Biên niên hè 198X

Tháng 6 về, tiếng ve sầu rã giọng âm vang như điệu ru buồn nghe man mác. Tiếng côn trùng rả rích trong đêm khi cơn mưa tràn ngập lối về. Cứ vậy, kí ức không có chân mà vẫn miên di trong tấc dạ. Nỗi nhớ phiêu lãng trên vùng tâm thức cũ càng. Đó là những năm 80 đầy gian khó. Tôi và nó biết nhau từ những ngày còn ê a đánh vần. Nó hay qua nhà tôi, hai đứa cùng nhau trao đổi bài vở, và chơi những trò dí dởm.

  • Mùa sen tháng 6...

Trò chơi ngày ấy là những cái gáo vỏ của trái dừa khô, chiếc lon sữa bò cho vài viên đất khô được đập nhuyễn để nuôi dế. Hái vài ngọn rau mềm đậy trên những viên đất để cho dế ăn. Đứa nào cũng có vài chú dế trong tay mang về giấu dưới gầm giường. Học bài xong, chúng tôi hẹn nhau ra góc sân trước nhà mang dế ra cho chúng kêu inh ỏi trong màn đêm yên ả nghe mà sướng cả tai. Rồi cả bọn chúng tôi xôn xao cười nói rôm rả. Đứa nào may mắn tóm được chú dế thủ lĩnh là đứa đó oai nhất trong đám con nít chúng tôi.

Hay như trò chơi tán u cũng một thời vang dội. Chúng tôi tìm một nhánh tre hoặc cành cây suông năm tấc và thanh ngắn chừng hai tấc để đánh bay lên cao. Nếu thanh nhỏ bay càng xa thì người đó thắng. Một đứa tay cầm thanh dài dùng lực đánh mạnh thanh ngắn bay xa về đứa phía trước. Thanh cây bay theo tiếng gió vi vu, nếu chụp không đúng cách sẽ u đầu, chảy máu, bầm tím quầng cả mắt, mũi. Cũng có khi bị thanh cây bay đập mạnh vào cổ tay bong gân và đầy thương tích. Người lớn la rầy đánh đòn nhưng chúng tôi lén lút chơi cho bằng được để thỏa thích.

Biên niên hè 198X -0

Hết mùa tán u, chúng tôi quay sang vót thanh tre mỏng dán diều, rồi chơi cút bắt trốn vào ụ rơm gần nhà. Mình mẩy ngứa rát đến toét cả da nhưng vẫn cứ chơi. Tụi con trai rủ nhau ra đồng chặt lau sậy dựng lều rồi mang cơm ra ăn, ngủ trưa, học bài trong túp lều lý tưởng ấy. Xong các trò, người nhễ nhại mồ hôi, cả đám con nít nhảy ùm xuống sông tắm, rượt đuổi cười đùa vang cả vùng trời.

Kỷ niệm không thể quên của tôi và nó là lội sông kéo những mảng lục bình vào bờ cắt làm trò chơi bán bánh mì cho tụi nhỏ trong xóm. Cánh hoa tím nhẹ tênh của lục bình được chọn cắm vào cái keo nhỏ đặt ngay ngắn một góc bàn. Thân lục bình có phần bầu tròn thì làm ổ bánh mì và nhánh suôn giòn được tách từ thân cây mẹ để phát triển thêm cây con hao hao giống ngó sen thì làm lạp xưởng. Trò chơi này bọn con gái chúng tôi hay bày ra để bán hàng như những người bán bánh mì ngoài chợ, trước vỉa hè gần trường.

Hàng ngày tôi và nó đến trường đi ngang qua chỉ liếc nhìn, ngửi mùi thơm từ thịt, rau ngò phảng phất thèm lắm nhưng không có tiền để mua. Lâu thiệt lâu tôi và nó mới được cha mẹ cho vài xu chỉ đủ mua nửa ổ mà thôi. Bán hàng để mơ tưởng mình là chủ, là sự đủ đầy là được ăn bánh mì mỗi ngày cho đã cơn thèm khát. Vậy mà cũng không được yên ổn với tụi con trai hàng xóm. Đang giao đãi bán buôn, bọn nó kéo tới phá phách gian hàng của hai đứa tôi và rồi đánh nhau rân trời. Hai đứa con gái chân yếu tay mềm cũng dùng hết lực đấu lại, hậu quả là nó nhào tới đỡ đòn cho tôi và cánh tay phải bị thanh tre đập chảy máu xối xả, để lại vết sẹo cho đến bây giờ.

Bây giờ, quá nửa đời người, tóc pha màu sương mai, thoảng khi bớt việc ở Sài Gòn nó về quê, hò hẹn hai đứa gặp nhau, kể lại những chuyện ngớ ngẩn của một thời như quay về quá khứ xa xưa. Rồi tiếc cho đám con cháu đã gá thân nơi thị thành chưa từng biết những món ăn trẻ con mà chỉ thế hệ cha chú trước đó mới từng nếm trải. Làm sao chúng biết nhặt trái me nước chín nhẹ rơi trên sông, hái những quả còng già nướng thơm phức tranh nhau mà ăn, trèo lên cao hái những quả ô môi đen kịt chẻ ra ăn, mặt mũi đứa nào cũng tèm lem, tự mò bắt những con cua, ốc dưới mương mang ra vườn hốt lá cây nấu chín cùng nhau ăn mà cười hể hả… Cơn mưa và mùa hè luôn khắn khít cùng nhau. Cũng như kí ức cứ theo tiếng ve râm ran dắt chúng tôi trở lại những ngày hè 198X.

Kim Chi

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.