Kỳ thực, ai đó có dịp tiếp xúc lâu, tiếp xúc nhiều với nhà văn lại nhận thấy, sự khó tính của ông, nếu có - thì đều xuất phát từ một căn nguyên cụ thể (hiếm khi là vô lý). Chí ít thì nó cũng là phản ứng tức thời của ông trước một lời nói, một cử chỉ, một hành động hoặc bốc đồng, thái quá, hoặc bặm trợn, lố bịch của một ai đó. Và trong những trường hợp này, cách xử sự của Nguyễn Tuân hoàn toàn xuất phát từ sự thẳng thắn, bộc trực trong cách sống của ông.
Chuyện kể rằng, một lần Nguyễn Tuân nghe nói chuyện Ok9cab Link Chính Thức tại cơ quan. Khi diễn giả hăng hái nói về ý chí sắt đá, chiến đấu tới cùng của quân dân ta, đã buông một câu: "Dù phải đánh đến trăm năm, ngàn năm...", cụ đã đứng lên, ôn tồn nói:
- Xin đồng chí nói lại... Tôi nghe hình như hơi quá... Nguyên văn câu của Bác Hồ là "Chiến tranh có thể kéo dài năm năm, mười năm, hai mươi năm hoặc lâu hơn nữa...", nghĩa là Bác đã có tính toán chiến lược ghê lắm. Ta có thể hiểu đánh đến đời con, đời cháu, nhưng đánh đến ngàn năm, tôi e...".
Nói xong, ông lặng lẽ ngồi xuống, gương mặt không giấu được sự khó chịu.
Một lần khác. Trong một cuộc họp bàn về sáng tác, có nhà thơ đã vung tay hào hứng ca ngợi thơ của lớp trẻ hiện nay:
- Điều đáng nói là hiện nay, nhiều người làm thơ đã đưa được lửa... vào thơ.
Người nọ vừa phát biểu xong thì có ý kiến bổ sung ngay:
- Đúng là ngày nay có nhiều người viết đã đưa được lửa vào trong thơ. Song rất tiếc là thật hiếm người trong đó biết đưa thơ vào... lửa.
Nhiều đại biểu ngồi xa giật mình trông xem người vừa phát biểu là ai thì hóa ra đó là nhà văn Nguyễn Tuân.
Cũng tại một cuộc họp. Nhân nhà văn có việc đến muộn, chủ tọa làm ra bộ thân tình giới thiệu ông với mọi người:
- Thật vui mừng hôm nay chúng ta được đón bác Tuân đến dự.
Người giới thiệu chưa kịp ngồi xuống đã thấy nhà văn Nguyễn Tuân đứng lên, nhắc nhở:
- Xin Ban tổ chức cho tôi thêm... cái họ.
Tại cuộc liên hoan sau khi trao giải thưởng thơ Báo Văn nghệ năm ấy, khi nhà văn Nguyễn Tuân đang ngồi nhâm nhi cốc bia cùng một số bạn văn thì có nhà thơ trẻ tới chạm cốc và xưng tụng ông bằng những lời rất "có cánh" như sau: "Thưa bác, hồi chúng cháu còn đi học, những văn phẩm tuyệt vời của bác là nguồn sữa nuôi dưỡng tâm hồn văn học bao thế hệ. Lúc bấy giờ, cháu chỉ ao ước được nhìn thấy mặt nhà văn Nguyễn Tuân rồi chết cũng cam lòng. Ngờ đâu lại cùng được sinh hoạt với bác trong Hội Nhà văn, lại được cùng bác ngồi uống bia như hôm nay...".
Thường ra, nghe những câu như thế, hẳn những nhà văn có tự trọng sẽ cảm thấy bối rối, ngại ngùng. Nguyễn Tuân không bối rối, ngại ngùng, mà ông cảm thấy... khinh miệt. Ông vê vê bộ râu, cố giấu sự khó chịu: "Này cái anh gì ơi, anh quá lời đấy. Thì cũng là cái... kiếp người cả thôi mà".
Với những câu chuyện trên, thử hỏi có thực là cụ Nguyễn quá... khó tính không?
