Câu chuyện "Sai mà hay vẫn được" của nhà thơ Vũ Cao

Năm 1965, tôi vào học Trường Trung cao Cơ điện, sơ tán tại Tam Dương - Vĩnh Yên. Trong một đêm liên hoan văn nghệ cuối năm, một học sinh lên ngâm bài thơ ''Núi Đôi'' của nhà thơ Vũ Cao. Bài thơ ''Núi Đôi'' đã gây xúc động trong lòng lũ học sinh chúng tôi khi đó. Những ngày sau, chúng tôi chuyền tay nhau chép bài thơ đó vào sổ tay của mình một cách trân trọng. Tôi thầm ước một ngày nào đó được về thăm địa danh Núi Đôi, được gặp tác giả của bài thơ bất hủ đó.

Cái mơ ước thầm kín đó của tôi rồi cũng được thực hiện. Sau ngày giải phóng, không ngờ trường tôi lại về đóng ở Núi Đôi, thuộc huyện Sóc Sơn, Hà  Nội. Tôi  trở về thăm trường, con đường trải nhựa như một dải lụa uốn lượn dưới chân hai quả núi rợp bóng thông reo. Lần đầu tiên tôi được chiêm ngưỡng một địa danh trở nên nổi tiếng nhờ bài thơ của nhà thơ Vũ Cao "…núi chồng, núi vợ đứng song đôi". Câu chuyện về cô du kích làng Phù Linh xinh đẹp đã anh dũng hy sinh trên Núi Đôi khi cô mới 17 tuổi cứ ám ảnh tôi mãi.

Những năm tháng sau đó tôi chập chững bước vào nghiệp văn nên được thường xuyên tiếp xúc với nhà thơ Vũ Cao, nhờ ông chỉ bảo, nhưng vẫn chưa có điều kiện hỏi ông về hoàn cảnh ra đời của bài thơ ''Núi Đôi''. Mãi tới năm 1998, khi ông 75 tuổi, tôi đến thăm ông tại tư gia bên hồ Hữu Tiệp, nơi còn giam giữ một xác máy bay B52 của Mỹ bị quân và dân Thủ đô bắn rơi trong trận chiến mười hai ngày đêm của tháng 12/1972. Tuy đã về nghỉ hưu từ nhiều năm nhưng ông vẫn là Chủ tịch Hội đồng thơ của Hội Nhà văn Việt Nam. Ở tuổi 75 nhưng xem ra ông vẫn còn rất "tráng kiện". Mọi người vẫn thấy ông túc tắc trên chiếc xe đạp cà tàng, đầu đội cái mũ lá với dáng người cao thô trông như một lão nông tri điền bán chuối. Với giọng nói oang oang, nụ cười thoải mái hồn hậu, đôi mắt tinh anh ánh lên chất hài hước, khiến ai tiếp xúc với ông cũng cảm thấy thoải mái, ấm áp chân tình.

Sau những phút trò chuyện thân mật, tôi mới dám lựa lời hỏi ông về hoàn cảnh ra đời của bài thơ ''Núi Đôi''. Ông lặng đi đôi chút trong ánh mắt tư lự, như để nhớ lại những kỷ niệm của một thời đã xa, rồi chậm rãi kể lại cho tôi nhiều chuyện về bài thơ ở Núi Đôi.

Nhà thơ Vũ cao và vợ.
Nhà thơ Vũ cao và vợ.

