhật" của Nguyễn Huy Tưởng và tùy bút "Thao thức" của Đoàn Giỏi.

Nếu sắp xếp ba tác phẩm trên liền nhau, tiếp đó là thứ tự tên ba nhà văn liền nhau, như dưới đây, ta sẽ thấy cái tài của người nghĩ ra cái câu trên (đọc tên tác phẩm trước, tên tác giả sau, từ trên xuống dưới):

Một ngày chủ nhật Nguyễn Huy Tưởng

Ông lão hàng xóm Kim Lân

Thao thức Đoàn Giỏi

4. Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ quen biết với bạn đọc từ những năm kháng chiến chống Mỹ. Thơ chị tinh tế, giàu nữ tính, đầy sáng tạo. Và mượn cách nói về Lâm Thị Mỹ Dạ từ tên một truyện ngắn, thì "Ngày xưa, chị đẹp nhất làng". ("Làng" ở đây có thể là "làng văn", có thể là "làng quê"... hiểu sao cũng được). Sắc đẹp Lâm Thị Mỹ Dạ đã mê hoặc không biết bao nhiêu chàng trai, trong đó có không ít bạn văn chương của chị. Thế mà... bây giờ, sau nhiều năm chăm lo cho chồng (là nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường) bị trọng bệnh, nghe nói, chị tiều tụy, đầu óc thì nhớ nhớ quên quên, và sức khỏe còn kém cả sức khỏe của chồng! Thật tội!

Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ.
Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ.

Nghĩ đến thơ Lâm Thị Mỹ Dạ, tôi bất giác nhớ đến một bài thơ có "số phận" hơi lạ. Bài này chị viết năm 20 tuổi, tôi đọc lần đầu trong sổ tay một người lính thời kháng chiến chống Mỹ, không hiểu sao Lâm Thị Mỹ Dạ không hề đưa nó vào một tập thơ nào của chị, cũng không một tuyển tập thơ nào chọn in nó; chắc còn rất ít người biết:

 Ý NGHĨ 

Những cơn mưa
Quen mà rất lạ
Mưa chải dài cây lá
Đọng ngấn tròn bâng khuâng
Mưa đi đâu về đâu
Chẳng ai biết nữa
Chỉ biết sau cơn mưa
Trời không còn vôi vữa
Chỉ biết sau cơn mưa
Mặt đất thành mới mẻ
Con gà đi nhặt thóc
Nắng lại vàng trên đồng
Cây đâm chồi nẩy lộc
Cái nhìn thêm mênh mông...

Thưa các bạn làm thơ trẻ,

Các bạn tha hồ cách tân, tha hồ đổi mới; nhưng thỉnh thoảng các bạn cũng nên cho người đọc chúng tôi được nghe những bài thơ trẻ trung, hồn nhiên, trong sáng... như bài thơ "Ý nghĩ" của Lâm Thị Mỹ Dạ, viết vào cái tuổi như tuổi của các bạn chứ?

Hồng Diệu

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.