Hẳn chúng ta còn nhớ, vào những năm 60, 70 của thế kỷ trước, nhiều cuốn sách ra đời luôn được độc giả háo hức truyền tay nhau đọc. Không chỉ các tác phẩm của những nhà văn, nhà thơ trong nước mà cả những cuốn tiểu thuyết, truyện ngắn hay của các tác giả tên tuổi trên thế giới như Xécvăngtét, Lép Tônxtôi, Sôlôkhốp, Bandắc, Huy gô, Máckét… Nhiều người đọc và nhớ vanh vách, rạch ròi từng tình tiết trong tác phẩm. Thời đại bùng nổ thông tin thì sao? Công nghệ in ấn ngày một phát triển, để in một cuốn sách giấy tốt, bìa đẹp rất dễ dàng. Xu thế "người nào cũng tham gia viết văn, nhà nhà làm thơ" khiến cho phong trào sáng tác ngày càng rầm rộ. Đó là một tín hiệu đáng mừng hay đáng lo? Hàng loạt tác phẩm "thường thường bậc trung" hoặc chất lượng thấp được xuất bản làm cho thị trường sách văn học chẳng khác gì một chuỗi ma trận. Người đọc là những người thẩm định tác phẩm tốt nhất, sách hay, đáng đọc thì họ mới bỏ tiền ra mua. Nhưng thị trường sách đang loạn xì ngầu. Tin theo các nhà phê bình văn học để mua những cuốn sách đọc cũng là một kênh đáng tin cậy. Đấy là đối với những người viết phê bình có tâm có tầm, không vì "đơn đặt hàng" mà tôn tác giả, tác phẩm lên một cách thái quá, khiến người mua chẳng biết đâu mà lần.
Thị trường sách văn học phong phú, có những cuốn hay, đáng bỏ tiền ra mua về đọc. Song cũng có những tác phẩm "đọc xong chẳng hiểu tác giả nói gì" (nhất là mảng thơ). Văn hóa đọc ngày càng đáng báo động. Các nhà xuất bản in sách ra bày bán ở các nhà sách đợi người tìm mua trong cảnh phiên chợ chiều. Sách của các nhà văn, nhà thơ tên tuổi còn bán rất chậm (nếu không muốn nói là không bán được), nói gì đến những tác giả trẻ, ở tỉnh lẻ, không quen biết các nhà sách, nhà xuất bản, các nhà phê bình để rêu rao "đứa con tinh thần" của mình. Xưa nay, có mấy nhà văn giàu có? Viết được một cuốn sách lại còn lo bỏ tiền ra để in thì người sáng tạo lấy đâu ra khoản kinh phí không nhỏ đó. In ra rồi chẳng lẽ chỉ để biếu, tặng bạn bè cho vui? Mà tặng rồi không biết người được tặng có đọc nó hay không? Hay chỉ để trên giá sách cho oai, vì ta đây cũng được nhà văn này nhà văn kia ký tặng sách? Thật đau buồn cho người sáng tác.
Năm 2006 tôi được đi học Lớp bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du khóa I (do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức), ở đó tôi đã quen được nhiều tác giả tên tuổi lẫy lừng và cả những người chưa định danh trên văn đàn. 5 năm trôi qua, tôi vẫn thường xuyên liên lạc với một số học viên của lớp. Đáng mừng là có những người sau khi được tham gia lớp bồi dưỡng viết văn, tay nghề đã khá lên nhiều. Có người nói với nhau rằng "5 năm qua tôi đã sáng tác được 1 tập truyện ngắn, 2 cuốn tiểu thuyết, nhưng gửi đi các nhà xuất bản, chẳng có nơi nào in cho. Có nhà xuất bản trả lời tác giả, nhà xuất bản lo giấy phép, tác giả bỏ tiền in. Thế là đứa con tinh thần có tên mà chưa thể chào đời". Bản thảo được trao đổi giữa các thành viên trong lớp, trong đó có những người là hội viên Hội Nhà văn Việt
Có thể nói "đứa con tinh thần" của những cây bút trẻ viết ra, không hoàn toàn là vô vị, nhạt nhẽo. Nhưng làm sao để tác phẩm được in, đến với người đọc là một bài toán khó giải. Tôi cũng là một người đang tập viết văn, đã từng đem đứa con tinh thần mình đi chào hàng khắp nơi, nhưng chỉ nhận được những cái lắc đầu cảm thông. Làm nhà văn, viết văn thật khó lắm thay! Điều đó cũng một phần lý giải vì sao người giàu thích làm văn chương để khẳng định thêm tên tuổi, còn người nghèo chỉ thích làm OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, không đi theo nghề viết (dù họ có khả năng viết, thậm chí viết tốt)