Mùa đông năm 1955, Vũ Cao là phóng viên Báo Quân đội nhân dân được cơ quan cử đi theo Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 141, Sư 312 về đóng quân ở xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn. Vũ Cao ở một xóm nhỏ cách Núi Đôi khoảng 300m. Nhiệm vụ chính của Vũ Cao là viết phóng sự và bút ký về bộ đội. Phù Linh là một mảnh đất trung du nghèo, bị địch tàn phá nhiều nên phong cảnh rất tiêu điều. Người dân ở đây đang lục tục trở về nhận lại ruộng và làm lại nhà cửa. Chính tại nơi đây, Vũ Cao đã được nghe dân làng kể lại câu chuyện về cô du kích xinh đẹp, đánh giặc giỏi, đã bị bọn giặc Pháp đóng bốt trên Núi Đôi giết chết. Năm đó cô du kích trẻ mới 17 tuổi. Câu chuyện đó cứ ám ảnh Vũ Cao trong suốt thời gian đóng quân tại xã. Một buổi tối sau giờ sinh hoạt tập thể, 9 giờ tối đến giờ đi ngủ, Vũ Cao xin phép được thức để viết bài cho báo. Vì không có đèn dầu nên ông phải đổ dầu vào một cái đĩa, lấy giẻ làm bấc, khi hết lại phải nhấc bấc ra đổ thêm dầu để Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9.

Vũ Cao chợt nhớ đến một câu thơ của Nguyễn Du "đĩa dầu vơi, nước mắt đầy năm canh", quả thật đến lúc đó Vũ Cao mới thấy hết cái hay, cái thần của Nguyễn Du qua câu thơ trên. Hình ảnh cô du kích trẻ bị giặc giết trên Núi Đôi cứ ẩn hiện trong đầu ông. Vũ Cao đã viết bài thơ ''Núi Đôi'' một lèo đến 11giờ đêm thì xong.

Về Hà Nội, Vũ Cao nộp cho tòa soạn mấy bài ký sự, còn bài thơ ''Núi Đôi'', ông để lẫn trong tập bản thảo và cũng không để ý đến nó nữa.

Năm 1957, anh em trong tòa soạn tìm thấy bài thơ ''Núi Đôi'' trong đống bản thảo của Vũ Cao và tự ý đem in trên báo. Bài thơ ''Núi Đôi'' chính thức ra mắt bạn đọc từ đó. Theo ông "Mọi tác phẩm văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 là nhứng đứa con tinh thần của tác giả, đã là con mình thì mình đều yêu thương nó. Người đời có câu: "văn mình - vợ người" là thế. Không mấy người tự đánh giá chính xác được giá trị của từng đứa con do mình đẻ ra. Tôi nhớ đến nhạc sỹ Văn Cao, ông có một câu trả lời rất hay: "…tôi có nhiều con, đứa sống có, đứa chết có, đứa con này của tôi đã gần 40 tuổi, nó đã làm nên giá trị của nó, nó đã thành người. Làm sao tôi có thể phủ định nó…". Nhạc sỹ Văn Cao nói câu này trước một nhà lãnh đạo cao cấp trong một trường hợp khi người ta định thay một bài hát nổi tiếng của ông…

Sau khi bài thơ ''Núi Đôi'' ra đời, Vũ Cao nhận được rất nhiều thư khen của độc giả, đặc biệt là những người lính. Hầu như tất cả những người yêu thơ đều có bài thơ này của Vũ Cao trong sổ tay thơ của mình. Đó là phần thưởng cao nhất đối với nhà thơ. Đặc biệt có một lần, Vũ Cao nhận được một bức thư của một giáo viên dạy văn học ở Đà Nẵng dưới thời ngụy quyền Sài Gòn gửi ra cảm ơn tác giả vì "bài thơ ''Núi Đôi'' chứng tỏ cho nhân dân miền Nam thấy văn nghệ miền Bắc có tính nhân văn…".

Nhà thơ Phạm Tiến Duật trong một lần sang đất Mỹ có đem về một tập thơ, tập hợp các bài thơ viết trong sổ tay, trong ba lô của những người lính (bộ đôi Việt Nam) ở chiến trường mà họ nhặt được. Nhiều bài thơ chép tay không có tên, trong đó có bài thơ của Vũ Cao được dịch là: thơ Núi Đôi. Bản dịch tuy có nhều sai sót nhưng nó khiến cho tác giả cảm động đến ngỡ ngàng khi ông nhận được 10 USD tiền nhuận bút do Phạm Tiến Duật cầm về. Ông cười sảng khoái, ánh mắt hóm hỉnh:

- Đây có lẽ là số tiền nhuận bút có ý nghĩa nhất trong đời tôi!

