Thi sĩ Nguyễn Công Trứ từng đóng giả thầy tu:

Chuyện lạ có thật!

Tôi là người nghiên cứu về lịch sử và văn hóa Ninh Bình. Bởi vậy, về thời gian thành lập huyện Kim Sơn, hiện trong tay tôi có nhiều tài liệu. Xin đơn cử một vài ví dụ:

Sách "Đại Nam thực lục" - tập II của Quốc sử quán triều Nguyễn, do NXB Ok986 tải ứng dụng xuất bản năm 2004, trang 843 có đoạn:

"Tháng 3 năm Kỷ Sửu (1829) …

Bắt đầu đặt huyện Kim Sơn, lệ và phủ Yên Khánh, Ninh Bình. Lĩnh Dinh điền sứ là Nguyễn Công Trứ, ở phía ngoài đê Hồng Lĩnh đo được số ruộng hoang là 14.620 mẫu, chia cấp cho dân nghèo hơn 1.260 người. Lập thành 3 làng (Lý), 22 ấp, 24 trại và 4 giáp chia làm 5 tổng, tâu xin đặt riêng một huyện gọi là Kim Sơn".

Sách "Đại Nam chính biên liệt truyện" (Nhị tập) của Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn cũng viết:

"Lại xin đo đạc chia khẩn đất ở ven biển ngoài núi Hồng Lĩnh phủ Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình, được 3 làng, 22 ấp, 24 trại, 4 giáp đinh hơn 1.260 người ruộng hơn 14.620 mẫu, lập làm một huyện, gọi là huyện Kim Sơn" ("Đại Nam chính biên liệt truyện" - NXB Thuận Hóa - Huế - 1993 - trang 373).

Hai cuốn sử của Quốc sử quán triều Nguyễn đều ghi như thế. Để khẳng định thêm, tôi tìm đọc cuốn "Tư liệu về Nguyễn Công Trứ" do Mai Khắc Ứng sưu tầm và biên soạn, Sở Văn hóa - Thông tin Hà Tĩnh xuất bản năm 2001, trang 39 và trang 168 cũng ghi như trên.

Như thế, có thể kết luận chính xác thời điểm thành lập huyện Kim Sơn là vào tháng 3 năm Kỷ Sửu (1829) chứ không phải cuối năm Kỷ Sửu và khi đó huyện Kim Sơn chỉ có 5 tổng gồm 3 làng 22 ấp, 24 trại, 4 giáp.

Sở dĩ tôi phải nói kỹ điều này vì vừa rồi trên báo Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á số ra ngày 7 tháng 12 năm 2009, tác giả Lê Hoài Nam có viết bài "Thi sĩ Nguyễn Công Trứ từng đóng giả thầy tu?" phản bác một số tình tiết trong bài "Thầy tu Nguyễn Công Trứ" của tôi (từng được in trên tạp chí Văn học và tuổi trẻ).

Lê Hoài Nam viết: "Từ tháng 3 năm Kỷ Sửu (1829), Nguyễn Công Trứ tiến hành chỉ huy khẩn hoang ở Kim Sơn, Ninh Bình. Tại đây, cụ Nguyễn còn chiêu tập những tàn quân của Phan Bá Vành và giúp họ trở thành những người lao động tích cực cho cụ. Thế nhưng trong bài "Thầy tu Nguyễn Công Trứ", anh Lã Đăng Bật lại viết: "Như thế Nguyễn Công Trứ đã làm thầy tu từ tháng 9 năm 1827".  Lê Hoài Nam viết như thế là hoàn toàn sai với sách sử, vì tháng 3 năm Kỷ Sửu (1829) đã thành lập huyện Kim Sơn rồi.

Anh Lê Hoài Nam còn viết: "Anh Việt mang ra tặng tôi cuốn diễn ca của nhân dân Kim Sơn chép tay gồm 232 câu, nhưng tôi đọc không thấy 4 câu nói về việc cụ Nguyễn Công Trứ giả làm thầy tu như anh Lã Đăng Bật viết".

