Chuyện xưa: Trong dân gian ta có lưu truyền câu chuyện ngụ ngôn về "Hội đồng nhà chuột". Một lần, vua chuột cho vời quân tướng đến để bàn kế sách chống Mèo. Các quân tướng điểm lại số "binh lính" chuột chết trong năm qua rồi rập đầu khóc mà thưa rằng:
- Mèo là giống võ nghệ cao cường, nhìn tinh, đi nhẹ, mắt lại đặc biệt sáng tỏ về đêm. Đó quả là tai họa đối với nhà chuột chúng ta.
Vua chuột ngẫm ngợi hồi lâu rồi phán:
- Ai có kế sách hay phòng ngừa được tụi mèo, trẫm sẽ ban thưởng cho cả vựa thóc.
Một chú chuột cống hấp tấp bước lên:
- Dạ thưa, sở dĩ chúng ta bị bọn mèo tóm gọn mà chưa kịp trở tay vì mèo nó đi đến gần mà chúng ta cũng chưa biết. Tốt nhất, theo ý tôi, chúng ta cho đúc một quả chuông rồi tìm cách treo vào cổ mèo, như vậy thì mèo đi đến đâu, chuông kêu đến đấy, chúng ta biết được mà chạy trước, như vậy mới mong bảo toàn được tính mạng.
"Sáng kiến" của chuột cống được cả họ nhà chuột đặc biệt tán thưởng, coi đó là giải pháp cứu nguy. Nhưng niềm hân hoan kéo dài chưa được bao lâu thì chợt chú chuột nhắt lên tiếng:
- Sáng kiến của anh chuột cống quả là rất hay. Nhưng ai sẽ mang cái chuông đó đến để treo vào cổ mèo?
Họ nhà chuột nghe vậy thì tưng hửng bảo nhau:
- Ừ nhỉ, ai dám mang cái chuông đó đến để treo vào cổ mèo?
Cuộc họp đến đó thì giải tán, không đạt kết quả nào hết.
Chuyện nay: Nếu như trong câu chuyện dân gian nói trên, đám chuột sợ nhất là việc mình đi đâu, làm ăn kiểu gì cũng dễ bị mèo... phát hiện, thì hiện nay, những người chuyên sống bằng nghề in ấn và phát hành sách lậu vẫn khá ung dung tự tại. Bằng chứng là sách lậu được in ấn tràn lan và bày bán công khai tại nhiều cửa hàng (như trong một phóng sự phát trên Đài Truyền hình Việt Nam hôm vừa rồi, khán giả còn biết rõ đó là một số cửa hàng sách trên đường Phạm Văn Đồng, Hà Nội).
Điều lạ là mặc dù một sinh viên đã chỉ ra cho phóng viên nhà Đài cuốn sách mà cô mua là sách in lậu, kèm đó là cách phân biệt chất lượng giữa hai cuốn sách thật, sách lậu, và việc cô trả lời phỏng vấn phóng viên truyền hình được thực hiện công khai ngay tại cửa hàng sách đó, song dường như chủ nhân của chúng không hề lấy làm e ngại. Họ vẫn bán hàng bình thường, tuồng như chẳng có chuyện gì xảy ra.
Lại nữa, khi phát biểu về quan điểm xử lý của mình, có cán bộ của Đội Quản lý thị trường, những người có chức năng kiểm tra, giám sát việc tiêu thụ sách lậu đã than phiền rằng, quân số của họ quá ít ỏi. Và chỉ khi đơn vị xuất bản có công văn yêu cầu, họ mới có lý do để vào cuộc. Còn không, họ không thể tự tiện kiểm tra và có chế tài xử lý được, dù những cuốn sách được xác định là in lậu ai cũng có thể nhận biết (thậm chí, có những bản in lậu còn không ghi cả tên người biên tập và người chịu trách nhiệm xuất bản). Khán giả nghe mà ngỡ ngàng!
Có người nói, việc sách lậu được công khai bày bán, nó cũng giống như việc chú chuột trong câu chuyện dân gian đã tự treo vào cổ mình chiếc chuông để đánh tiếng cho họ nhà mèo dễ nhận biết, vậy mà người ta vẫn nói khó có lý do thu giữ và xử lý thì kể... cũng lạ.
Chuông kêu quá rõ, có khó gì việc thu hồi, xử lý. Vấn đề là chúng ta đừng cho đó là chuyện nhỏ