Hơn 20 năm sau Vũ Cao mới có điều kiện trở lại Núi Đôi trong một lần Huyện ủy Sóc Sơn tổ chức hội nghị giáo viên dạy giỏi trong huyện mời ông về dự. Vũ Cao được đón tiếp long trọng trong không khí vui vẻ và đầm ấm. Một giáo viên nữ lên đọc bài thơ ''Núi Đôi'' của Vũ Cao khiến ông bất ngờ. Ông đã từng nghe nhiều người đọc thơ của mình nhưng chưa có ai đọc thơ hay và tình cảm như cô giáo này, mặc dù có nhiều câu sai. Sau này Vũ Cao mới biết cô giáo này chính là giáo viên tiểu học người Phù Linh.

Khi gặp cô gái, Vũ Cao bảo:

- Cô đọc thơ rất hay nhưng có năm chữ sai (mặt cô gái tái đi), tôi nói thế thì nói chứ không có ý phê bình cô đâu.

- Chú ạ! Cho đến hôm nay, cháu cũng chưa hề thấy bài thơ của chú, mặc dù cháu đã được nhiều giải thưởng về đọc thơ. Cháu học truyền khẩu.

Vũ Cao bật cười vui vẻ, nói:

- Cô cứ đọc như thế, đừng sửa. Sai mà hay là được!

Bí thư Huyện ủy Sóc Sơn chỉ cho tôi xem tấm bản đồ của huyện, trên đó có ghi tên Núi Đôi. Trước kia địa danh này không có trên bản đồ.

- Nhân dân Núi Đôi cảm ơn anh. Anh là người đã đóng đinh Núi Đôi lên bản đồ của chúng tôi.

Vũ Cao cười sảng khoái, đôi mắt ông sáng lên lấp lánh:

- Thế đấy!

Kỳ Sơn, tháng 12/2014

Nguyễn Tiến Dũng

Các tin khác

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Chuyện kể dưới chân núi Khau Rịa

Dưới chân núi Khau Rịa cao sừng sững, ngôi đền Nghĩa Đô cổ kính tọa lạc vững chãi và uy nghiêm, xa xa là dòng Nặm Luông hiền hòa chảy uốn quanh những bản làng. Từ bao đời nay, đồng bào Tày Nghĩa Đô từ bao thế hệ vẫn lưu giữ và kể cho nhau nghe câu chuyện về quá trình hình thành, bảo tồn ngôi đền thiêng của bản làng, gắn với tín ngưỡng thờ Chúa Bầu vùng Tây Bắc.

Ấn tượng Nhật Tuấn

Ấn tượng Nhật Tuấn

Nhật Tuấn người Hà Nội gốc, nhưng tính cách khá mạnh mẽ. Không bia rượu, bài bạc, thuốc lá, cả cuộc đời Tuấn gọn trong ba thứ: Văn chương, bạn bè và… người đẹp. Anh thú nhận, mình là kẻ lăng nhăng, yêu đương dắt dây. Không che đậy, giả tạo. Văn chương là con người anh.

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Triết lý về sự “hẳn hoi”!

Theo nghĩa từ điển, “hẳn hoi” là một tính từ (khẩu ngữ) được dùng với nghĩa “có được đầy đủ các yêu cầu, theo đúng tiêu chuẩn như thường đòi hỏi”. Có thể hiểu thêm, đó là sự “tươm tất, đàng hoàng”; là sự “đúng đắn, tử tế”; là sự “cẩn thận”; là sự “trước sau như một”, “đến nơi đến chốn”; là một “sự thật”…

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Sài Gòn lê la chợ không đàn bà

Với lịch sử hơn 300 năm hình thành, Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh có những câu chuyện mãi đến ngày hôm nay vẫn còn vọng vang trong tâm khảm thị dân đất này. Trong không gian náo nhiệt sầm uất của thành phố không ngủ lại tồn tại những điều đời thường một cách bình dị.