Hiện nay tôi có cuốn "Công cuộc khẩn hoang thành lập huyện Kim Sơn - 1829" do Đào Tố Uyên và Nguyễn Cảnh Minh viết, huyện Kim Sơn xuất bản năm 1990, có in bài "Kim Sơn sự tích Doanh điền ca" đó, từ câu 21 đến câu 24 ghi rõ là:

Tháng 9 Đinh Hợi đã tàn
Chẳng ngờ dư đảng tan đàn lẩn quanh
Ra đi người mới giả hình
Làm thày tu đến một mình dò la

Không chỉ in vào cuốn sách này, mà rất nhiều người dân Kim Sơn còn thuộc lòng bài "Kim Sơn sự tích Doanh điền ca", thuộc lòng bốn câu thơ đó. Thế mà Lê Hoài Nam lại bảo là không có? Thật lạ!

Hiện còn tấm bia đá ở chùa Đồng Đắc, xã Đồng Hướng. Tôi có cả bản phiên âm và dịch tấm bia đó, trong đó có đoạn nói về Nguyễn Công Trứ giả làm thầy tu và ở chùa Phúc Nhạc. Anh Lê Hoài Nam không đến chùa Đồng Đắc để đọc tấm bia đó thì làm sao biết được. Ở đền Nguyễn Công Trứ làm gì có tấm bia đó.

Đoạn văn anh Lê Hoài Nam trích trong bài viết của tôi là sai, không đúng với điều tôi viết. Anh Nam "trích": "Lo ngại đám tàn quân này báo thù, đã có thời đoạn Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ phải lui về chùa Phúc Nhạc đóng giả thầy tu để tìm cách tóm bắt những tên tàn quân nói trên và tiếp tục chỉ huy công cuộc khẩn hoang".

Sự thật, tôi viết như sau:

"Trong thời gian đang tổ chức khẩn hoang tại Tiền Hải, Nguyễn Công Trứ đã đến miền đất mở sa bồi, sình lầy mênh mông ở ven biển Ninh Bình để xem xét tình hình trước khi lên quy hoạch chỉ đạo khẩn hoang. Đến đây, ông gặp những nghĩa quân của Phan Bá Vành do thất bại đã lẩn tránh tạm bợ trên vùng đất hoang sơ ven biển đó. Cũng vì sợ nghĩa quân Phan Bá Vành báo thù quan của triều đình, nên Nguyễn Công Trứ không dám xuất hiện công khai. Ông phải bí mật cải trang làm thầy tu và ở luôn chùa Phúc Nhạc (xã Khánh Nhạc, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình) để đi xem xét ruộng bãi".

Lý do Nguyễn Công Trứ đóng giả làm thầy tu là thế!

Ông Lê Xuân Quang đã mất rồi. Bài viết của ông chưa được in trên báo và sách, mới chỉ là bản thảo. Một số điều Quang viết chỉ là suy đoán, không có căn cứ. Hơn nữa, nếu anh Lê Hoài Nam trích văn của người khác - trường hợp người đã mất - thì phải có bút tích in kèm. Ai dám tin là ông Quang đã viết như thế, chưa kể đó mới chỉ là bản thảo?

Mượn lời của người chết không có căn cứ để tranh luận với người sống có nên không?

Khi tranh luận một vấn đề thuộc về Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 hoặc lịch sử thì hai tác giả tranh luận với nhau trên văn bản, không cần phải như anh Lê Hoài Nam viết: "Vì thân thiết với cả hai mà tôi muốn trộm vong linh bác Quang, lờ chuyện này đi. Song le, thỉnh thoảng nhớ đến bác, tôi lại có cảm giác không yên ổn, cảm thấy rất thiếu trách nhiệm với người đã khuất".

Cứ cho là anh Lê Hoài Nam được quyền làm điều đó thì phải có cơ sở Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 để tranh luận.

Anh Lê Hoài Nam không những trích dẫn không đúng nội dung bài viết của tôi, anh còn đưa ra một số nhận định không biết dựa trên cơ sở nào.

Chính "sự phi lý về mốc thời gian" mà anh Lê Hoài Nam đưa ra không chính xác đã làm cho độc giả hiểu sai về thời gian thành lập huyện Kim Sơn và hiểu sai về bài viết của tôi.

Thành phố Ninh Bình, ngày  7 tháng 12 năm 2009

Lã Đăng Bật

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.