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Nguyễn Trãi, người phát huy và bảo vệ hồn cốt văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026

Khi một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đã nhận biết được về nền văn hóa của mình và cho mình thì có thể nói rằng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đó đã bước vào thời kỳ chín muồi, về ý thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Và, từ đó, văn hóa chính là chất keo kết dính mọi thành viên trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, trong một cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên một địa bàn nhất định. Văn hóa đã biến thành lực lượng vật chất to lớn bảo vệ chủ quyền quốc gia: văn hóa nâng cao địa vị của mỗi người công dân trong cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Thái Hải - cả làng “cơm ăn chung nồi, tiêu tiền chung túi”

Tôi đã rất tò mò khi được các đồng nghiệp tại Thái Nguyên giới thiệu về một ngôi làng với bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày, được duy trì theo phương thức “tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu”. Ở đó, cả một cộng đồng hàng chục gia đình “ăn cơm chung nồi, tiêu tiền chung túi” song vẫn sống đoàn kết, hạnh phúc và mãn nguyện với những gì đang có.

Giấc mơ màu lính

Giấc mơ màu lính

Ngoại đã đi thật xa. Lâu rồi. Có thể về chốn cố quận mịt mùng trong con nước Phú Ninh mênh mênh. Cũng có thể về miền mây trắng nào đó bung biêng trên bầu trời. Hoặc cũng có thể về miền xanh thẳm xa xôi, nơi đó ngoại đứng tiễn đoàn quân trùng trùng ra trận, trong đó có những đứa con của mình. Tôi hay mơ về ngoại, những giấc mơ dài.

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Danh nhân Đậu Vĩnh Trường: Danh tướng và huyền tích bất tử

Hoa Viên xưa, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, là một làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất phía Bắc Hà Tĩnh. Đây không chỉ là địa bàn cư trú sớm của cư dân Việt cổ với di chỉ khảo cổ nổi tiếng Phôi Phối - Bãi Cọi, mà còn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lưu giữ hệ thống đình, chùa, miếu mạo cùng nhiều địa danh gắn với các cuộc chiến tranh thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn như Trạng Đội, Cồn Sâu Bắn, Trạng Vạn.

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cái roi trong các không gian Ok987 ưu đãi độc quyền

Cách nay trên dưới nửa thế kỷ, ở nhà quê, mỗi đứa trẻ trâu thường quen thuộc với hai cái roi. Đứa nào cũng có cái roi - để “điều khiển” trâu. Rất linh tinh, đơn giản, chỉ là một thanh nứa, thanh tre, hoặc cành cây nhỏ. Đứa nào cầu kỳ, “thửa” bằng đoạn mây vàng óng…

Xuôi dòng sông Gâm

Xuôi dòng sông Gâm

Dòng sông Gâm từ xứ sở Lâm Bình xuôi về vùng đất Na Hang (Tuyên Quang) sở hữu hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ trên mặt hồ, những khu rừng nguyên sinh với thảm thực vật vô cùng phong phú và làn nước trong xanh tựa ngọc. Với khung cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, đất trời, non nước giao hòa, nơi đây, từ lâu được xem như “Vịnh Hạ Long” trên núi, “Nàng tiên xanh” giữa đại ngàn Đông Bắc.

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Phố cổ Hà thành và những điều kỳ lạ

Biết tôi có ý định tìm hiểu về phố cổ Mã Mây (Hà Nội), ông bạn cùng học đại học Văn hóa năm xưa tên là Đạt, nhà ở phố này, gọi điện với giọng vồn vã: “Ông lên nhà tôi, văn phòng Tour Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá quãng giữa phố nhé, tôi sẽ đưa ông đi khắp phố, tha hồ tìm hiểu…Phố này nhiều cái kỳ lạ lắm!”

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng OK9giaitri đăng nhập nội tâm? Trong bối cảnh ấy, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.